Pin it
Makowa fantazja to tort, który u nas wraca na świąteczny stół rok po roku. Dwie warstwy puszystego biszkopta z makiem, między nimi chłodny krem czekoladowo-orzechowy, a na wierchu błyszcząca polewa z orzechami włoskimi.
To nie jest ciasto na pięć minut. Krem potrzebuje około trzech do czterech godzin w lodówce, zanim da się go ubić na gęstą masę, a cały tort najlepiej schłodzić jeszcze ze dwie godziny przed podaniem. Licz więc razem około pięciu do sześciu godzin od początku do pierwszego kawałka, najlepiej zrobić go dzień wcześniej.
Sekret tkwi w dobrze ubitej pianie z białek i w tym, żeby krem naprawdę dobrze się schłodził przed ubijaniem. Bez pośpiechu wychodzi gładki środek i biszkopt, który się nie rozpada przy krojeniu.
Mak, czekolada i chłodny krem
Mak do biszkopta mielemy sami tuż przed pieczeniem albo kupujemy już zmielony i suchy, bo wilgotny mak da ciężkie, mokre ciasto. Do kremu i polewy wybierz dobrą czekoladę i śmietankę kremówkę o tłustości przynajmniej 30 procent, bo tylko taka się dobrze ubija.
- Jajka. Ubite białka z cukrem dają biszkoptowi puszystość, a żółtka wilgotny środek.
- Cukier. Stabilizuje piankę z białek i słodzi ciasto w odpowiedniej mierze.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę biszkopta i trzyma go razem po upieczeniu.
- Mąka ziemniaczana. Odpowiada za delikatność i lekkość miękiszu.
- Proszek do pieczenia. Pomaga biszkoptowi urosnąć równo w piekarniku.
- Mak mielony. Daje charakterystyczny smak i drobną, lekko chrupiącą teksturę.
- Śmietanka kremówka 30-36%. Baza kremu, musi być bardzo zimna, żeby się ubiła.
- Czekolada mleczna. Rozpuszczona w śmietance tworzy gładką bazę kremu.
- Pasta czekoladowo-orzechowa. Dodaje kremowi głębszego, orzechowego smaku.
- Kakao. Wzmacnia czekoladowy kolor i smak kremu.
- Czekolada deserowa. Na polewę, daje błyszczącą, lekko gorzką powłokę.
- Orzechy włoskie. Posypka na wierchu, dodaje chrupkości i ozdabia tort.
Jak powstaje makowa fantazja
- Ubij białka na sztywną piankę. Białka z solą ubij na sztywno, dodawaj cukier po łyżce, aż piana zrobi się gęsta i błyszcząca.
- Dodaj żółtka i suche składniki. Wmieszaj żółtka delikatną łyżką, potem przesianą mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i proszek do pieczenia, na końcu mak.
- Upiecz biszkopt. Przełóż ciasto do wyłożonej papierem formy 24x24 cm i piecz w 175 stopniach Celsjusza około 35 minut, do suchego patyczka. Ostudź całkowicie i przekrój na dwie warstwy.
- Zrób krem czekoladowy. Podgrzej śmietankę, rozpuść w niej czekoladę, pastę czekoladowo-orzechową i kakao. Ostudź, przykryj i wstaw do lodówki na 3-4 godziny, potem ubij na gęsty, puszysty krem.
- Przełóż biszkopt kremem. Rozsmaruj cały krem na dolnej warstwie biszkopta i przykryj górną warstwą.
- Zrób polewę i udekoruj. Rozpuść czekoladę deserową ze śmietanką w kąpieli wodnej, polej wierch tortu i posyp posiekanymi orzechami włoskimi.
- Schłodź tort. Wstaw tort do lodówki na co najmniej 2 godziny przed podaniem, żeby krem i polewa dobrze się związały.
Dlaczego piana z białek musi być mocna
Mocno ubita piana z białek to właściwie cały sekret tego biszkopta. Powietrze wbite w białka tworzy drobne pęcherzyki, a cukier dodawany po łyżce wiąże wodę między nimi i usztywnia ich ścianki. Dzięki temu piana nie opada, kiedy wmieszasz żółtka i mąkę. Badania nad pianą z białek z dodatkiem cukru potwierdzają, że to właśnie cukier odpowiada za jej stabilność i gęstość, zobacz analizę piany białkowej z cukrem. W praktyce liczy się jedna zasada. Dodawaj cukier stopniowo i nie przerywaj ubijania w połowie, bo piana szybko traci powietrze. Jeśli biszkopt wychodzi płaski i gumowaty, zwykle ten etap był po prostu za krótki.
Sekret gładkiego kremu czekoladowego
Krem w tym torcie to zasadniczo schłodzona czekoladowa ganache, którą ubijasz na gęstą, puszystą masę, podobnie jak bitą śmietanę. Gorąca śmietanka rozpuszcza czekoladę i pastę czekoladowo-orzechową na gładką, lśniącą masę, ale w tej postaci krem jest zbyt rzadki, żeby cokolwiek utrzymać. Dopiero kilka godzin w lodówce pozwala tłuszczowi stężeć na tyle, że mikser wbije w niego powietrze i zamieni go w stabilny, puszysty krem. Skracanie tego czasu to najczęstsza przyczyna kremu, który się rozwarstwia albo robi się ziarnisty podczas ubijania.
Najczęstszy błąd przy krojeniu biszkopta
Biszkopt makowy kroi się na dwie warstwy dopiero, gdy jest całkowicie wystudzony, najlepiej po całkowitym ostygnięciu na kuchennym blacie. Ciepły środek się kruszy i rwie, a mak dodatkowo utrudnia równe krojenie, bo ziarenka łatwo się przesuwają pod nożem. Długi nóż z drobnymi ząbkami, prowadzony delikatnie i bez dociskania, daje równą, czystą warstwę. Jeśli biszkopt mimo to się łamie, prawdopodobnie został pieczony odrobinę za krótko albo wyjęty z formy, gdy był jeszcze ciepły.
Smakowe warianty i zamienniki
Pastę czekoladowo-orzechową możesz zastąpić samą roztopioną czekoladą mleczną z odrobiną masła orzechowego albo pominąć ją całkiem, krem wtedy wychodzi ciemniejszy i mniej słodki. Orzechy włoskie na wierchu zamienisz na migdały w płatkach albo orzechy laskowe, a dla pomarańczowej nuty dodaj do biszkopta odrobinę skórki z pomarańczy. Osoby, które nie jedzą orzechów, mogą pominąć posypkę i zostawić samą polewę. To ciasto nie jest bezglutenowe przez mąkę pszenną w biszkopcie, a zamiana na mąkę bezglutenową zmienia jego strukturę na tyle, że trudno ręczyć za efekt bez dodatkowych testów.
Przechowywanie tortu z kremem
Ten tort zawiera świeżą śmietankę i powinien stać w lodówce od momentu przygotowania aż do podania. Desery ze śmietaną, kremem czy budyniem nie powinny leżeć w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, bo wtedy łatwo o rozwój bakterii, tak jak opisuje to wykaz przechowywania żywności w chłodzie. W zamkniętym pojemniku w lodówce tort smakuje dobrze przez kilka dni, choć biszkopt najlepiej wypada w pierwszych dwóch lub trzech dniach, póki jest wilgotny. Nie zamrażaj go z polewą i orzechami na wierchu, bo po rozmrożeniu polewa traci błysk.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy makową fantazję można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Upiecz biszkopt i zrób krem dzień wcześniej, trzymając krem w lodówce do rana, a samo składanie i polewanie tortu zajmie już tylko kilkanaście minut.
- Czym zastąpić pastę czekoladowo-orzechową w kremie?
Możesz użyć samej roztopionej czekolady mlecznej z łyżeczką masła orzechowego albo zupełnie ją pominąć. Krem wyjdzie wtedy ciemniejszy i mniej słodki, ale wciąż gęsty i puszysty po schłodzeniu.
- Czemu mój krem czekoladowy nie chce się ubić?
Najczęściej krem po prostu nie stał dość długo w lodówce, potrzebuje około 3-4 godzin, żeby tłuszcz z czekolady i śmietanki stężał. Sprawdź też, czy śmietanka miała przynajmniej 30 procent tłuszczu, bo lżejsza po schłodzeniu się nie ubije.
- Czy to ciasto można zrobić bez orzechów?
Tak, wystarczy pominąć orzechy włoskie na wierchu albo zastąpić je prażonymi płatkami migdałów. Sam biszkopt i krem nie zawierają orzechów, więc zmienia się tylko dekoracja.
- Jak długo można przechowywać tort w lodówce?
W zamkniętym pojemniku tort wytrzyma w lodówce kilka dni, najlepiej smakuje w ciągu pierwszych dwóch lub trzech. Pamiętaj, żeby nie zostawiać go w temperaturze pokojowej na dłużej niż dwie godziny, bo zawiera świeżą śmietankę.
- Czy mogę upiec biszkopt w większej formie, dla większej liczby osób?
Tak. Podwójna porcja ciasta zmieści się w formie o wymiarach około 30x40 cm. Piecz ją wtedy nieco krócej, bo warstwa jest cieńsza, sprawdzaj gotowość suchym patyczkiem już po 20-25 minutach.