Pin it
Ciasto jogurtowe z budyniem i owocami to typowy przykład polskiego ciasta na co dzień. Robi się je z tego, co zwykle stoi w lodówce i w szafce, a mimo to wychodzi efektowne jak z cukierni.
Jogurt sprawia, że ciasto jest wilgotne i nie wysusza się nawet następnego dnia. Owoce dodają kwaskowatości, a budyń waniliowy tworzy kremową warstwę, która podczas pieczenia sama się ścina na wierchu.
To ciasto ma sens w sezonie śliwek czy brzoskwiń, ale równie dobrze wyjdzie z mrożonych owoców zimą. Wystarczy jedna miska, jeden rondelek do budynia i trochę cierpliwości, żeby ciasto ostygło przed krojeniem.
Co trafia do miski i do budynia
Ten przepis działa na prostych składnikach, które łatwo kupić w każdym sklepie. Najwięcej zależy od jogurtu i owoców, więc wybierz jogurt gęsty i owoce dojrzałe, ale jeszcze twarde.
- Jogurt naturalny. Nadaje ciastu wilgotność i lekko kwaśną nutę, która równoważy słodycz budynia.
- Jajka. Spajają ciasto i dają mu puszystość po ubiciu z cukrem.
- Cukier. Słodzi ciasto i budyń, a ubity z jajkami wprowadza powietrze do masy.
- Olej rzepakowy. Utrzymuje ciasto miękkie przez kilka dni, w przeciwieństwie do masła, które szybciej twardnieje po schłodzeniu.
- Mąka pszenna. Daje ciastu strukturę, ale dodana delikatnie nie robi go ciężkim.
- Proszek do pieczenia. Podnosi ciasto, żeby nie zrobiło się płaskie pod warstwą owoców i budynia.
- Śliwki lub brzoskwinie. Owocowa warstwa, która podczas pieczenia puszcza sok i przenika do budynia.
- Mleko. Baza budynia waniliowego, która po zagęszczeniu tworzy kremową warstwę na wierchu.
- Budyń waniliowy w proszku. Zagęszcza mleko i daje wyraźny waniliowy smak bez gotowania budynia od zera.
- Dżem z czarnej porzeczki. Zawirowany w budyniu, robi marmurkowy wzór i dodaje lekko kwaskowatego akcentu.
Jak upiec ciasto krok po kroku
- Przygotuj formę i piekarnik. Rozgrzej piekarnik do 180°C (160°C z termoobiegiem) i wyłóż formę o wymiarach około 23 na 33 centymetry papierem do pieczenia, tak żeby papier sięgał też na boki.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj jajka z cukrem przez 3-4 minuty, aż masa zbieleje i podwoi objętość, bo to ona odpowiada za puszystość ciasta.
- Dodaj jogurt i olej. Wlej jogurt i olej do ubitych jajek i wymieszaj na niskich obrotach, a potem wsyp przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia i delikatnie połącz łopatką.
- Rozłóż ciasto i owoce. Przełóż ciasto do formy i wyrównaj powierzchnię, następnie ułóż na nim połówki śliwek lub brzoskwiń, skórką do dołu, lekko wciskając je w ciasto.
- Ugotuj budyń. Podgrzej mleko z cukrem w rondelku, wmieszaj budyń w proszku rozpuszczony w kilku łyżkach chłodnego mleka i gotuj na średnim ogniu, mieszając, aż zgęstnieje, zwykle 2-3 minuty.
- Wylej budyń na owoce. Rozprowadź gorący budyń równo po całej powierzchni, a potem nakrapiaj dżemem z czarnej porzeczki i zawiruj wykałaczką, żeby powstał marmurkowy wzór.
- Piecz do złotego koloru. Piecz 45-55 minut, aż budyń się zetnie a boki ciasta będą złociste, następnie ostudź całkowicie w formie przed przełożeniem do lodówki.
Dlaczego jogurt zmienia strukturę ciasta
Jogurt robi w tym cieście więcej, niż się wydaje. Jego kwaskowatość reaguje z proszkiem do pieczenia, więc ciasto rośnie równo i nie zapada się pod ciężarem owoców i budynia. Tłuszcz z jogurtu trzyma wilgoć w środku, dlatego ciasto nie wysusza się nawet trzeciego dnia w lodówce. Wybierz jogurt gęsty, najlepiej typu greckiego albo naturalny 2-3%. Bardzo odtłuszczony jogurt bywa wodnisty i może rozrzedzić ciasto. Jeśli masz pod ręką kefir albo maślankę, też się nada, ale wynik będzie trochę lżejszy i mniej kremowy. Ten lekko kwaśny ton jogurtu równoważy słodycz budynia i dżemu, więc całość nie wychodzi mdła.
Jak poskromić sok z owoców
Śliwki i brzoskwinie w trakcie pieczenia puszczają sok, a to może sprawić, że spód ciasta zrobi się gumowaty. Wybieraj owoce dojrzałe, ale jeszcze twarde, bo przejrzałe rozpadają się i oddają najwięcej wody. Jeśli pieczesz z mrożonych owoców, rozmroź je wcześniej na sitku i odciśnij nadmiar soku, zanim ułożysz je na cieście. Można też oprószyć owoce łyżką mąki, zanim trafią na ciasto, co dodatkowo wiąże sok w trakcie pieczenia. Budyń również pomaga, bo gęstniejąc na owocach, działa jak bariera i nie pozwala sokowi od razu wsiąkać w ciasto. Jeśli po upieczeniu spód i tak wyjdzie trochę wilgotny, nie jest to błąd, tylko naturalna cecha ciasta z dużą ilością owoców.
Sprawdzone zamienniki owoców i dżemu
To ciasto znosi zamienniki dobrze, więc warto piec je z tym, co masz pod ręką. Śliwki można zastąpić brzoskwiniami, nektarynkami, morelami albo twardymi gruszkami, pokrojonymi na mniejsze kawałki. Jagody i malinymi wyjdą dobrze latem, ale lepiej je lekko oprószyć mąką, bo są bardziej wodniste. Dżem z czarnej porzeczki można zamienić na wiśniowy, malinowy albo z czerwonych owoców, najważniejsze, żeby był gęsty, a nie w postaci syropu. Jeśli nie masz budynia w proszku, zrobisz go sam z 4 łyżek mąki ziemniaczanej rozprowadzonej w części mleka, ugotowanej z resztą mleka i cukru do zgęstnienia. Osoby, które nie jedzą glutenu, mogą zamienić mąkę pszenną na bezglutenowy mix do ciast w takiej samej ilości, choć ciasto wyjdzie odrobinę gęstsze.
Dlaczego to ciasto wymaga lodówki
Budyń na wierchu to w praktyce krem na bazie mleka, więc ciasto trzeba traktować jak produkt łatwo psujący się, a nie jak zwykły placek drożdżowy. Według amerykańskiej Agencji Żywności i Leków, dania na bazie mleka i jajek nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a godzinę, gdy jest cieplej niż 32°C. Po tym czasie ciasto trzeba przełożyć do lodówki, najlepiej w zamykanym pojemniku, żeby nie wysychało i nie łapało zapachów z innych produktów. Tak przechowywane, upieczone dania z jajkami zachowują dobrą jakość przez 3 do 4 dni w lodówce. Ciasta z tej rodziny nie zamraża się dobrze, bo budyń po rozmrożeniu robi się wodnisty i oddziela się od owoców.
Jak podać to ciasto na talerzu
To ciasto najlepiej smakuje dobrze schłodzone, prosto z lodówki, kiedy budyń jest jeszcze zwarty i łatwo się kroi w równe kawałki. Do kawy albo mocnej czarnej herbaty komponuje się naturalnie, bo kwaskowatość owoców i dżemu równoważy gorycz napoju. Jeśli chcesz dodać coś ekstra, położ łyżkę gęstego jogurtu albo odrobinę bitej śmietany na kawałku, zamiast polewać całe ciasto. Na talerzu wygląda dobrze pokrojone w prostokąty, z widocznymi warstwami owoców i budynia po przekroju. To ciasto nada się też na rodzinne niedzielne obiady albo na stół przy wizycie, bo kroi się czysto i nie rozpada po przełożeniu na talerzyki. Resztki z lodówki można jeść na śniadanie, chociaż budyń będzie wtedy trochę bardziej zwarty niż świeżo po upieczeniu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę upiec to ciasto z mrożonych owoców?
Tak, ale rozmroź owoce wcześniej na sitku, żeby odciekł z nich nadmiar soku. Osusz je papierowym ręcznikiem przed ułożeniem na cieście, inaczej spód może wyjść wilgotny. Czas pieczenia zostaje taki sam, choć budyń może potrzebować minuty lub dwóch dłużej, żeby się zetnąć.
- Jak przechowywać ciasto jogurtowe z budyniem?
Po ostudzeniu przełóż ciasto do zamykanego pojemnika i trzymaj w lodówce, bo budyń na bazie mleka jest produktem łatwo psującym się. Nie powinno stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny. W lodówce zachowuje dobrą jakość przez 3 do 4 dni.
- Czy można przygotować to ciasto dzień wcześniej?
Tak, to ciasto nawet zyskuje po nocy w lodówce, bo budyń lepiej się ścina i smaki się przegryzają. Przykryj je folią albo przełóż do pojemnika, żeby nie wyschło i nie wchłonęło zapachów z lodówki.
- Co robić, gdy budyń mi się rozwarstwia albo rzednie?
Zwykle to znak, że budyń był za rzadki, kiedy trafił na owoce, albo ciasto piekło się za krótko. Gotuj budyń na średnim ogniu dłużej, aż naprawdę zgęstnieje jak krem, a nie jak sos. Jeśli po upieczeniu środek wciąż jest płynny, dopiecz ciasto jeszcze 5-10 minut, przykrywając wierch folią, żeby nie przypalić owoców.
- Czy to ciasto można zrobić bezglutenowe?
Tak, wystarczy zamienić mąkę pszenną na bezglutenowy mix do ciast w takiej samej proporcji. Sprawdź też etykietę budynia w proszku, bo niektóre marki dodają niewielkie ilości glutenu jako zagęstnik. Tekstura wyjdzie odrobinę gęstsza, ale ciasto nadal dobrze się kroi.
- Z czym najlepiej podawać to ciasto?
Najlepiej smakuje schłodzone, z kawą albo mocną herbatą, bez dodatkowych polewek. Łyżka gęstego jogurtu albo odrobina bitej śmietany na kawałku dobrze podkręca smak, jeśli chcesz czegoś ekstra.
- Czy mogę upiec to ciasto w mniejszej lub większej formie?
Tak, w mniejszej formie ciasto wyjdzie wyższe i będzie potrzebować kilku minut dłużej w piekarniku, a w większej, płytszej formie upiecze się szybciej. Sprawdzaj budyń wzrokiem, bo moment, w którym się zetnie, liczy się bardziej niż sam czas z przepisu.