Pin it
Ciasto orzechowe z musem jabłkowym to klasyczny jesienny wypiek, który łączy chrupiące orzechy włoskie z delikatnym musem z jabłek. Dwie warstwy puszystego biszkoptu przekładamy musem i kremem na bazie mascarpone. Całość posypujemy posiekanymi orzechami.
To ciasto najlepiej smakuje dobrze schłodzone. Po złożeniu warstw odstaw je do lodówki na co najmniej 4 godziny, najlepiej na całą noc. Dzięki temu mus się ściśnie, a krem stężeje i ciasto łatwo się kroi w równe kwadraty.
Jest idealne na rodzinne niedziele, urodziny czy po prostu kiedy w kuchni zostały jabłka wymagające zużycia. Przepis nie jest trudny, choć wymaga kilku etapów. Każdy z nich opisujemy krok po kroku.
Składniki na biszkopt, mus i krem
Do tego ciasta potrzebujesz prostych składników, które pewnie masz w kuchni jesienią. Wybierz jabłka z wyraźną kwaskowatością, bo lepiej trzymają smak po ugotowaniu.
- Jajka. Budują strukturę biszkoptu i nadają mu puszystość po dokładnym ubiciu białek.
- Cukier. Słodzi biszkopt, mus i krem, a przy ubijaniu białek stabilizuje pianę.
- Orzechy włoskie zmielone. Dają biszkoptowi charakterystyczny smak i wilgotną, zbitą strukturę.
- Mąka pszenna. Łączy składniki biszkoptu w stabilne, elastyczne ciasto.
- Proszek do pieczenia. Lekko podnosi biszkopt, który bez niego byłby zbyt ciężki od orzechów.
- Jabłka. Po ugotowaniu i zmiksowaniu tworzą gładki, aromatyczny mus między warstwami.
- Cynamon i sok z cytryny. Podkreślają smak jabłek i nie dają musowi zbrązowieć.
- Śmietanka kremówka 30%. Po ubiciu daje lekki, puszysty krem do przełożenia ciasta.
- Serek mascarpone. Zagęszcza krem i dodaje mu delikatnej, maślanej konsystencji.
- Cukier puder. Słodzi krem bez pozostawiania ziarnistej struktury.
- Posiekane orzechy włoskie. Jako dekoracja dodają chrupkości na wierchu ciasta.
Jak upiec i złożyć ciasto
- Ugotuj mus jabłkowy. Obrane i pokrojone w kostkę jabłka gotuj z cukrem, cynamonem, sokiem z cytryny i odrobiną wody na małym ogniu około 15 minut, aż zmiękną. Zmiksuj na gładki mus i odstaw do wystudzenia.
- Ubij białka. Białka ze szczyptą soli ubijaj na sztywną, lśniącą pianę, a potem stopniowo wsyp cukier i ubijaj jeszcze 2-3 minuty.
- Dodaj żółtka i suche składniki. Żółtka wmieszaj do piany jedno po drugim na niskich obrotach miksera, a następnie delikatnie wmieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia i zmielone orzechy.
- Upiecz biszkopt. Ciasto przełóż do prostokątnej formy o wymiarach około 23 na 33 cm, wyłożonej papierem do pieczenia, i piecz w 180°C przez 30 minut, do suchego patyczka. Ostudź całkowicie, a potem przekrój na dwie warstwy.
- Ubij krem. Zimną śmietankę ubij na sztywno, dodaj mascarpone i cukier puder i ubijaj krótko, tylko do połączenia.
- Złóż ciasto. Na dolną warstwę biszkoptu rozłóż mus jabłkowy, przykryj częścią kremu, połóż drugą warstwę biszkoptu i rozsmaruj na niej resztę kremu.
- Schłodź i podaj. Wierch posyp posiekanymi orzechami i wstaw ciasto do lodówki na co najmniej 4 godziny, najlepiej na noc, a potem krój w równe kwadraty.
Sekret puszystego biszkoptu orzechowego
Największym zagrożeniem dla tego biszkoptu jest zbyt krótkie ubijanie białek lub zbyt mocne wymieszanie ich z żółtkami. Białka ubijaj na sztywno, aż piana lśni i nie przesuwa się w misce, gdy ją przechylisz. Żółtka i suche składniki wmieszaj delikatnie, najlepiej łyżką, z dołu do góry, żeby nie wygonić powietrza z piany. Zmielone orzechy włoskie dodają biszkoptowi wilgotności, ale też go obciążają, więc dokładne ubicie białek jest tu ważniejsze niż w zwykłym biszkopcie. Surowe ciasto biszkoptowe zawiera surowe jajka, więc nie próbuj go przed pieczeniem i dokładnie myj naczynia po pracy z jajkami, zgodnie z zasadami bezpiecznej obsługi żywności opisanymi przez FDA. Po upieczeniu sprawdź biszkopt suchym patyczkiem, powinien wyjść czysty.
Jakie jabłka wybrać do musu
Do musu najlepiej sprawdzają się jabłka, które dobrze się rozpadają po ugotowaniu, ale mają wyraźny smak. Penn State Extension poleca do musu jabłkowego odmiany takie jak Golden Delicious, Jonathan czy McIntosh, bo mają odpowiednią słodycz i teksturę, patrz przewodnik Penn State Extension. Jeśli lubisz wyraźniejszą kwaskowatość, dodaj do słodszych jabłek 1-2 kwaśniejsze, na przykład Granny Smith, na każde 3 słodsze. Jabłka obierz i usuń gniazda nasienne, pokrój w kostkę, żeby gotowały się równo. Gotuj je pod przykryciem, żeby nie przypaliły się na dnie, i zmiksuj blenderem na gładką masę bez kawałków. Mus powinien być gęsty, nie wodnisty, inaczej rozmoczy warstwy biszkoptu.
Dlaczego ciasto musi się schłodzić
Świeżo złożone ciasto jest miękkie i krem się rozlewa przy krojeniu. W lodówce krem na bazie mascarpone i ubitej śmietany stężeje, a mus jabłkowy lekko wsiąka w biszkopt i łączy warstwy. Dlatego to ciasto potrzebuje co najmniej 4 godzin w lodówce, a najlepiej całej noc, zanim pokroisz je na kwadraty. Jeśli masz mało czasu, schłodź je przynajmniej 2 godziny w zamrażalniku, pamiętając, że wtedy krem będzie twardszy i trzeba je wcześniej wyjąć przed podaniem. Krótsze schłodzenie oznacza rozpływający się środek i nierówne kawałki na talerzu.
Przechowywanie ciasta i orzechów
Gotowe ciasto przechowuj w lodówce, w zamkniętym pojemniku, i zjedz w ciągu 3 dni, bo krem na bazie śmietany i mascarpone szybko traci świeżość. Inaczej jest z surowymi orzechami włoskimi, które zachowują najlepszą jakość, gdy leżą w chłodnym i suchym miejscu albo w lodówce w zamkniętym pojemniku, zgodnie z wytycznymi University of California IPM. W cieple orzechy szybciej jełczeją i tracą smak, więc nie trzymaj ich tygodniami w kuchennej szafce blisko piekarnika. Jeśli zostanie ci zmielony nadmiar orzechów, przechowuj go w lodówce w szczelnym woreczku, najlepiej nie dłużej niż kilka tygodni.
Zamienniki i warianty ciasta
Orzechy włoskie możesz zamienić na laskowe albo migdały, smak będzie inny, ale równie dobry. Jeśli nie masz mascarpone, zastąp je serkiem kremowym naturalnym, krem wyjdzie odrobinę mniej maślany. Zamiast świeżych jabłek możesz użyć gotowego, gęstego przecieru jabłkowego bez dodatku cukru, tylko sprawdź, czy nie jest zbyt wodnisty. Osoby, które nie jedzą glutenu, mogą zastąpić mąkę pszenną mieszanką mąk bezglutenowych do wypieków w tej samej proporcji, choć biszkopt wyjdzie trochę bardziej kruchy. Wersji bez laktozy nie polecamy, bo krem na bazie śmietany i mascarpone trudno zastąpić bez zmiany całej struktury ciasta.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zamienić orzechy włoskie na inne?
Tak, dobrze sprawdzą się orzechy laskowe albo migdały, zmielone w tej samej proporcji. Smak biszkoptu będzie inny, ale faktura zostanie podobna.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, ciasto zachowuje dobrą jakość przez około 3 dni. Krem na bazie śmietany i mascarpone szybko traci świeżość w cieple, więc zawsze trzymaj ciasto w chłodzie.
- Czy mus jabłkowy musi być domowy?
Nie musi, ale powinien być gęsty i bez dodatku wody. Jeśli używasz gotowego przecieru, odciśnij go lekko przez sitko, żeby nie rozmoczył biszkoptu.
- Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to nawet lepsze rozwiązanie. Złóż ciasto wieczorem, schłodź przez noc, a następnego dnia pokrój i podawaj, warstwy będą wtedy ładnie się trzymać.
- Co zrobić, jeśli biszkopt opadł po upieczeniu?
Najczęściej winne jest zbyt krótkie ubicie białek albo zbyt mocne wymieszanie ciasta po ich dodaniu. Następny raz ubij białka dłużej i wmieszaj suche składniki bardzo delikatnie, z dołu do góry.
- Czy da się zrobić wersję bez glutenu?
Tak, mąkę pszenną zamień na mieszankę mąk bezglutenowych do wypieków w tej samej proporcji. Biszkopt wyjdzie trochę bardziej kruchy, ale nadal dobrze trzyma warstwy.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy ciasta?
Z blachy o wymiarach około 23 na 33 cm wychodzi 12 całkiem sporych kwadratów. Jeśli chcesz mniejsze porcje na przyjęcie, pokrój ciasto na 16-20 kawałków.