Pin it
Kora brzozy to jedno z tych ciast, które pojawia się na każdej większej uroczystości w Polsce. Chrupkie blaty z orzechami, kokosem i rodzynkami, mnóstwo kremu na maśle i budyniu, warstwa delicji namoczonych w kawie i słodkie brzoskwinie pod cienką warstwą galaretki. Wszystko razem daje ciasto, które wygląda efektownie i smakuje jeszcze lepiej, niż wygląda.
Nazwa bierze się z wyglądu blatów po upieczeniu, bo jasne, poprzecinane orzechami i rodzynkami kawałki rzeczywiście przypominają korę brzozy. To ciasto na duże grono gości, z blachy 35x25 cm wychodzi 12 porcji, a najlepiej smakuje po nocy w lodówce, kiedy wszystkie warstwy się przegryzą.
Licz się z tym, że to nie jest ciasto na popołudnie. Blaty trzeba upiec i wystudzić, krem ugotować i wychłodzić, a cały tort potrzebuje minimum czterech godzin chłodzenia, najlepiej całej nocy, zanim się ułoży na tyle, by ładnie się kroił.
Co znajdziesz w korze brzozy
Lista jest długa, ale każdy składnik ma tu swoją rolę, od orzechów w blacie do syropu z brzoskwini w kremie. Kupuj świeże orzechy włoskie, z wyczuwalnym olejowym zapachem, nie zjełczałe, i brzoskwinie w syropie, a nie w zalewie z sokiem, bo ten syrop jest potrzebny do kremu.
- Białka jaj. Ubite na sztywną pianę z cukrem dają blatom lekkość i chrupkość po upieczeniu.
- Żółtka jaj. Część trafia do blatu, część do budyniu, gdzie zagęszczają krem i dodają mu koloru.
- Orzechy włoskie. Posiekane i zmielone budują charakterystyczną, chrupką strukturę blatu przypominającą korę.
- Wiórki kokosowe. Dodają lekko słodkiego aromatu i wilgotności, która równoważy suche orzechy.
- Rodzynki. Ciemne kropki w cieście, które po upieczeniu dają soczyste, słodkie kęsy.
- Mąka pszenna i proszek do pieczenia. Trzymają strukturę blatu, mimo że głównym spulchniaczem jest piana z białek.
- Budyń w proszku. Baza kremu, która po ugotowaniu z syropem z brzoskwini zagęszcza go na gładki krem.
- Masło. Ubite z cukrem, a potem z budyniem, zamienia krem w puszystą, maślaną masę.
- Delicje. Herbatniki w czekoladzie z owocowym nadzieniem, które po namoczeniu w kawie dają środkową warstwę smakową.
- Brzoskwinie z kompotu. Ich syrop idzie do kremu, a plastry układają się na wierchu pod galaretką.
- Galaretka. Tworzy błyszczącą, lekko sprężystą warstwę, która trzyma brzoskwinie na miejscu.
Jak upiec i złożyć tort
- Ubij białka na sztywną pianę. Białka z odrobiną soli ubijaj na sztywno, a kiedy piana jest już gęsta, dosypuj cukier łyżka po łyżce, nie przerywając ubijania, aż masa będzie gęsta i błyszcząca.
- Wmieszaj żółtka i resztę składników. Dodaj 3 żółtka, a potem delikatnie wmieszaj szpatułką orzechy, kokos, rodzynki, mąkę i proszek do pieczenia, starając się nie wybić powietrza z piany.
- Upiecz dwa blaty. Masę podziel na dwie części i rozsmaruj w blasze 35x25 cm wyłożonej papierem, lub piecz w dwóch turach w jednej formie. Piecz w 180 stopniach Celsjusza około 35 minut, aż wierch będzie sprężysty, a środek nie będzie się już kleił. Zostaw do całkowitego wystudzenia.
- Zagotuj budyń na syropie z brzoskwini. Syrop z brzoskwini zagotuj w garnku. W osobnej misce wymieszaj budyń w proszku, mąkę, 5 żółtek i wodę na gładką masę, a potem wlej do wrzącego syropu, mieszając stale, aż zgęstnieje. Przełóż do miski i wystudź całkowicie, przykrywając folią położoną na powierzchni.
- Ubij krem. Masło ubij z cukrem na jasną, puszystą masę, a potem dodawaj wystudzony budyń łyżka po łyżce, ubijając do połączenia. Podziel krem na trzy równe części.
- Przygotuj galaretkę i namocz delicje. Galaretkę przygotuj zgodnie z instrukcją na opakowaniu i odstaw do lekkiego przestudzenia, tak żeby była płynna, ale już gęstniejąca. Zaparz kawę i szybko zanurzaj w niej delicje czekoladową stroną do dołu.
- Złóż tort. Na pierwszym blacie rozsmaruj jedną trzecią kremu, ułóż namoczone delicje, przykryj drugą trzecią kremu, a na to połóż drugi blat. Na wierchu rozsmaruj resztę kremu i ułóż plastry brzoskwini.
- Zalej galaretką i wystudź. Przestudzoną, ale jeszcze płynną galaretkę wylej równo na brzoskwinie. Wstaw tort do lodówki na minimum 4 godziny, najlepiej na całą noc, zanim zaczniesz kroić.
Sekret puszystego orzechowego blatu
Największy błąd przy tym cieście to zbyt krótkie ubijanie białek albo przesadzenie z mikserem po dodaniu cukru. Białka ubijaj najpierw samodzielnie na sztywną pianę, a cukier dosypuj dopiero wtedy, gdy piana jest już gęsta, bo inaczej rozbija pęcherzyki powietrza, zamiast je stabilizować. Białko otacza bąbelki powietrza swoją strukturą i to ono trzyma kształt blatu, jak opisuje wyjaśnienie chemii piany białkowej z Dickinson College. Żółtka, orzechy, kokos i rodzynki wmieszaj delikatnie szpatułką, żeby nie wybić powietrza, inaczej blat wyjdzie płaski i gumowaty.
Dlaczego budyń musi dobrze wystygnąć
Krem na tym torcie to budyń na syropie z brzoskwini, połączony z ubitym masłem. Jeśli dodasz masło do ciepłego budyniu, masło się rozpuści i krem zamiast być gładki i puszysty, rozwarstwi się na wodnistą i tłustą część. Budyń musi być całkowicie wystudzony do temperatury pokojowej, najlepiej przykryty folią położoną bezpośrednio na powierzchni, żeby nie zrobił się na nim kożuch. Masło ubijaj z cukrem na jasną, puszystą masę, dopiero potem dodawaj budyń łyżka po łyżce, nie na odwrót.
Zamienniki orzechów, kokosu i delicji
Orzechy włoskie można zamienić na pekan albo migdały, a kokos pominąć, jeśli komuś nie leży, wtedy zwiększ odpowiednio ilość orzechów, żeby blat nie wyszedł za suchy. Rodzynki świetnie zastępują suszone żurawiny albo skórka pomarańczowa, co dobrze gra z brzoskwiniami. Delicje możesz zamienić na inne herbatniki w czekoladzie z nadzieniem owocowym. Jeśli pieczesz dla kogoś z alergią pokarmową, pamiętaj że orzechy i mleko w maśle to dwa z dziewięciu głównych alergenów wymienianych przez FDA, więc warto o tym uprzedzić gości.
Jak przechowywać korę brzozy
To ciasto z kremem na maśle, budyniu i świeżych owocach, więc traktuj je jak każdy deser wymagający chłodzenia. Po zastygnięciu galaretki trzymaj tort przykryty w lodówce i nie zostawiaj go w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, zgodnie z ogólną zasadą strefy zagrożenia opisaną przez FDA, bo bakterie namnażają się najszybciej właśnie w temperaturze pokojowej. Pokrój na porcje tuż przed podaniem, żeby przekrój z warstwami wyglądał czysto, a resztki od razu wróć do lodówki pod przykryciem.
Skąd wzięła się nazwa kora brzozy
Nazwa nie ma nic wspólnego z samym drzewem, tylko z wyglądem upieczonych blatów. Po upieczeniu i ostudzeniu są kremowo-beżowe, poprzecinane ciemniejszymi kawałkami orzechów i rodzynek, co rzeczywiście przypomina fakturę kory. W wielu domach to ciasto na duże okazje, komunie, wesela domowe czy rodzinne niedziele, właśnie dlatego, że z jednej blachy wychodzi naprawdę dużo porcji, a samo przygotowanie rozkłada się spokojnie na dzień wcześniej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy korę brzozy można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Blaty, krem i cała kompozycja potrzebują czasu, żeby się przegryźć, więc najlepiej złożyć tort wieczorem i zostawić go w lodówce na całą noc. Następnego dnia smakuje wyraźniej, a warstwy kroją się czyściej.
- Czym zastąpić delicje, jeśli nie mam ich pod ręką?
Dobrze sprawdzą się inne herbatniki w czekoladzie z owocowym nadzieniem albo zwykłe suche biszkopty maczane krótko w kawie. Unikaj herbatników bez powłoki czekoladowej, bo warstwa smakowo traci na kontraście.
- Jak długo kora brzozy wytrzyma w lodówce?
Ze względu na krem na maśle i budyniu oraz świeże owoce traktuj tort jak każdy deser wymagający chłodzenia. Trzymaj go przykryty w lodówce i nie zostawiaj w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, zgodnie z ogólną zasadą strefy zagrożenia opisanej przez FDA. Najlepiej zjeść go w ciągu kilku dni, obserwując zapach i wygląd kremu.
- Czy mogę użyć świeżych brzoskwiń zamiast brzoskwiń z kompotu?
Możesz, ale musisz je najpierw obrać, pokroić i podgotować kilka minut w odrobinie wody z cukrem, żeby zmiękły i puściły sok, bo krem potrzebuje syropu z owoców do zagęszczenia budyniu. Świeże brzoskwinie bez tego kroku zostają twarde i mniej słodkie.
- Czy ta kora brzozy jest odpowiednia dla wegetarian?
Nie w pełni, bo galaretka do polania brzoskwiń zwykle zawiera żelatynę pochodzenia zwierzęcego. Jeśli gotujesz dla wegetarian, zastąp ją galaretką na bazie agaru przygotowaną według opakowania, która zastyga podobnie i nie zmienia smaku warstwy owocowej.
- Dlaczego mój krem budyniowy się rozwarstwił?
Najczęściej dlatego, że masło trafiło do jeszcze ciepłego budyniu. Krem zawsze dodawaj łyżka po łyżce do dobrze wychłodzonego budyniu o temperaturze pokojowej, ubijając cały czas, inaczej masło się stopi i krem się rozwarstwi.
- Dlaczego blaty orzechowe wyszły gumowate albo wilgotne w środku?
To znak, że ciasto piekło się za krótko albo w za niskiej temperaturze. Blaty powinny piec się w 180 stopniach Celsjusza około 35 minut, aż wierch będzie sprężysty i lekko złoty, a środek nie będzie się już kleił po dotknięciu.