Pin it
Makowiec japoński to jedno z tych ciast, które na polskim stole gości głównie przy większych okazjach, bo wymaga trochę pracy, ale efekt jest tego warty. Blat jest gęsty i wilgotny, bez grama mąki pszennej, zbudowany na maku, jabłkach i kaszy mannie. W tej wersji przekładamy go jeszcze warstwą kremu czekoladowego i polewamy nim wierch.
To ciasto dla kogoś, kto lubi wyrazisty, orzechowy smak maku i nie boi się poświęcić popołudnia na pieczenie. Jabłka trzymają wilgotność przez kilka dni, a krem czekoladowy dodaje słodyczy i gładkości, która równoważy lekko piaskową teksturę maku.
Cały proces rozkłada się na kilka prostych etapów. Najwięcej czasu zajmuje stygnięcie blatu, więc warto zacząć pieczenie z wyprzedzeniem, zanim przełożysz ciasto kremem.
Z czego składa się ten makowiec
Do tego ciasta potrzebujesz świeżego, dobrze zmielonego maku, bo surowy i gruboziarnisty mak wydłuży gotowanie i zostanie piaskowy w ustach. Wybierz twarde, kwaskowe jabłka, które po startaniu nie puszczą za dużo wody i nie rozmydlą blatu.
- Mak zmielony. Główny budulec blatu, nadaje mu charakterystyczny, lekko orzechowy smak i gęstą strukturę.
- Mleko i miód. Rozmiękczają mak podczas gotowania i dodają delikatnej słodyczy już na starcie.
- Masło i cukier puder. Ubite z żółtkami tworzą puszystą bazę, która utrzymuje ciasto w kupie bez udziału mąki.
- Jajka. Żółtka budują strukturę razem z masłem, a ubite białka podnoszą blat i nadają mu lekkość.
- Jabłka. Odpowiadają za wilgotność blatu i naturalną, lekko kwaskową nutę pod słodkim makiem.
- Kasza manna i proszek do pieczenia. Zastępują mąkę pszenną, spajają masę i dają jej odpowiednią zwartość.
- Bakalie i cynamon. Opcjonalny dodatek, który wzbogaca smak i wygląd przekroju, możesz je całkowicie pominąć.
- Czekolada, śmietanka kremówka i masło na krem. Razem tworzą gładki, lśniący krem do przełożenia i polania ciasta.
Jak upiec i przełożyć makowiec
- Ugotuj mak w mleku. Zagotuj mleko z miodem, wsyp mak i gotuj na małym ogniu 15-20 minut, mieszając często, aż cały płyn się wchłonie. Odstaw do wystudzenia.
- Przygotuj jabłka i suche składniki. Zetrzyj obrane jabłka na tarce o grubych oczkach i odciśnij sok. Wymieszaj kaszę manną z proszkiem do pieczenia, solą i cynamonem.
- Ubij masło z cukrem i żółtkami. Miksuj masło z cukrem pudrem około 4-5 minut na puszysty krem, potem dodawaj żółtka po jednym.
- Połącz masę makową z ciastem. Wmieszaj wystudzony mak łyżka po łyżce, a następnie jabłka, suche składniki i bakalie.
- Ubij białka i złóż ciasto. Ubij białka ze szczyptą soli na sztywną pianę i wmieszaj w trzech partiach, delikatnie składając szpatułką.
- Upiecz blat. Przełóż ciasto do blaszki 23x33 cm wyłożonej papierem i piecz w 180°C (góra-dół) 50-55 minut, do suchej wykałaczki. Ostudź całkowicie, najlepiej przez 1-2 godziny.
- Zrób krem czekoladowy. Zagotuj śmietankę, zalej nią posiekaną czekoladę z masłem i mieszaj do gładkości. Odstaw na 20-30 minut, aż krem lekko zgęstnieje.
- Przełóż i polej ciasto. Przekrój wystudzony blat na dwie warstwy, przełóż częścią kremu, złóż ciasto i polej resztą kremu po wierchu. Odstaw na 30 minut, żeby krem stężał.
Dlaczego ten blat jest tak wilgotny
Wilgotność tego ciasta to zasługa dwóch składników działających razem. Mak, ugotowany w mleku, zatrzymuje w sobie dużo wody, a starte jabłka dodają jeszcze więcej soku już w samej masie. Jabłka są też całkiem sensownym źródłem błonnika, dwie trzecie znajduje się w skórce, więc jeśli masz jabłka z dobrego źródła, obieraj je tylko lekko. Więcej o ich wartościach odżywczych znajdziesz w materiałach Ohio State University Extension. Dzięki tej wilgotności blat nie wysycha nawet po dwóch, trzech dniach w lodówce, co przy cieście bez mąki pszennej nie jest oczywiste.
Najczęstszy błąd przy ubijaniu białek
Największym ryzykiem w tym przepisie nie jest sam mak, a moment łączenia ubitej piany z ciężką masą makową. Jeśli wlejesz wszystkie białka na raz i zaczniesz mieszać mikserem, piana opadnie i blat wyjdzie płaski, zbity, bez tej charakterystycznej, lekko puszystej struktury. Dodawaj pianę w trzech partiach i składaj ją szpatułką od dołu do góry, obracając miskę, nie mikserem. Druga pułapka to niedogotowany mak, ziarna powinny wchłonąć cały płyn i zmienić się w gęstą, ciemną pastę, inaczej blat będzie piaskowy w ustach.
Zamienniki, jeśli czegoś brakuje
Kaszę manną możesz zastąpić zmielonymi migdałami w tej samej ilości, ciasto wtedy ma gluten tylko z odrobiny białek jajecznych w strukturze, choć nie będzie w pełni bezglutenowe, chyba że użyjesz migdałów i glutenowego wariantu proszku do pieczenia z certyfikatem. Masło w kremie możesz zamienić na margarynę, a śmietankę 30% na 36%, krem wyjdzie tylko odrobinę gęstszy. Jeśli nie masz pod ręką miodu, pomiń go, mak i tak zmięknie w gorącym mleku. Bakalie są całkowicie opcjonalne, możesz je pominąć albo zastąpić skórką pomarańczową czy wiórkami kokosowymi.
Przechowywanie makowca z kremem
Ciasto z kremem na bazie śmietanki jest produktem łatwo psującym się i nie powinno stać dłużej niż dwie godziny w temperaturze pokojowej, zanim wróci do lodówki, to ogólna zasada bezpieczeństwa żywności dla deserów z nabiałem, opisana między innymi przez amerykańskie CDC. W praktyce przechowuj makowiec w zamkniętym pojemniku w lodówce do 3-4 dni. Możesz go też zamrozić bez kremu, blat sam dobrze znosi zamrażanie do około miesiąca, krem czekoladowy dodaj po rozmrożeniu i ponownym wystudzeniu.
Z czym podawać ten makowiec
Makowiec japoński z kremem czekoladowym jest wystarczająco bogaty, żeby jeść go bez niczego, do kawy albo herbaty. Jeśli chcesz podać go na deser po obiedzie, dobrze pracuje z odrobiną niesłodzonej bitej śmietany po boku, która rozjaśnia gęsty, makowy środek. Na świąteczny stół warto pokroić go w mniejsze kawałki niż zwykły keks, krem czekoladowy jest słodki i gęsty, więc mała porcja robi swoje.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy makowiec japoński naprawdę nie zawiera mąki pszennej?
Tak, w tym przepisie rolę mąki przejmuje kasza manna razem z masą makową i jabłkami, które spajają ciasto. Dzięki temu blat ma gęstszą, bardziej wilgotną strukturę niż typowa biszkoptowa.
- Czy mogę zrobić wersję bezglutenową?
Kaszę manną możesz zastąpić zmielonymi migdałami w tej samej ilości, pamiętaj jednak o bezglutenowym proszku do pieczenia. Sprawdź też etykietę czekolady, część produktów może mieć śladowe zanieczyszczenia glutenem.
- Jak długo i jak przechowywać gotowy makowiec?
Trzymaj go w zamkniętym pojemniku w lodówce do 3-4 dni, krem na bazie śmietanki nie powinien stać w cieple dłużej niż dwie godziny. Przed podaniem odstaw kawałek na kilkanaście minut w temperaturze pokojowej.
- Czy blat można upiec dzień wcześniej?
Tak, i to jest dobry pomysł. Upieczony i całkowicie wystudzony blat możesz przechować owinięty w folię przez dobę, a krem czekoladowy zrobić i przełożyć ciasto dopiero następnego dnia.
- Jakie jabłka najlepiej wybrać?
Twarde, kwaskowe odmiany jak Reneta albo Szampion dobrze trzymają się po startaniu i nie rozwadniają ciasta. Zbyt soczyste, mączyste jabłka mogą sprawić, że blat będzie się kleił.
- Co zrobić, jeśli krem czekoladowy się rozwarstwił lub zrobił ziarnisty?
Najczęściej to znak, że śmietanka była za gorąca albo czekolada za szybko dodana. Odstaw krem na kilka minut i zamiksuj trzepaczką, dodając łyżkę ciepłej śmietanki, zwykle to przywraca gładkość.