Pin it
Każdej jesieni, kiedy jabłek jest najwięcej, warto zamknąć w słoikach coś więcej niż zwykły kompot na obiad. Ten przepis łączy twarde, kwaskowe jabłka z cynamonem, goździkami i odrobiną cytryny. Po otwarciu słoika zimą od razu czuć aromat ciepłej, przyprawionej herbaty owocowej.
Koncentrat w słoiku trzyma się długo w chłodnej spiżarni. Do picia wystarczy rozcieńczyć go gorącą wodą. To wygodny sposób, żeby jesienny urodzaj jabłek towarzyszył domowi przez całą zimę, w kubku zamiast tylko w misce z owocami.
Sam przepis jest prosty, ale słoikowanie wymaga odrobiny dokładności. Pokazuję krok po kroku, jak wyparzyć słoiki, ułożyć jabłka z przyprawami i bezpiecznie zapasteryzować kompot w kąpieli wodnej, żeby przetrwał w spiżarni do wiosny.
Jabłka i przyprawy do słoika
Do tego kompotu najlepiej sprawdzają się twarde, kwaskowe jabłka, które nie rozpadną się podczas pasteryzacji. Przyprawy dodawaj w całości, nie w proszku, żeby łatwo je potem odłowić z napoju.
- Jabłka. 2,5 kg twardych, kwaskowych jabłek, na przykład szarej renety lub antonówki, umytych, obranych i pokrojonych na ósemki.
- Cytryna. Sok z jednej cytryny, do wody, w której czekają obrane jabłka, żeby nie ciemniały.
- Cukier. Około 8 do 12 łyżek w sumie, czyli 2 do 3 łyżek na litrowy słoik, łagodzi kwaskowatość jabłek.
- Goździki. 8 do 12 sztuk w całości, 2 do 3 na słoik, dodają korzennego, zimowego aromatu.
- Cynamon. 4 kawałki kory cynamonu lub łyżeczka cynamonu w proszku, nadaje słodki, rozgrzewający zapach.
- Imbir, opcjonalnie. Kilka plasterków obranego korzenia, wzmacnia pikantną nutę napoju.
- Woda. Około 3 do 3,5 litra wrzącej wody, do zalania jabłek w czterech litrowych słoikach.
Jak zapasteryzować kompot w słoikach
- Przygotuj jabłka. Umyj, obierz i wykrój gniazda nasienne, potem pokrój jabłka na ósemki. Od razu wkładaj kawałki do miski z wodą i sokiem z cytryny, żeby nie ciemniały.
- Wyparz słoiki i zakrętki. Umyj je w gorącej wodzie z detergentem, a potem wyparz we wrzątku przez kilka minut. Osusz do góry dnem na czystej ścierce.
- Ułóż jabłka i przyprawy. Odciśnięte jabłka układaj w słoikach dość ciasno, zostawiając około 2 cm wolnego miejsca od góry. Do każdego litrowego słoika dodaj cukier, goździki i kawałek cynamonu.
- Zalej wrzątkiem. Zagotuj wodę i zalej jabłka aż do przykrycia, zostawiając 1 do 2 cm wolnej przestrzeni od góry słoika. Postukaj słoikiem o blat, żeby usunąć pęcherzyki powietrza, i dokręć zakrętki.
- Pasteryzuj w kąpieli wodnej. Ustaw słoiki na ściereczce w dużym garnku, zalej wodą do dwóch trzecich ich wysokości i gotuj od wrzenia około 20 minut na nizinach, dłużej w górach.
- Wyjmij i ostudź słoiki. Wyjmij je szczypcami i odstaw do całkowitego wystygnięcia na blacie, bez przykrywania. Sprawdź, czy wieczko jest wklęśnięte, bo to oznacza prawidłowe zamknięcie.
- Podawaj jako gorący napój. Rozcieńcz koncentrat gorącą wodą w proporcji około 1:1 lub do własnego smaku. Jabłka z zalewy zjedz osobno albo wykorzystaj do szarlotki.
Które jabłka trzymają formę
Odmiana jabłek decyduje o tym, czy kompot wyjdzie z czytelnymi kawałkami, czy zmieni się w papkę. Szara reneta, antonówka i boskoop mają zbitą, kwaskową miazgę, która znosi wrzątek i dwadzieścia minut w kąpieli wodnej bez rozpadania się.
Odmiany słodkie i mączne, jak na przykład niektóre jabłka deserowe, mięknie znacznie szybciej. Nic się nie stanie, jeśli użyjesz ich część, ale jeśli chcesz ładne, całe ósemki w słoiku, trzymaj się odmian twardych i kwaskowych.
Bezpieczne słoikowanie krok po kroku
Ten kompot należy do kwaśnych przetworów owocowych, więc zwykła kąpiel wodna jest wystarczająca i nie trzeba szybkowaru pod ciśnieniem. Według wytycznych National Center for Home Food Preservation dla pokrojonych jabłek w zalewie słoiki gotuje się we wrzącej wodzie około 20 minut na niższych wysokościach, dłużej w górach, gdzie woda wrze w niższej temperaturze (zobacz szczegółowe czasy).
Rozszerzenie Ohio State University przypomina też, że słoiki i zakrętki trzeba umyć w gorącej wodzie, a jabłka zalewać wrzątkiem bez pozostawiania pęcherzyków powietrza (podstawy bezpiecznego słoikowania owoców). Trzymanie się podanych czasów, a nie szacowania na oko, to jedyny sposób, żeby domowy przetwór był bezpieczny przez całą zimę.
Najczęstszy błąd przy słoikowaniu
Najczęściej słoiki zawodzą, bo ktoś pominął wyparzanie albo źle oszacował czas gotowania w kąpieli wodnej. Drugi częsty problem to zbyt mało wolnego miejsca od góry słoika, przez co zalewa wykipi w czasie pasteryzacji i zakrętka nie przyssie się prawidłowo.
Po wyjęciu słoików zawsze sprawdź wieczko po ostygnięciu. Jeśli jest wypukłe albo się rusza pod naciskiem palca, słoik nie zamknął się prawidłowo. Taki kompot trzymaj w lodówce i wypij jako pierwszy, w ciągu kilku dni.
Jak rozcieńczać i podawać kompot
Koncentrat z jabłkami jest mocny i słodki, więc nie pij go bez rozcieńczenia. Dobry punkt wyjścia to jedna część kompotu na jedną część gorącej wody, a potem dostosuj proporcję do własnego smaku.
Podawaj w kubku z kawałkiem jabłka i odłowionym goździkiem albo cynamonem jako dekoracją. Na gorące dni ten sam koncentrat rozcieńczony wodą z lodem działa równie dobrze jako chłodny napój.
Przechowywanie i czas przydatności
Zapasteryzowane, dobrze zamknięte słoiki trzymaj w chłodnym, ciemnym miejscu, na przykład w piwnicy lub spiżarni. Dla najlepszej jakości zjedz lub wypij zawartość w ciągu roku, zgodnie z wytycznymi Utah State University Extension dotyczącymi przechowywania przetworów (przechowywanie domowych przetworów).
Po otwarciu słoika przenieś resztę koncentratu do lodówki i wypij w ciągu kilku dni. Jeśli zauważysz pleśń, musujący płyn albo nieprzyjemny zapach, wylej całą zawartość bez próbowania.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy ten kompot pomaga na przeziębienie?
Dowody na konkretne działanie zdrowotne takich domowych napojów są ograniczone, więc nie traktuj tego kompotu jako leku. To po prostu ciepły, aromatyczny napój z jabłek i przypraw, przyjemny w chłodne dni. Przy prawdziwej infekcji decyzje o leczeniu zostaw lekarzowi.
- Jakie jabłka najlepiej wybrać do tego przepisu?
Szukaj odmian twardych i kwaskowych, na przykład szarej renety, antonówki lub boskoopu. Takie jabłka zachowują kawałki po zalaniu wrzątkiem i pasteryzacji, a mączne lub bardzo słodkie odmiany szybko się rozpadają.
- Czy można zmniejszyć ilość cukru?
Tak, cukier w tym przepisie działa głównie smakowo, nie jest niezbędny do bezpieczeństwa kąpieli wodnej dla kwaśnych owoców. Możesz dać mniej, ale wtedy kompot wyjdzie bardziej kwaskowy i mniej gęsty po rozcieńczeniu.
- Czy trzeba koniecznie pasteryzować słoiki w kąpieli wodnej?
Tak, to jedyny bezpieczny sposób na trwały przetwór z jabłek w tym przepisie. Samo zalanie wrzątkiem bez gotowania w kąpieli wodnej nie daje gwarancji, że słoik się prawidłowo zakonserwuje na dłuższy czas.
- Jak długo przechowuje się taki kompot?
Dobrze zamknięty, zapasteryzowany słoik trzymany w chłodnym, ciemnym miejscu najlepiej spożyć w ciągu roku dla najlepszej jakości. Po otwarciu przechowuj koncentrat w lodówce i wypij w ciągu kilku dni.
- Jak podawać ten kompot?
Rozcieńcz koncentrat gorącą wodą w proporcji około 1:1 lub według własnego smaku i podawaj w kubku. Możesz też podać go na chłodno, rozcieńczony wodą z lodem w upalny dzień.
- Czy mogę dodać inne przyprawy albo owoce?
Tak, dobrze pasują plasterki imbiru, gwiazdka anyżu lub kawałek skórki pomarańczy dodane razem z cynamonem i goździkami. Zamiast jabłek możesz użyć gruszek, ale pokrój je grubiej, bo szybciej miękną.
