Pin it
To ciasto robi się w dwóch etapach, ale żaden z nich nie jest trudny. Biszkopt czekoladowy piecze się sam, warstwa makowa potrzebuje tylko chwili na namoczenie maku. Cały trud przechodzi na krem, który łączy wszystko w jedną słodką całość.
Euforia sprawdza się na święta i na większe spotkania, bo kroi się w wąskie kawałki i wygląda efektownie na przekroju. Licz się z tym, że od upieczenia do podania mija około 6 godzin, bo ciasto musi się dobrze schłodzić, inaczej krem się rozjedzie przy krojeniu.
Z czego składa się euforia
Każda warstwa ma tu swoje zadanie: wilgotny biszkopt czekoladowy, gęsta masa makowa z orzechami i krem, który je spaja. Postaw na świeże jajka i mak, który sam namoczysz i zmielesz, bo to one decydują o smaku całości.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę biszkoptu i warstwy makowej, żeby nie rozpadały się przy przekładaniu.
- Kakao ciemne. Daje biszkoptowi głęboki, lekko gorzkawy smak i brązowy kolor.
- Mocna kawa. Wzmacnia smak kakao, bez wyczuwalnej kawowej nuty.
- Jajka. Białka napowietrzają obie masy, żółtka dają wilgotność i smak.
- Suchy mak. Po namoczeniu i zmieleniu tworzy wilgotną, orzechową warstwę w środku ciasta.
- Orzechy włoskie. Dodają chrupkości w warstwie makowej i na wierchu ciasta.
- Masło. Spaja masę makową i stanowi bazę kremu, dając mu gładkość.
- Czekolada gorzka. Buduje bazę kremu i równoważy słodycz masy krówkowej.
- Śmietanka 30%. Rozprowadza czekoladę i masło w gładki, lśniący krem.
- Masa krówkowa. Wnosi karmelową słodycz i charakterystyczny smak krówki do kremu.
- Miód i cytryna. W wodzie do nasączenia dodają wilgoci i lekkiej świeżości.
Jak powstają kolejne warstwy
- Namocz i zmiel mak. Zalej suchy mak wrzątkiem, odstaw 15-20 minut, odcedź i przepuść dwa razy przez maszynkę do mielenia maku.
- Zrób ciasto czekoladowe. Ubij białka na sztywną pianę, żółtka utrzyj z cukrem, olejem i kawą, dodaj przesianą mąkę z kakao i proszkiem, połącz z białkami.
- Upiecz biszkopt. Piecz w tortownicy 24 cm w 180°C około 40 minut, do suchego patyczka, ostudź w formie.
- Zrób warstwę makową. Utrzyj masło z cukrem pudrem, dodawaj żółtka, wmieszaj mak i orzechy, połącz z ubitymi białkami z cukrem.
- Upiecz warstwę makową. Piecz w drugiej tortownicy 24 cm w 180°C około 30 minut, ostudź całkowicie.
- Zrób krem. Roztop czekoladę, masło i śmietankę w kąpieli wodnej, wmieszaj masę krówkową na gładki krem, przestudź.
- Złóż ciasto. Przekrój biszkopt na dwa krążki, nasącz, przełóż kremem i warstwą makową, pokryj wierch i boki resztą kremu, posyp orzechami i schłodź minimum 4 godziny.
Dlaczego mak trzeba namoczyć
Suchego maku nie wolno wsypywać do ciasta prosto z torebki. Namoczenie we wrzątku i dwukrotne mielenie zmieniają jego strukturę z twardej i piaskowej na gładką, wilgotną masę, która dobrze trzyma się żółtek i orzechów. To samo namoczenie i mielenie ogranicza też naturalną zawartość alkaloidów opium obecną w maku, co szczegółowo opisuje ocena ryzyka EFSA. Dla dzieci warto po prostu trzymać się rozsądnej porcji ciasta, tak jak z każdym wypiekiem z makiem.
Krem, który nie jest mdląco słodki
Masa krówkowa jest bardzo słodka, więc czekolada gorzka o zawartości minimum 70% kakao jest tu obowiązkowa, nie opcjonalna. Podgrzewaj składniki krem na małym ogniu albo w kąpieli wodnej i mieszaj do połączenia, a masę krówkową wmieszaj na końcu, gdy czekolada jest już gładka. Krem nakładaj, gdy jest letni, bo gorący krem spływa z warstw, a zbyt zimny się łamie przy rozsmarowywaniu.
Zamienniki, które faktycznie się sprawdzają
Brak krówek w domu nie przekreśla ciasta. Gęsty karmel toffi albo domowy dulce de leche w tej samej ilości dają podobny efekt, choć mniej maślany. Orzechy włoskie zamienisz na pekan albo pominiesz je całkowicie, struktura warstwy makowej na tym nie straci. Kawę możesz zastąpić wodą z łyżeczką dodatkowego kakao, jeśli robisz ciasto dla dzieci.
Chłodzenie i przechowywanie euforii
Krem zawiera masło, śmietankę i czekoladę, więc złożone ciasto trzymaj w lodówce, nie na blacie. Zasada dwóch godzin dla produktów łatwo psujących się w tak zwanej strefie zagrożenia, opisana przez amerykański FSIS, dotyczy też kremowych ciast. W lodówce, pod przykryciem, euforia trzyma dobrą jakość przez 3-4 dni.
Jak równo pokroić i podać ciasto
Zimne ciasto kroi się dużo czyściej niż ciepłe. Zanurz nóż w ciepłej wodzie, osusz go i krój jednym płynnym ruchem, przecierając ostrze między kawałkami. Wąskie kawałki, 2-3 cm, wystarczą, bo euforia jest gęsta i bardzo słodka. Podawaj je na płaskim talerzu, bez dodatkowego sosu, krem sam robi swoje.
Najczęstsze błędy przy składaniu
Najczęstszy błąd to przekładanie ciepłych warstw, przez co krem się rozpuszcza i wszystko się przesuwa. Drugi to zbyt gorący krem wylewany na wierch, który ścieka po bokach zamiast trzymać formę. Trzeci to krojenie biszkoptu na krążki zaraz po wyjęciu z piekarnika, kiedy jest jeszcze elastyczny i łamie się nierówno. Daj każdej warstwie pełny czas na wystygnięcie przed dalszą pracą.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy ciasto euforia można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to nawet lepsze rozwiązanie. Ciasto musi i tak przestać w lodówce minimum 4 godziny, a po nocy smaki się przegryzą i kroi się czyściej. Przykryj je, żeby nie wysuszyło się w lodówce.
- Czym zastąpić masę krówkową w kremie?
Dobrze działa gęsty karmel toffi lub domowy dulce de leche w tej samej ilości. Smak będzie podobny, choć krówkowa masa daje charakterystyczną, bardziej maślaną nutę.
- Jak przygotować mak, żeby nie wyszedł surowy i gorzki?
Suchy mak zalej wrzątkiem i odstaw na 15-20 minut, żeby napęczniał, potem odcedź i zmiel dwa razy przez maszynkę albo zblenduj na gładką masę. Samo namoczenie i mielenie dodatkowo ogranicza naturalną zawartość alkaloidów opium w maku, o czym pisze ocena EFSA.
- Czy można zamrozić ciasto euforia?
Same krążki biszkoptu i warstwy makowej mrożą się dobrze, owinięte w folię, do 2 miesięcy. Złożonego ciasta z kremem lepiej nie mrozić, bo krem po rozmrożeniu traci gładkość.
- Co zrobić, jeśli warstwa makowa się rozpada przy przekładaniu?
Zwykle to znak, że nie wystygła całkowicie przed składaniem. Odstaw ją na kratce do pełnego ostudzenia, a przy przenoszeniu podeprzyj dwiema łopatkami, nie jedną.
- Czy da się zrobić wersję bez orzechów, dla alergików?
Tak, orzechy włoskie można po prostu pominąć w warstwie makowej i w dekoracji, struktura ciasta na tym nie straci. Pamiętaj, że pozostałe alergeny, czyli gluten, jaja i nabiał, wciąż zostają w przepisie.
- Ile porcji wychodzi z jednego ciasta i jak je podawać?
Z jednej tortownicy 24 cm wychodzi 14 wąskich kawałków. Krój je schłodzone, nożem zanurzonym wcześniej w ciepłej wodzie i osuszonym, wtedy przekrój wygląda najczyściej.
