Pin it
Te ciastka robię, kiedy w szafce zostają tylko płatki owsiane, masło i dwa jajka. Ciasto się nie klei do rąk i nie trzeba go wałkować. Wystarczy łyżka, miska i dziesięć minut przy blacie.
Brzegi wychodzą chrupiące. Środek zostaje gęsty i lekko wilgotny. Cały dom pachnie cynamonem, jeszcze zanim blacha wyjdzie z piekarnika. To przepis na dzień, w którym nie masz czasu na skomplikowane wypieki, ale chcesz czegoś lepszego niż ciastko z paczki.
Z czego robi się dobre ciastka owsiane
Podstawą są płatki owsiane górskie, nie błyskawiczne, bo dają ciastkom gryzalną strukturę. Resztę składników masz pewnie już w szafce, więc to ciasto można zacząć robić bez wyjścia do sklepu.
- Płatki owsiane górskie. Dają ciastku chrupiące brzegi i wyczuwalną, gryzalną strukturę w środku.
- Mąka pszenna. Spaja ciasto i nie pozwala mu się rozpłynąć na blasze.
- Masło. Roztopione i przestudzone, nadaje ciastkom maślany smak i lekką chrupkość na krawędziach.
- Cukier brązowy i biały. Brązowy dodaje wilgotności i karmelowego posmaku, biały odpowiada za chrupkość brzegów.
- Jajka. Spajają składniki i dają ciastkom odpowiednią zwartość.
- Proszek do pieczenia. Lekko podnosi ciastka, żeby nie wyszły płaskie jak wafle.
- Cynamon i wanilia. Dodają głębi smaku bez dominowania nad owsem.
- Sezam. Posypany na wierzchu przed pieczeniem daje lekko orzechowy aromat i chrupnięcie.
- Bakalie. Rodzynki, kawałki czekolady albo posiekane orzechy to już sprawa gustu.
Jak upiec ciastka owsiane krok po kroku
- Połącz suche składniki. W misce wymieszaj płatki owsiane, mąkę, proszek do pieczenia, sól i cynamon. Wymieszaj dokładnie, żeby proszek rozłożył się równo w całej masie.
- Roztop masło. Rozpuść masło w rondelku albo w mikrofalówce i odstaw na kilka minut, żeby przestygło. Gorące masło ścięłoby jajka w następnym kroku.
- Wymieszaj jajka z cukrem. Ubij jajka z cukrem brązowym i białym na jednolitą, lekko spienioną masę. Potem wlej przestudzone masło i ekstrakt z wanilii.
- Połącz mokre i suche składniki. Dodaj mokrą masę do suchych składników i wymieszaj łyżką do połączenia. Na koniec wmieszaj bakalie, jeśli ich używasz.
- Uformuj ciastka. Nabieraj ciasto łyżką stołową i formuj kulki. Układaj je w odstępach na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Lekko spłaszcz każdą kulkę dłonią i posyp sezamem.
- Piecz do złotego brzegu. Piecz w piekarniku nagrzanym do 175 stopni Celsjusza przez 12 do 14 minut, aż brzegi się zezłocą, a środek zostanie jeszcze lekko miękki.
- Ostudź na blasze. Zostaw ciastka na blasze na 5 minut. Dopiero potem przenieś je na ruszt, bo prosto z piekarnika są bardzo kruche.
Górskie płatki czy błyskawiczne owsiane
Marka i rodzaj płatków robią większą różnicę niż się wydaje. Płatki górskie, czyli grubsze płatki owsiane, zachowują swój kształt w cieście. Dają ciastku wyczuwalną, gryzalną strukturę, prawie jak drobne orzechy. Błyskawiczne płatki są cieńsze i bardziej sproszkowane, więc ciastko wychodzi gładsze, ale też suchsze i mniej treściwe. Jeśli masz w domu tylko błyskawiczne, ciastka wciąż wyjdą dobre. Będą po prostu miały inną, bardziej zbitą teksturę. Dla najlepszego efektu szukaj na opakowaniu określenia 'płatki górskie' albo 'owsiane grube'. Zwykłe płatki owsiane, bez dodatkowego oznaczenia, w większości sklepów też się nadają i to właśnie po nie sięgam najczęściej. Nie warto sięgać po płatki instant z saszetek do szybkich owsianek. Są zbyt rozdrobnione i słodkie, więc zepsują proporcje ciasta.
Schłodzone ciasto daje grubsze ciastka
Jeśli ciastka rozlazły ci się na blasze w płaski placek, winne jest zbyt ciepłe ciasto. Przed formowaniem kulek przełóż ciasto na 30 minut do lodówki. Masło w nim stężeje i ciastka mniej się rozpłyną podczas pieczenia. Instrukcje Iowa State University Extension do podobnej receptury też zalecają chłodzenie ciasta przed pieczeniem z tego samego powodu. Jeśli wolisz cieńsze i bardziej chrupiące ciastka, możesz ten krok pominąć i piec ciasto od razu po wymieszaniu. Różnica między wersją schłodzoną i niechłodzoną jest widoczna już na pierwszy rzut oka, więc warto spróbować obu sposobów i wybrać swój.
Bakalie i inne zamienniki do spróbowania
Ciasto na ciastka owsiane jest wdzięczne na zamienniki. Rodzynki albo żurawina nadają kwaskowatości. Drobno posiekane orzechy włoskie albo migdały dodają chrupkości, a kawałki czekolady zamieniają je w wersję bardziej na słodko. Jeśli nie masz sezamu, pomiń go bez szkody dla smaku. To tylko dodatek na wierzchu. Osoby na diecie bezglutenowej mogą zastąpić mąkę pszenną uniwersalną mieszanką mąk bezglutenowych w tej samej ilości i użyć płatków owsianych z certyfikatem bezglutenowości. Standardowe płatki owsiane bywają zanieczyszczone pszenicą podczas uprawy i przetwarzania, więc dla osób z celiakią liczy się tylko wersja certyfikowana. Cukier brązowy możesz w całości zamienić na biały. Ciastka wyjdą tylko odrobinę mniej wilgotne.
Przechowywanie i mrożenie ciasta
Upieczone ciastka trzymaj w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej. Zostają miękkie w środku i chrupiące na brzegach przez około 5 dni. Nie wstawiaj ich do lodówki. Chłód tylko je wysuszy. Surowe kulki ciasta możesz zamrozić na blasze. Po zamrożeniu przełóż je do pojemnika lub worka. Piecz je potem prosto z zamrażarki, dodając do czasu pieczenia 2 do 3 minut. Upieczone ciastka też znoszą zamrażanie. Po rozmrożeniu w temperaturze pokojowej odzyskują większość swojej miękkości. Jeśli zależy ci na świeżo upieczonym smaku, lepiej zamrozić surowe kulki niż gotowe ciastka.
Co owies daje twojemu organizmowi
Płatki owsiane to coś więcej niż baza do owsianki na śniadanie. Zawierają błonnik rozpuszczalny, głównie betaglukan, jeden z najlepiej opisanych składników owsa. Według publikacji North Dakota State University Extension błonnik rozpuszczalny z owsa i jęczmienia może wspierać prawidłowy poziom cholesterolu oraz spowalniać wchłanianie węglowodanów z posiłku. W ciastku z cukrem i masłem te właściwości nie zamieniają deseru w produkt zdrowotny. To wciąż słodka przekąska. Dla kogoś, kto i tak lubi czasem zjeść ciastko, owsiana wersja jest po prostu rozsądniejszym wyborem niż ciastko zrobione w całości z białej mąki i cukru. Nie traktuj jednak jednego ciastka jako zamiennika porcji warzyw czy pełnej miski płatków na śniadanie.
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie płatki owsiane są najlepsze do ciastek owsianych?
Najlepsze są płatki owsiane górskie, czyli te grubsze, nie błyskawiczne. Dają ciastku wyraźną, gryzalną strukturę i nie rozpuszczają się w cieście tak jak płatki błyskawiczne. Jeśli masz tylko błyskawiczne, ciastka wyjdą gładsze i trochę mniej treściwe, ale wciąż dobre.
- Czy można zrobić ciastka owsiane bez jajek?
Tak, możesz zastąpić dwa jajka dwiema łyżkami zmielonego siemienia lnianego wymieszanymi z sześcioma łyżkami wody i odstawionymi na 10 minut do zgęstnienia. Ciastka wyjdą odrobinę gęstsze, ale dobrze się trzymają. Taka mieszanka spaja ciasto, choć nie podbija go tak jak prawdziwe jajko.
- Jak długo i w czym przechowywać ciastka owsiane?
Trzymaj upieczone ciastka w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej. W takich warunkach zostają dobre przez około 5 dni. Nie wkładaj ich do lodówki, bo chłód tylko je wysuszy.
- Czy ciasto na ciastka owsiane można przygotować wcześniej i zamrozić?
Tak, uformowane kulki ciasta możesz zamrozić na blasze, a potem przełożyć do pojemnika. Piecz je prosto z zamrażarki, wydłużając czas pieczenia o 2 do 3 minut. To dobry sposób, żeby mieć świeże ciastka na żądanie bez robienia ciasta od zera.
- Czym zastąpić mąkę pszenną, żeby ciastka były bezglutenowe?
Zamień mąkę pszenną na uniwersalną mieszankę mąk bezglutenowych w tej samej proporcji. Użyj też płatków owsianych oznaczonych jako bezglutenowe, bo standardowe płatki owsiane często są zanieczyszczone pszenicą podczas uprawy i przetwarzania. Reszta przepisu zostaje bez zmian.
- Dlaczego moje ciastka owsiane się rozlały na blasze?
Najczęściej winne jest zbyt ciepłe masło albo ciasto, które nie zostało schłodzone. Przed pieczeniem przełóż uformowane kulki na 30 minut do lodówki. Masło w nich zdąży stężeć i ciastka będą trzymać kształt.
- Czy mogę upiec większą porcję ciastek owsianych na raz?
Tak, ten przepis łatwo podwoić lub potroić, zachowując te same proporcje składników. Piecz ciastka partiami, zostawiając między nimi miejsce na blasze, żeby się równo upiekły. Czas pieczenia zostaje taki sam niezależnie od wielkości partii.
