Pin it
Wykwintne ciasto z masą migdałowo-kajmakową to deser na specjalne okazje. Biszkopt, prażone migdały zatopione w kajmaku, delikatny krem śmietankowy i gładki krem czekoladowy tworzą razem coś znacznie lepszego niż zwykła szarlotka na niedzielny obiad.
To ciasto dla tych, którzy lubią desery na zimno i mają trochę czasu wieczorem. Samo łączenie warstw zajmuje około czterdziestu minut. Resztę pracy wykonuje lodówka, więc najlepiej zrobić je dzień wcześniej.
Każda warstwa ma swoją rolę. Kajmak z migdałami daje chrupkość i karmelową głębię, krem śmietankowy odciąża słodycz, a krem czekoladowy spaja wszystko w jedną gładką całość.
Z czego składa się każda warstwa
Każdą warstwę warto zrobić z dobrych, świeżych produktów, bo smak ciasta zależy od jakości tłuszczu i kajmaku. Wybierz tłustą śmietankę kremówkę 30%, prawdziwe mascarpone i gorzką czekoladę z wysoką zawartością kakao.
- Jajka. Budują strukturę biszkoptu i dają mu sprężystość.
- Cukier. Słodzi biszkopt i pomaga mu lekko się zrumienić.
- Mąka pszenna. Tworzy lekki, puszysty spód pod ciężkimi warstwami kremu.
- Proszek do pieczenia. Unosi biszkopt, żeby nie wyszedł zbity.
- Kajmak. Gotowane mleko skondensowane, które daje karmelową bazę masy migdałowej.
- Masło. Łączy kajmak z migdałami i robi masę gładką do rozsmarowania.
- Płatki migdałów. Prażone na sucho dodają chrupkości i orzechowego aromatu.
- Herbatniki. Tworzą środkową warstwę, która trzyma ciasto w kawałku po pokrojeniu.
- Mascarpone. Daje kremowi śmietankowemu gęstość i delikatny, lekko kwaskowy smak.
- Śmietanka kremówka 30%. Ubita, nadaje kremom puszystość i lekkość.
- Cukier puder. Słodzi krem śmietankowy bez grudek cukru.
- Żelatyna. Stabilizuje krem śmietankowy, żeby ciasto ładnie się kroiło.
- Gorzka czekolada. Buduje smak i ciemny kolor kremu czekoladowego.
Jak zbudować ciasto krok po kroku
- Upiecz biszkopt. Ubij jajka z cukrem na puszysty, jasny krem, a potem delikatnie wmieszaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia, solą i wanilią. Przełóż do formy 24x24 cm wyłożonej papierem i piecz w 180°C około 20-25 minut, do suchego patyczka. Ostudź całkowicie w formie.
- Zrób masę migdałowo-kajmakową. Na suchej patelni uprażaj płatki migdałów 3-4 minuty, często mieszając. W rondelku podgrzej kajmak z masłem i szczyptą soli, aż się połączą w gładką masę, zdejmij z ognia i wmieszaj migdały.
- Rozsmaruj masę na biszkopcie. Jeszcze ciepłą masę migdałowo-kajmakową rozprowadź równą warstwą aż do krawędzi formy i odstaw na 5-10 minut, żeby lekko stężała.
- Ułóż warstwę herbatników. Połóż herbatniki jeden przy drugim w jednej warstwie na masie kajmakowej, dociskając delikatnie.
- Zrób krem śmietankowy. Namocz żelatynę w chłodnej wodzie, a po kilku minutach rozpuść ją w ciepłej, nie gorącej, śmietance. Ubij resztę śmietanki z mascarpone i cukrem pudrem, połącz z żelatyną na niskich obrotach miksera i rozsmaruj na herbatnikach.
- Zrób krem czekoladowy i wylej na wierch. Zagrzej śmietankę do małych pęcherzyków, zalej nią posiekaną czekoladę, dodaj masło i mieszaj do gładkości. Ostudź ganache kilka minut i wylej na krem śmietankowy.
- Schłodź ciasto. Posyp wierch startą czekoladą i wstaw do lodówki na minimum 6 godzin, najlepiej na całą noc, żeby warstwy dobrze stężały przed krojeniem.
Dlaczego migdały trzeba uprażyć
Surowe płatki migdałów są mdłe i gumiaste, więc wrzucone prosto do ciepłego kajmaku giną w słodkiej masie. Krótkie prażenie na suchej patelni, bez odrobiny oleju, zmienia to całkowicie. Pod wpływem ciepła migdały robią się chrupkie, a ich naturalne oleje uwalniają wyraźny, orzechowy aromat. Wystarczy kilka minut na średnim ogniu i częste mieszanie, żeby migdały zrobiły się złote, a nie przypalone na brzegach. Ciemne, gorzkie kawałki warto wyrzucić, zamiast dodawać je do masy. Uprażone migdały wmieszaj w kajmak, kiedy ten jest jeszcze ciepły i płynny, wtedy równomiernie się rozprowadzą i nie opadną na dno.
Sekret gładkiego kremu czekoladowego
Krem czekoladowy na tym cieście to właściwie ganache, czyli połączenie gorącej śmietanki z posiekaną czekoladą. Największy błąd to zbyt gorąca śmietanka, która rozdziela tłuszcz w czekoladzie i zostawia ziarnistą, oleistą masę. Podgrzej śmietankę tylko do małych pęcherzyków przy brzegu rondelka, zalej nią czekoladę i poczekaj chwilę, zanim zaczniesz mieszać. Mieszaj od środka ku krawędziom, stopniowo, aż masa zrobi się lśniąca i jednolita. Dodanie kawałka masła na końcu daje blask i ułatwia krojenie ciasta po schłodzeniu. Jeśli ganache wygląda ziarnisto, odstaw go na kilka minut i zamieszaj jeszcze raz.
Jak nie przesadzić z żelatyną
Żelatyna jest w tym kremie potrzebna tylko po to, żeby ciasto dało się ładnie pokroić w równe kawałki, a nie rozlało się na talerzu. Zbyt duża ilość sprawia, że krem robi się gumowaty i ciężki w ustach, a zbyt mała nie utrzyma warstw po kilku godzinach w lodówce. Namocz żelatynę zgodnie z opisem na opakowaniu, a potem rozpuść ją w niewielkiej, ciepłej, nie gorącej, porcji śmietanki. Gorąca ciecz wlana od razu do całej ubitej masy sprawia, że żelatyna ścina się w drobne grudki, zamiast równo się rozprowadzić. Łącz rozpuszczoną żelatynę z kremem na niskich obrotach miksera, dodając ją w kilku partiach.
Zamienniki które naprawdę działają
Płatki migdałów można zamienić na grubo posiekane orzechy laskowe albo orzechy nerkowca, które dają podobną chrupkość i inny, równie ciekawy aromat. Herbatniki typu petit beurre zastąpisz kruchymi ciasteczkami maślanymi albo plackami biszkoptowymi, jeśli wolisz miękką środkową warstwę. Mascarpone można w części zamienić na gęsty twarożek śmietankowy, choć krem wyjdzie wtedy odrobinę mniej gładki. Każda z tych zamian zmienia smak tylko nieznacznie, więc możesz eksperymentować bez obawy, że ciasto się nie uda.
Przechowywanie i mrożenie ciasta
Gotowe ciasto przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz je najlepiej w ciągu 2 do 3 dni, kiedy warstwy wciąż są wyraźne, a krem jędrny. Produkty mleczne, takie jak mascarpone i śmietanka, nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, zgodnie z wytycznymi amerykańskiej FDA dotyczącymi bezpiecznego chłodzenia żywności. Lodówka powinna mieć temperaturę 4°C lub niższą, co potwierdzają także wskazówki amerykańskiej służby FSIS dotyczące przechowywania w chłodzie. Mrożenie całego ciasta nie jest najlepszym pomysłem, bo krem na żelatynie traci po rozmrożeniu gładkość, ale sam biszkopt można zamrozić osobno na zapas.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę przygotować to ciasto dzień wcześniej?
Tak, to nawet zalecany sposób. Ciasto potrzebuje minimum 6 godzin w lodówce, żeby warstwy dobrze stężały, a najlepiej smakuje po całej nocy chłodzenia. Przygotowanie dzień wcześniej dodatkowo ułatwia krojenie równych kawałków.
- Czym zastąpić kajmak, jeśli nie mam gotowego?
Możesz użyć domowej masy z mleka skondensowanego podgrzewanego powoli do skarmelizowania, choć to zajmuje więcej czasu niż gotowy produkt ze słoika. Dobrze działa też gęsty krem toffee z cukierni, pod warunkiem że ma podobną gęstość do kajmaku. Unikaj zbyt rzadkich syropów, bo masa nie będzie trzymać kształtu pod warstwą herbatników.
- Jak długo można przechowywać to ciasto w lodówce?
Trzymane w zamkniętym pojemniku w lodówce, ciasto zachowuje dobrą teksturę przez 2 do 3 dni. Po tym czasie krem śmietankowy traci jędrność, a biszkopt robi się zbyt wilgotny. Zawsze wyrzuć resztki, jeśli poczujesz nieprzyjemny zapach albo zauważysz zmianę koloru kremu.
- Czy mogę zamrozić to ciasto?
Niezbyt dobrze znosi mrożenie w całości, bo krem na żelatynie po rozmrożeniu robi się wodnisty i traci gładkość. Lepiej zamrozić sam upieczony i ostudzony biszkopt, a kremy i masę kajmakową przygotować na świeżo. Jeśli mimo to zamrozisz całe ciasto, rozmrażaj je powoli w lodówce, nigdy w temperaturze pokojowej.
- Jakie migdały najlepiej wybrać do masy?
Najlepiej sprawdzają się płatki migdałów, bo szybko i równo się prażą na suchej patelni. Migdały w całości też zadziałają, ale trzeba je wcześniej grubo posiekać, żeby nie utrudniały krojenia ciasta. Prażone na sucho, bez oleju, dają wyraźniejszy, bardziej orzechowy smak niż surowe.
- Czy da się zrobić to ciasto bez glutenu?
Tak, wystarczy zastąpić mąkę pszenną w biszkopcie mieszanką bezglutenową w tej samej proporcji i sprawdzić, czy herbatniki na środkową warstwę też są bezglutenowe. Kajmak, mascarpone, śmietanka i czekolada naturalnie nie zawierają glutenu, choć warto sprawdzić etykietę konkretnej czekolady.
- Dlaczego mój krem śmietankowy się rozwarstwia?
Najczęstsza przyczyna to zbyt ciepła żelatyna wmieszana do zbyt rzadko ubitej śmietanki, przez co masa się rozdziela, zamiast połączyć w jedną całość. Druga możliwa przyczyna to przegrzana śmietanka kremówka przed ubijaniem. Rozpuszczoną żelatynę zawsze łącz z kremem w temperaturze pokojowej i na niskich obrotach miksera.
- Na ile porcji wychodzi ciasto i czy mogę je powiększyć?
Z formy 24x24 cm wychodzi około 16 niewielkich kawałków, w zupełności wystarczających po tak bogatym deserze. Żeby zrobić większą porcję, przełóż przepis na prostokątną formę o większej powierzchni i zwiększ proporcjonalnie wszystkie składniki, pamiętając, że biszkopt w szerszej formie upiecze się nieco szybciej.