Pin it
Poduszkowiec to jedno z tych ciast, które robi wrażenie już na pierwszy rzut oka. Na wierchu ma regularną kratkę z serowej masy, która podczas pieczenia wsiąka w czekoladowy spód i tworzy pulchne, pikowane kieszonki. W przekroju wygląda jak mała poszewka na poduszkę, stąd nazwa.
Spód jest wilgotny i gęsty, gdzieś pomiędzy murzynkiem a brownie. Masa serowa dodaje mu lekkości i kontrastu, bez przesadnej słodyczy. To ciasto na rodzinne niedziele, kiedy chce się podać coś efektownego bez wielu godzin pracy w kuchni.
Cały proces zajmuje około godziny, licząc pieczenie. Największą uwagę trzeba poświęcić tylko jednej chwili, czyli wyciskaniu kratki na wierchu ciasta.
Co złożyć, żeby kratka się udała
Do tego ciasta nie potrzeba egzotycznych składników. Liczy się tylko ich jakość, zwłaszcza twarogu i czekolady. Wybierz gładki twaróg i dobrą gorzką czekoladę, bo od nich zależy smak i wygląd kratki.
- Jajka. Ubite z cukrem dają ciastu puszystość i trzymają jego wilgotną strukturę.
- Cukier. Słodzi ciasto i masę serową w odpowiednich proporcjach, żeby żadna z nich nie dominowała.
- Olej rzepakowy. Utrzymuje wilgotność spodu dłużej niż masło i nie twardnieje po schłodzeniu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta, wystarczy wmieszać ją krótko, żeby zostało puszyste.
- Kakao i gorzka czekolada. Dają głęboki, czekoladowy kolor i smak, a czekolada dodatkowo zagęszcza ciasto.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za to, że spód równo się unosi, bez zapadniętego środka.
- Twaróg. Podstawa kratki, najlepiej gładki i trzykrotnie zmielony, żeby dobrze wyciskał się z rękawa.
- Budyń w proszku. Stabilizuje masę serową, dzięki niemu kratka nie rozlewa się podczas pieczenia.
- Jajko do masy serowej. Spaja twaróg i pomaga kratce zachować kształt po upieczeniu.
Jak powstaje czekoladowa poduszka
- Roztop czekoladę. Rozpuść gorzką czekoladę w kąpieli wodnej lub krótko w mikrofalówce. Odstaw ją na bok, żeby ostygła przed dodaniem do ciasta.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj na wysokich obrotach kilka minut, aż masa zrobi się jasna i puszysta. To ona odpowiada za lekkość spodu.
- Dodaj olej, wodę i czekoladę. Wlewaj je do ubitych jajek stopniowo, miksując na niskich obrotach. Przestudzona czekolada nie powinna ściąć masy.
- Wmieszaj suche składniki. Przesiej mąkę z kakao i proszkiem do pieczenia, dodaj szczyptę soli. Wmieszaj krótko i tylko do połączenia, żeby ciasto nie straciło puszystości.
- Przygotuj masę serową. Zmiksuj twaróg z jajkiem, cukrem, budyniem w proszku i śmietanką na gładki krem. Krem powinien być luźny, żeby łatwo przeszedł przez rękaw.
- Wyciśnij kratkę na cieście. Ciasto przelej do wyłożonej papierem formy, a masę serową przełóż do rękawa. Wyciśnij najpierw równe pasy w jedną stronę. Potem obróć formę i wyciśnij drugi zestaw pasów w poprzek, żeby powstała kratka.
- Upiecz i wystudź poduszkowca. Piecz w 180°C przez 40-45 minut, aż wykałaczka wbita w czekoladową część wyjdzie sucha. Ciasto wystudź w formie przed krojeniem.
Sekret równej kratki na wierchu
Najwięcej emocji budzi zawsze jeden moment, czyli wyciskanie kratki. Masa serowa musi być gęsta, ale wciąż luźna. Powinna swobodnie przechodzić przez rękaw. Jeśli jest za rzadka, pasy rozlewają się i kratka zamienia się w jednolitą plamę. Jeśli za gęsta, rękaw trudno równo ścisnąć.
Pracuj szybko i blisko powierzchni ciasta. Prowadź rękaw w jedną stronę, a potem obróć formę o dziewięćdziesiąt stopni i narysuj drugi zestaw pasów. Nie martw się, jeśli linie nie wyjdą idealnie proste. Po upieczeniu i tak widać wyraźny, pikowany wzór.
Jak sprawdzić, że środek dopiekł
Wykałaczkę wbijaj tylko w czekoladową część ciasta, najlepiej między pasami kratki. Jeśli wychodzi z wilgotnymi, ale nie mokrymi okruchami, ciasto jest gotowe. Ten rodzaj spodu nie powinien wyjść suchy jak biszkopt. Masa serowa piecze się inaczej i zostaje miękka, lekko kremowa nawet po wyjęciu z piekarnika.
Wypieki z jajkami trzeba zawsze dopiekać do końca. FDA w swoich zasadach bezpiecznego gotowania zaleca używanie tylko przepisów, w których jajka są dokładnie ugotowane lub upieczone. W praktyce oznacza to pilnowanie pełnego czasu pieczenia, a nie wyjmowanie ciasta na wyczucie.
Zamienniki, które naprawdę działają
Twaróg sernikowy z wiaderka zastąpi tradycyjny, trzykrotnie mielony twaróg. Wystarczy go tylko dobrze zmiksować przed użyciem. Gorzką czekoladę można zamienić na mleczną. Ciasto wyjdzie wtedy odczuwalnie słodsze, choć lekko mniej intensywne w smaku.
Olej rzepakowy można zastąpić roztopionym i przestudzonym masłem w tej samej ilości. Spód wyjdzie wtedy odczuwalnie bardziej zbity. Budyń w proszku zastąpią dwie łyżki mąki pszennej z łyżeczką ekstraktu z wanilii. Kratka wtedy odrobinę mocniej rozlewa się podczas pieczenia.
Przechowywanie i mrożenie kawałków
Upieczonego poduszkowca trzymaj w lodówce, w zamkniętym pojemniku. Ze względu na serowy wierch ciasto trzeba szybko schłodzić i wstawić do lodówki po upieczeniu. Najlepiej w ciągu dwóch godzin, zgodnie z ogólną zasadą bezpiecznego chłodzenia żywności opisaną przez FDA. Nie zostawiaj go na blacie na całą noc.
Jedz je w ciągu kilku dni, a przy każdym kawałku sprawdzaj zapach i wygląd masy serowej. Jeśli poczujesz kwaśny zapach albo zobaczysz oznaki pleśni, wyrzuć resztę. Pokrojone kawałki można też zamrozić, szczelnie owinięte folią. Rozmrażaj je w lodówce, nigdy w temperaturze pokojowej, i podawaj dopiero po całkowitym rozmrożeniu.
Z czym podawać poduszkowca
Poduszkowiec najlepiej smakuje z mocną kawą albo herbatą, bo wyraźna czekolada i lekko słodka masa serowa potrzebują czegoś gorzkiego w kontrze. Na rodzinnym stole sprawdza się też jako deser po obiedzie, bez dodatkowych ozdób, bo sama kratka robi wystarczające wrażenie.
Dzieciom możesz podać mniejsze kawałki do pudełka szkolnego. Ciasto dobrze trzyma formę nawet po kilku godzinach poza lodówką, o ile nie stoi cały dzień w cieple.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić poduszkowca bez budyniu w proszku?
Tak, zastąp budyń dwiema łyżkami mąki pszennej i łyżeczką ekstraktu z wanilii. Masa serowa będzie odrobinę rzadsza, więc kratka może się trochę bardziej rozlać podczas pieczenia, ale smak zostaje bez zmian.
- Jak długo można przechowywać ciasto poduszkowiec?
Trzymaj je w lodówce, w zamkniętym pojemniku, i jedz w ciągu kilku dni. Ze względu na serowy wierch warto schłodzić ciasto szybko po upieczeniu, najlepiej w ciągu dwóch godzin od wyjęcia z piekarnika.
- Czy poduszkowca można upiec dzień wcześniej?
Tak, to ciasto nawet zyskuje po nocy w lodówce, bo masa serowa dobrze się wtedy wiąże i łatwiej kroi się na równe kawałki. Przykryj formę folią, zanim wstawisz ciasto do lodówki.
- Jaki twaróg najlepiej sprawdzi się w tej kratce?
Najlepiej działa gładki twaróg sernikowy, trzykrotnie mielony albo kupiony już zmielony w wiaderku. Gruby, ziarnisty twaróg trudno przechodzi przez rękaw i kratka wychodzi nierówna.
- Czy można zrobić poduszkowca bez laktozy?
Można spróbować z twarogiem i śmietanką bez laktozy, które dziś łatwo kupić w większości sklepów. Smak i konsystencja zostają bardzo zbliżone do oryginału, choć kratka może się nieco inaczej zapiekać.
- Dlaczego moja kratka rozlała się i nie widać wzoru?
Najczęściej masa serowa była za rzadka albo pasy wyciśnięto za wolno, więc zdążyły się rozlać przed włożeniem do piekarnika. Następnym razem zagęść masę odrobiną więcej budyniu i pracuj szybciej, prowadząc rękaw blisko powierzchni ciasta.