Pin it
Pierniczki alpejskie to ciasteczka, które w wielu domach pojawiają się tylko raz w roku, a i tak każdy czeka na nie bardziej niż na resztę świątecznego stołu. Miękkie, pachnące miodem i przyprawami, ze smakowym środkiem z dżemu. Robi się je przez dwa dni, ale żaden z tych dni nie jest pracowity.
Ten przepis zakłada klasyczną metodę z odstaniem ciasta w lodówce przez noc. To nie jest fanaberia. Odpoczęte ciasto piernikowe wałkuje się bez problemu i nie kurczy się na blasze, a ciasteczka wychodzą równe i miękkie od środka.
Jeśli robisz je pierwszy raz, zacznij dzień wcześniej. Całkowity czas od zagniecenia ciasta do pierwszego kęsa to około trzynastu godzin, z czego większość to spokojne czekanie w lodówce.
Co znajdziesz w cieście piernikowym
Podstawą jest miód i masło podgrzane z przyprawami, dzięki czemu ciasto jest miękkie już w dniu pieczenia. Wybierz miód płynny i aromatyczny, bo jego smak czuć w każdym kęsie.
- Miód. Nadaje ciastu wilgotność i charakterystyczny piernikowy smak, wybierz płynny i aromatyczny.
- Masło. Podgrzane z miodem tworzy bazę ciasta i odpowiada za miękkość po upieczeniu.
- Jajka. Spulchniają ciasto i wiążą wszystkie składniki w jedną masę.
- Cukier. Dodaje słodyczy i pomaga utrzymać wilgotność ciasteczek przez kilka dni.
- Śmietana 18%. Zmiękcza ciasto i lekko je zakwasza, dzięki czemu smak nie jest przesadnie słodki.
- Soda oczyszczona. Odpowiada za lekkie, puszyste wnętrze ciasteczek.
- Przyprawa piernikowa i cynamon. Budują ten charakterystyczny, ciepły zapach świąt.
- Kakao. Pogłębia kolor ciasta i dodaje lekko czekoladowej nuty bez dosładzania.
- Mąka pszenna. Nadaje ciastu strukturę, dodawana dopiero po przestudzeniu masy miodowej.
- Dżem. Wilgotny, kwaskowy środek, który przełamuje słodycz ciasta.
- Cukier puder. Do lukru albo prostego oprószenia na końcu.
Jak upiec miękkie pierniczki
- Podgrzej miód z masłem. W małym garnku rozpuść miód, masło, cynamon i przyprawę piernikową na małym ogniu, mieszając, żeby się nie zagotowało i miód nie zgorzkniał. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Zmiksuj jajka z cukrem. Ubij jajka z cukrem na jasną, puszystą masę, potem wlej przestudzony miód z masłem i wymieszaj na gładko.
- Dodaj śmietanę i kakao. Wmieszaj śmietanę i kakao, aż masa będzie jednolita i lekko błyszcząca.
- Wsyp mąkę z sodą. Dodawaj przesianą mąkę z sodą w kilku partiach i zagnieć gładkie, lekko lepkie ciasto, najpierw łyżką, potem ręką.
- Schłodź ciasto przez noc. Zawiń ciasto w folię i wstaw do lodówki na minimum 12 godzin, najlepiej na całą noc, żeby mąka się związała i ciasto dało się wałkować.
- Wyklej i wypiecz krążki. Rozwałkuj schłodzone ciasto na grubość 4-5 mm, wykrawaj krążki foremką i piecz w 175°C przez 10-12 minut, aż brzegi lekko stężeją.
- Przełóż dżemem i udekoruj. Ostudzone krążki posmaruj dżemem po dwa naraz, złóż w kanapki i oprósz cukrem pudrem albo pokryj tonkim lukrem.
Dlaczego ciasto musi odpocząć
Świeżo zagniecione ciasto piernikowe jest lepkie i twarde do wałkowania, bo mąka potrzebuje czasu, żeby wchłonąć wilgoć z miodu i masła. Po nocy w lodówce staje się gładkie, elastyczne i nie klei się do wałka. To właśnie ten etap odpowiada za to, że pierniczki po upieczeniu są miękkie, a nie twarde jak kamień.
Nie przyspieszaj tego kroku krótszym chłodzeniem w zamrażarce. Ciasto musi dojść powoli, w stałej, chłodnej temperaturze, inaczej część z niego będzie twarda, a część wciąż lepka.
Najczęstszy błąd przy miodzie
Miód podgrzewa się tylko do momentu, gdy połączy się z masłem i przyprawami, nie dłużej. Zbyt długie podgrzewanie albo zagotowanie miodu niszczy jego aromat i czasem nadaje ciastu lekko gorzki posmak. Zdejmij garnek z ognia, gdy masa jest płynna i jednolita.
Drugi częsty błąd to próbowanie surowego ciasta prosto z miski. Ciasto zawiera surowe jajka i surową mąkę, a amerykańska FDA ostrzega, że oba te składniki mogą zawierać bakterie, które niszczy tylko pieczenie. Degustację zostaw na czas po wyjęciu blachy z piekarnika.
Czym zastąpić przyprawy i dżem
Jeśli nie masz gotowej przyprawy piernikowej, zmieszaj cynamon, goździki, imbir, gałkę muszkatołową i ziele angielskie w podobnych proporcjach, wychodzi na to samo. Miód lipowy albo wielokwiatowy działa najlepiej, ciemne miody bywają zbyt intensywne.
Dżem możesz wymienić na powidła śliwkowe albo konfiturę z czarnej porzeczki, najlepiej coś kwaskowego, bo przełamuje słodycz ciasta. Jeśli wolisz pierniczki bez nadzienia, przekładaj je cienką warstwą lukru i zostaw jako pojedyncze krążki.
Przechowywanie i leżakowanie ciasteczek
Pierniczki alpejskie przechowuj w zamkniętym pudełku w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu, z dala od słońca. Z każdym dniem stają się miększe i bardziej aromatyczne, bo wilgoć z dżemu i miodu rozchodzi się po całym cieście, więc najlepsze są po dwóch lub trzech dniach od upieczenia.
Zjedz je w ciągu dwóch tygodni, a jeśli zauważysz pleśń albo nietypowy zapach, wyrzuć całe pudełko. Same krążki bez nadzienia możesz też zamrozić na kilka miesięcy i przełożyć dżemem już po rozmrożeniu.
Z czym podawać alpejskie pierniczki
Najlepiej smakują z gorącą herbatą z goździkami albo z kubkiem mleka, klasycznie jak na wigilijnym stole. Możesz je też poukładać na talerzu razem z innymi świątecznymi ciasteczkami i podać jako deser po obiedzie.
Jeśli zostaje ci dżem po przełożeniu ciasteczek, wykorzystaj go do polewy na naleśnikach albo do herbaty, nic się nie zmarnuje.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić pierniczki alpejskie bez nadzienia z dżemu?
Tak, możesz upiec same krążki ciasta i poprzekładać je tylko lukrem albo zjeść pojedynczo, oprószone cukrem pudrem. Smak będzie równie piernikowy, zmieni się tylko tekstura środka.
- Czym zastąpić przyprawę piernikową, jeśli jej nie mam?
Zmieszaj cynamon, starty imbir, goździki, gałkę muszkatołową i odrobinę ziela angielskiego. Proporcje nie muszą być idealne, bo i tak przyprawy wymieszają się z miodem i kakao.
- Jak długo przechowywać upieczone pierniczki?
W zamkniętym pudełku w temperaturze pokojowej wytrzymują około dwóch tygodni i z każdym dniem robią się miększe. Sprawdzaj je co kilka dni i wyrzuć całą partię, jeśli zauważysz pleśń albo stęchły zapach.
- Czy ciasto na pierniczki trzeba koniecznie chłodzić przez noc?
Tak, to jedyny sposób, żeby mąka wchłonęła wilgoć z miodu i ciasto dało się równo rozwałkować. Minimum to 12 godzin w lodówce, krótszy czas kończy się ciastem, które trzeba dosypywać mąką, a to usztywnia ciasteczka po upieczeniu.
- Czy te pierniczki mogą zjeść małe dzieci?
Ciasto zawiera miód, więc nie powinny go jeść dzieci młodsze niż rok, zgodnie z zaleceniami amerykańskiej FDA dotyczącymi miodu i ryzyka zatrucia jadem kłobasianym u niemowląt. Starsze dzieci mogą jeść pierniczki bez przeszkód.
- Czy mogę zamrozić ciasto albo upieczone krążki?
Tak, surowe ciasto można zamrozić owinięte w folię na kilka tygodni, a upieczone krążki bez nadzienia na kilka miesięcy. Rozmrażaj w lodówce i dopiero potem przekładaj dżemem.