Pin it
Piernik z kremem orzechowym to ciasto, które w wielu domach pojawia się tylko raz w roku, zwykle na święta. Ciemny, korzenny biszkopt przekładamy gęstymi powidłami śliwkowymi i aksamitnym kremem z orzechów włoskich. Po schłodzeniu kroi się czysto, w równe kawałki, bez rozpadania się warstw.
To ciasto wymaga trochę czasu, bo krem trzeba najpierw ugotować i ostudzić, a sam piernik powinien odpocząć w lodówce co najmniej 4 godziny, najlepiej całą noc, zanim go pokroisz. Cała praca przy kuchence trwa jednak niecałą godzinę. Reszta to czekanie, które naprawdę się opłaca.
Co znajdziesz w cieście i kremie
Większość tych składników masz pewnie już w szafce, kluczowa jest tylko jakość miodu i orzechów. Wybierz orzechy włoskie świeże, bez goryczki, i gęste powidła śliwkowe, nie rzadki dżem.
- Masło. Tworzy wilgotny, zwarty miękisz i nośnik dla przypraw.
- Miód. Dodaje głębi smaku i utrzymuje wilgotność biszkoptu na dłużej.
- Kakao. Wzmacnia ciemny, korzenny kolor i lekko gorzki ton ciasta.
- Przyprawa piernikowa. Buduje charakterystyczny, rozgrzewający aromat świąt.
- Soda oczyszczona. Spulchnia ciasto w reakcji z miodem i kakao.
- Jajka. Spajają składniki i dają biszkoptowi sprężystość.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę, która utrzyma ciężkie warstwy kremu.
- Orzechy włoskie do kremu. Dają kremowi gęstość i wyraźny, lekko ziemisty smak.
- Powidła śliwkowe. Przełamują słodycz kremu kwaskową, śliwkową nutą.
Jak upiec i przełożyć piernik
- Zagotuj masę piernikową. W rondelku rozpuść masło z cukrem, miodem, kakao i przyprawami na małym ogniu, mieszając do połączenia, a potem odstaw do przestudzenia.
- Wbij jajka i mleko. Do letniej masy wbijaj jajka jedno po drugim, energicznie mieszając, następnie wlej mleko.
- Dodaj mąkę z sodą. Przesiej mąkę z sodą i solą, wmieszaj w kilku partiach do masy, aż ciasto będzie gładkie, bez grudek.
- Upiecz biszkopt. Przelej ciasto do wyłożonej papierem prostokątnej formy i piecz w 170°C (bez termoobiegu) 35-40 minut, do suchego patyczka, a następnie ostudź całkowicie w formie.
- Ugotuj bazę orzechową. Zmielone orzechy zagotuj z mlekiem, cukrem i mąką, mieszając stale, aż masa zgęstnieje jak budyń, i odstaw do pełnego wystudzenia.
- Ubij krem. Miękkie masło ubij na puch, a następnie dodawaj wystudzoną bazę orzechową po łyżce, ubijając do gładkiego, jednolitego kremu.
- Przełóż ciasto. Wystudzony biszkopt przekrój na dwie warstwy, dolną posmaruj powidłami śliwkowymi i częścią kremu orzechowego, przykryj drugą warstwą.
- Wykończ i schłodź. Wierch pokryj resztą kremu, posyp posiekanymi orzechami i wstaw do lodówki na co najmniej 4 godziny, najlepiej na noc, przed krojeniem w kostki.
Dlaczego warto dobrze wypiec biszkopt
Piernikowy biszkopt z kakao i miodem jest ciemny, dlatego trudno ocenić jego gotowość po samym kolorze. Najlepiej sprawdzić patyczkiem wbitym w środek. Powinien wyjść suchy, bez mokrego ciasta na powierzchni. Niedopieczony środek sprawi, że po przełożeniu kremem warstwy się rozjedą i ciasto będzie trudno pokroić w równe kostki.
Jajka w cieście są w pełni ugotowane już podczas pieczenia, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa. Amerykańska FDA zaleca, aby potrawy z jajkami były dogrzane do pełnej gotowości, czyli do momentu, gdy białko i żółtko są całkowicie ścięte. W tym przepisie temperatura i czas pieczenia biszkoptu z łatwością to zapewniają.
Sekret aksamitnego kremu orzechowego
Klasyczny krem orzechowy robi się na bazie ugotowanej z mleka, cukru i zmielonych orzechów, podobnej do budyniu. Taka baza musi całkowicie wystudzić się do temperatury pokojowej, zanim połączysz ją z masłem. Jeśli dodasz ją ciepłą, masło się rozpuści i krem zamiast gładki będzie rzadki i rozwarstwiony.
Orzechy włoskie można zmielić grubiej, jeśli lubisz wyczuwalne kawałki w kremie, albo bardzo drobno dla gładszej konsystencji. Krem najlepiej ubijać mikserem przez kilka minut, aż nabierze jasnej, puszystej struktury.
Dlaczego ciasto potrzebuje czasu w lodówce
Piernik z kremem orzechowym smakuje najlepiej dzień po upieczeniu. Chłodzenie pozwala kremowi stężeć, a przyprawom i powidłom przeniknąć do biszkoptu. Dzięki temu ciasto kroi się czysto, a kawałki nie rozpadają się na talerzu.
To ciasto zawiera masło, mleko i jajka, więc po przełożeniu kremem powinno stać w lodówce, nie na blacie. Wytyczne FDA dotyczące przechowywania żywności mówią, że produkty wymagające chłodzenia nie powinny stać dłużej niż dwie godziny w temperaturze pokojowej. Po tym czasie przełóż ciasto do lodówki, nawet jeśli jeszcze nie jest schłodzone w całości.
Zamienniki orzechów i powideł
Orzechy włoskie można zastąpić laskowymi albo pekan, smak kremu zmieni się tylko nieznacznie. Jeśli nie masz powideł śliwkowych, zadziała gęsty dżem morelowy albo wiśniowy, najlepiej taki bez dużej ilości wody, żeby nie rozmoczył warstwy ciasta.
Kakao możesz pominąć dla jaśniejszego, bardziej miodowego biszkoptu, choć wtedy ciasto będzie mniej przypominać klasyczny piernik staropolski. Ekstrakt z wanilii w kremie da się zastąpić łyżką likieru orzechowego, co dodaje głębszego aromatu dorosłym gościom.
Przechowywanie piernika na później
Gotowy piernik z kremem orzechowym trzymaj w lodówce, w zamkniętym pojemniku albo pod folią, maksymalnie przez 4 dni. Przed podaniem możesz wyjąć go na 15-20 minut, żeby krem lekko zmiękł.
Sam biszkopt, bez kremu i powideł, można zamrozić na około miesiąc, owinięty szczelnie folią. Krem orzechowy znosi zamrażanie słabiej, bo po rozmrożeniu bywa ziarnisty, więc lepiej przygotować go na świeżo. Podając gościom, warto pamiętać, że ciasto zawiera typowe alergeny, orzechy, jajka, mleko i gluten. FDA wymienia je jako jedne z głównych alergenów pokarmowych, o których warto uprzedzić przy wspólnym stole.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić ten piernik bez kakao?
Tak, możesz pominąć kakao, biszkopt będzie jaśniejszy i bardziej miodowy, mniej przypominający klasyczny piernik. Przyprawy piernikowe i miód nadal dadzą mu charakterystyczny, korzenny smak.
- Czym zastąpić powidła śliwkowe?
Dobrze działa gęsty dżem morelowy, wiśniowy albo z czarnej porzeczki. Wybieraj dżem gęsty, nie zbyt wodnisty, żeby nie rozmoczył warstwy biszkoptu.
- Jak długo można przechowywać piernik z kremem orzechowym?
Przechowuj go w lodówce, w zamkniętym pojemniku, do 4 dni. Ze względu na masło, mleko i jajka w kremie, ciasto nie powinno stać długo w temperaturze pokojowej.
- Czy można zamrozić ten piernik?
Sam biszkopt bez kremu mrozi się dobrze, owinięty folią, do około miesiąca. Krem orzechowy po zamrożeniu i rozmrożeniu może stać się ziarnisty, więc lepiej przygotować go na świeżo przed podaniem.
- Jakie orzechy zamiast włoskich?
Orzechy laskowe albo pekan sprawdzą się równie dobrze, dają kremowi podobną gęstość. Smak będzie odrobinę inny, ale wciąż wyraźnie orzechowy.
- Czy piernik można przygotować dzień wcześniej?
Tak, to wręcz zalecane. Upieczony i przełożony piernik potrzebuje kilku godzin w lodówce, żeby krem stężał i smaki się przegryzły, dlatego najlepiej zrobić go dzień przed podaniem.