Pin it
Ten makowiec to nie zwijany rulon, a ucierany placek z makiem, który piecze się w prostokątnej blaszce. Robię go, kiedy w domu są świeże mirabelki, a nie mam czasu na drożdżowe ciasto na cały dzień. Mak daje charakterystyczny, lekko orzechowy smak, a połówki mirabelek puszczają sok, który podczas pieczenia wsiąka w ciasto i trzyma je wilgotne.
Migdałowe płatki na wierchu dodają chrupkości i ładnie się przypiekają razem z owocami. Całość jest gotowa w niecałą godzinę, licząc przygotowanie i pieczenie, więc to dobry wybór na sobotnie popołudnie albo na ciasto do kawy, kiedy ktoś wpada bez zapowiedzi.
Co znajdziesz w cieście z makiem
Do tego ciasta nie potrzeba egzotycznych składników, tylko dobrego masła i świeżych owoców. Mak kup zmielony w sklepie albo zmiel go sam tuż przed pieczeniem, bo długo przechowywany traci aromat.
- Masło. Utarte z cukrem na puszystą masę daje ciastu miękkość i prawdziwie maślany smak.
- Cukier puder i cukier wanilinowy. Słodzą ciasto i pomagają masłu wchłonąć powietrze podczas ucierania.
- Jajka. Spajają ciasto i dodają mu sprężystości. Wbijaj je jedno po drugim.
- Mleko. Rozrzedza masę do odpowiedniej konsystencji, żeby ciasto równo rozlało się w blaszce.
- Mąka pszenna i proszek do pieczenia. Budują strukturę ciasta i sprawiają, że urośnie w piekarniku.
- Mak. Nadaje ciastu charakterystyczny smak i lekko chrupiącą teksturę.
- Mirabelki. Małe, słodkie śliwki, które podczas pieczenia puszczają sok i utrzymują ciasto wilgotne.
- Migdały w płatkach. Na wierchu robią się lekko złote i chrupiące, kontrastując z miękkim ciastem.
- Skórka z cytryny. Odświeża smak i przełamuje słodycz owoców.
Jak upiec makowiec krok po kroku
- Przygotuj formę. Nagrzej piekarnik do 180°C, a prostokątną blaszkę (ok. 24x24 cm) wysmaruj masłem i oprósz mąką albo wyłóż papierem do pieczenia.
- Utrzyj masło z cukrem. Zmiękczone masło utrzyj z cukrem pudrem i cukrem wanilinowym na jasną, puszystą masę. Dodawaj jajka jedno po drugim, ucierając po każdym.
- Dodaj mleko i skórkę z cytryny. Wlej mleko i wmieszaj skórkę z cytryny, miksując tylko do połączenia.
- Połącz suche składniki. W drugiej misce wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia, mak i szczyptę soli.
- Złóż ciasto. Suche składniki wsyp do masy maślanej i wymieszaj drewnianą łyżką tylko do połączenia, żeby nie wybić powietrza. Przełóż ciasto do blaszki i wyrównaj powierzchnię.
- Ułóż owoce i migdały. Na cieście rozłóż połówki mirabelek skórką do dołu, ściśle jedna przy drugiej, a na wierch posyp płatkami migdałów.
- Piecz do suchej wykałaczki. Piecz 35-40 minut, aż wierch się zarumieni, a wbita w środek wykałaczka wyjdzie sucha. Jeśli góra ciemnieje zbyt szybko, po 20 minutach przykryj ją folią aluminiową.
- Ostudź i pokrój. Ciasto wystudź całkowicie w blaszce, a potem pokrój na kwadraty.
Dlaczego mirabelki działają tu najlepiej
Mirabelki to małe, okrągłe śliwki w kolorze żółtym do bursztynowego. Są słodsze i mniej kwaśne niż zwykłe śliwki węgierki. Do tego ciasta wybieraj owoce dojrzałe, ale jeszcze twarde, bo zbyt miękkie rozpadną się podczas pieczenia i puszczą za dużo soku. Sprawdź dojrzałość lekkim uciskiem kciuka. Owoc powinien ustąpić, ale nie zapadać się. Podobne oznaki dojrzałości owoców pestkowych opisuje poradnik uniwersytecki o zbiorze drzew owocowych. Jeśli nie masz mirabelek, węgierki, morele albo brzoskwinie zadziałają równie dobrze, tylko pokrój je na mniejsze kawałki.
Dlaczego ucieranie masła ma znaczenie
Masło utarte z cukrem na jasną, puszystą masę wciąga powietrze, które w piekarniku rozszerza się i podnosi ciasto razem z proszkiem do pieczenia. Jeśli masło jest zbyt zimne, nie złapie powietrza i ciasto wyjdzie zbite. Jeśli jest roztopione, masa się rozwarstwi. Wyjmij masło z lodówki na godzinę przed pieczeniem, powinno być miękkie, ale chłodne w dotyku.
Jak nie dopuścić do mokrego ciasta
Największym ryzykiem tego ciasta jest sok, który puszczają mirabelki podczas pieczenia. Osusz połówki śliwek papierowym ręcznikiem zaraz po umyciu i wypestkowaniu. Układaj je skórką do dołu, tak żeby miąższ był otwarty do góry i sok odparowywał, a nie wsiąkał w głąb ciasta. Jeśli owoce są bardzo soczyste, oprósz je łyżką kaszy manny albo zmielonych migdałów przed ułożeniem na cieście. Wchłoną nadmiar wilgoci.
Przechowywanie migdałów i maku
Migdały i mak zawierają dużo tłuszczu, który z czasem jełczeje i traci świeży smak. Trzymaj je w zamkniętym pojemniku, w chłodnym i suchym miejscu. Kupuj tyle, ile zużyjesz w ciągu kilku tygodni. Amerykański uniwersytecki serwis dla konsumentów radzi mrożenie orzechów do długiego przechowywania, bo chłód znacznie zwalnia jełczenie. Piszą o tym w poradniku o świątecznym pieczeniu. Jajka trzymaj w lodówce do momentu użycia, nie na blacie.
Przechowywanie gotowego ciasta
Makowiec na blaszce najlepiej smakuje w dniu pieczenia albo następnego dnia, kiedy sok ze śliwek już się zetnie. Przechowuj go przykryty w chłodnym miejscu i zjedz w ciągu kilku dni, a jeśli w kuchni jest ciepło, trzymaj go w lodówce. Pokrojone kawałki możesz zamrozić w zamykanym pojemniku, a przed podaniem rozmroź je w temperaturze pokojowej. Odrzuć kawałek, jeśli zauważysz pleśń albo nietypowy zapach.
Z czym podawać makowiec
Podawaj makowiec letni albo w temperaturze pokojowej, najlepiej w dniu pieczenia, kiedy migdały są jeszcze chrupiące. Do kawy albo herbaty pasuje bez dodatków. Jeśli chcesz zrobić z niego deser, dołóż łyżkę gęstego jogurtu albo odrobinę bitej śmietany. Kontrast chłodu i kwaskowatości dobrze zbalansuje słodycz ciasta.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym mogę zastąpić mirabelki w tym makowcu?
Świetnie sprawdzą się śliwki węgierki, morele albo brzoskwinie, pokrojone na podobne kawałki. Możesz też użyć malin lub jeżyn, choć wtedy ciasto będzie trochę bardziej kwaskowate i wilgotne.
- Jak długo przechowuje się ten makowiec?
Przykryty, w chłodnym miejscu wytrzyma kilka dni, a w lodówce trochę dłużej. Pokrojone kawałki można zamrozić w zamykanym pojemniku i rozmrozić w temperaturze pokojowej przed podaniem.
- Czy mak trzeba wcześniej namoczyć albo zemleć?
Nie, to ciasto nie wymaga tradycyjnego parzenia maku jak w zwijanym makowcu. Wystarczy mak zmielony, kupiony w sklepie lub świeżo zmielony w domu, wmieszany prosto do ciasta.
- Czy mogę zrobić wersję bez laktozy albo bez glutenu?
Masło zastąpisz margaryną roślinną, a mleko napojem roślinnym, i wyjdzie wersja bez laktozy. Z bezglutenową mieszanką mąk ciasto może wyjść trochę bardziej wilgotne, więc upiecz je kilka minut dłużej.
- Z czym podawać makowiec na blasze?
Najlepiej samodzielnie, do kawy albo herbaty. Jeśli chcesz zrobić z niego deser, dodaj łyżkę jogurtu greckiego albo odrobinę bitej śmietany.
- Dlaczego ciasto wyszło mokre pod owocami?
Najczęściej mirabelki były za soczyste albo źle osuszone. Osusz je papierowym ręcznikiem przed ułożeniem i układaj skórką do dołu. Przy bardzo soczystych owocach oprósz je łyżką kaszy manny.
- Czy mogę upiec większą porcję w większej blaszce?
Tak, podwój wszystkie składniki i piecz w większej, głębszej blaszce. Czas pieczenia wydłuż o kolejne 10-15 minut i zawsze sprawdzaj wykałaczką w kilku miejscach.