Pin it
Miodownik z kaszą manną to ciasto, które w wielu polskich domach piecze się od pokoleń, zwykle na większe okazje, gdy jest czas na dwa dni czekania. Cienkie miodowe blaty same są kruche, ale po przełożeniu kremem z kaszy manny i chłodzeniu zmieniają się w mięciutki, prawie aksamitny tort.
Jeśli szukasz ciasta, które robi wrażenie bez egzotycznych składników, to jest dobry wybór. Zrób go najlepiej dwa dni przed podaniem, bo tyle czasu potrzebują blaty, żeby zmięknąć od kremu i dżemu, a miód, mąka, mleko i masło zrobią resztę pracy.
Co znajdziesz w miodowych warstwach
Na liście składników nie ma nic egzotycznego, ale jakość miodu i świeżość jajek naprawdę się tu czuje. Kaszę mannę kupuj zwykłą, drobną, bo to ona odpowiada za aksamitną konsystencję kremu.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę miodowych blatów i po wyrobieniu daje gładkie, elastyczne ciasto do wałkowania.
- Miód. Nadaje blatom charakterystyczny smak i złotobrązowy kolor, mimo że w tym przepisie jest go stosunkowo mało.
- Masło do ciasta. Rozpuszczone z miodem i cukrem, zmiękcza ciasto i ułatwia wałkowanie na cienkie placki.
- Cukier do ciasta. Dosładza blaty i wspomaga ich lekkie zbrązowienie podczas pieczenia.
- Mleko do ciasta. Nawilża ciasto i pomaga połączyć masło z mąką w jednolitą masę.
- Jajka. Spajają ciasto i dodają mu delikatnej sprężystości.
- Soda oczyszczona. Spulchnia blaty, dzięki czemu po upieczeniu nie są twarde jak herbatniki.
- Mleko do kremu. Baza kremu mannowego, która po zagotowaniu z kaszą tworzy gęsty budyń.
- Kasza manna. Zagęszcza mleko do konsystencji budyniu i po wymieszaniu z masłem daje aksamitny krem.
- Cukier do kremu. Dosładza krem bez przesłaniania smaku masła i kaszy.
- Masło do kremu. Ubite na puszysto i połączone z ostudzoną kaszą manną, zamienia budyń w krem maślany.
- Dżem wiśniowy lub porzeczkowy. Cienka, lekko kwaskowata warstwa, która równoważy słodycz kremu i czekolady.
- Gorzka czekolada. Tworzy błyszczącą, lekko cierpką polewę na wierzchu tortu.
- Orzechy włoskie. Posypują polewę i dodają chrupkości kontrastującej z miękkimi warstwami.
Jak upiec i złożyć miodownik
- Zagnieć ciasto miodowe. Rozpuść masło z miodem, cukrem i mlekiem na małym ogniu, ostudź, połącz z jajkami i sodą, a potem wmieszaj mąkę. Zawiń w folię i schłodź 30 minut.
- Rozwałkuj i upiecz blaty. Podziel ciasto na trzy części, rozwałkuj każdą na rozmiar blachy i piecz w 180°C przez 8-10 minut. Ostudź całkowicie przed przekładaniem.
- Ugotuj krem mannowy. Zagotuj mleko z cukrem, wsyp kaszę mannę i gotuj, mieszając, aż zgęstnieje. Ostudź do temperatury pokojowej.
- Połącz krem z masłem. Ubite masło łącz po łyżce z ostudzoną kaszą manną, aż powstanie gładki, puszysty krem.
- Przełóż blaty kremem i dżemem. Każdy blat posmaruj dżemem i kremem, a ostatni odwróć spodem do góry dla równego wierzchu.
- Polej czekoladą i udekoruj. Rozpuszczoną czekoladę z masłem rozprowadź na wierzchu, posyp orzechami i schłodź tort co najmniej 24 godziny.
Sekret aksamitnego kremu mannowego
Krem mannowy udaje się tylko wtedy, gdy ugotowana kasza manna jest całkiem zimna, zanim trafi do ubitego masła. Ciepła masa rozpuszcza masło i krem się rozwarstwia na wodnistą i tłustą część, której nie da się już scalić.
Drugi warunek to mieszanie kaszy manny podczas gotowania bez przerwy, najlepiej drewnianą łyżką po dnie garnka, żeby nie przywierała i nie tworzyła grudek. Gotowa masa powinna mieć konsystencję gęstego budyniu, który ścieka z łyżki w wolnej, zwartej strudze.
Najczęstsze błędy przy blatach
Blaty rozwałkowane za grubo nie zmiękną równomiernie nawet po dwóch dniach chłodzenia i w środku tortu zostanie twardy pasek ciasta. Rozwałkuj je możliwie cienko, najlepiej na papierze do pieczenia, na którym od razu wejdą do piekarnika.
Drugim błędem jest zostawienie upieczonego blatu bez przycięcia do kształtu blachy. Miodowe ciasto twardnieje w kilka minut, więc blat trzeba dociąć i wyrównać od razu po wyjęciu z piekarnika, gdy jest jeszcze ciepły i elastyczny.
Sprawdzone zamienniki składników
Dżem wiśniowy lub porzeczkowy równoważy słodycz kremu swoją kwaskowatością, ale śliwkowe powidła albo dżem malinowy działają tak samo dobrze. Unikaj bardzo słodkich dżemów, na przykład truskawkowego bez dodatku kwasku, bo tort wtedy traci charakterystyczną, lekko cierpką nutę.
Gorzką czekoladę możesz zastąpić czekoladą mleczną dla łagodniejszej polewy, choć wtedy warto odrobinę zmniejszyć cukier w kremie. Orzechy włoskie zamienisz na migdały albo całkiem je pominiesz, tort nadal będzie się dobrze kroił i smakował.
Czemu tort smakuje lepiej po dwóch dniach
Świeżo złożony miodownik jest twardy, bo miodowe blaty dopiero zaczynają wchłaniać wilgoć z kremu i dżemu. Dwa dni w lodówce robią dużo więcej niż jedna noc, blaty mięknieją równomiernie i tort kroi się w czyste, warstwowe kawałki, a nie rozpada się na kruszynki.
To samo chłodzenie ma drugi, praktyczny powód. Krem mannowy jest zrobiony z mleka i masła, a takie produkty psują się szybko w temperaturze pokojowej. Zgodnie z ogólną zasadą przechowywania żywności z uniwersyteckiego programu UC Master Food Preservers, łatwo psującej się żywności nie powinno się zostawiać poza lodówką dłużej niż dwie godziny. Dla tortu z kremem mannowym oznacza to jedno: po udekorowaniu wraca do lodówki i tam zostaje aż do podania.
Dla kogo jest ten miodownik
To ciasto dobrze znosi duże grono gości, kroi się w niewielkie, bardzo słodkie kawałki, więc jedna blacha 30 na 20 cm wystarczy na szesnaście porcji. Dorosłym i starszym dzieciom można podawać go bez ograniczeń.
Jedno zastrzeżenie dotyczy niemowląt. Sam upieczony miód w cieście nie jest już tym samym zagrożeniem co surowy miód, ale amerykańskie CDC zaleca, by żadnej formy miodu nie podawać dzieciom młodszym niż rok, ze względu na ryzyko zatrucia jadem kiełbasianym. Ten tort zostaw więc na czas, gdy najmłodszy domownik skończy już pierwsze urodziny.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy miodownik trzeba robić dzień wcześniej?
Tak, to ciasto wymaga odstania. Po złożeniu warstw i polaniu czekoladą schłodź tort w lodówce co najmniej 24 godziny, a najlepiej 2 dni. W tym czasie miodowe blaty wchłoną wilgoć z kremu i dżemu i zmiękną, dzięki czemu tort kroi się czysto i smakuje znacznie lepiej niż świeżo złożony.
- Czym zastąpić kaszę manną w kremie?
Najbliższy zamiennik to drobna mąka pszenna typu krupczatka, użyta w tej samej ilości, choć krem wyjdzie odrobinę mniej aksamitny. Nie zastępuj kaszy manny grubszymi kaszami, bo krem będzie ziarnisty i trudniej go rozprowadzić na blatach.
- Jak długo i jak przechowywać miodownik?
Tort zawsze przechowuj w lodówce, bo krem na bazie mleka i masła to produkt łatwo psujący się i nie powinien stać w temperaturze pokojowej dłużej niż kilka godzin. W zamkniętym pojemniku zachowuje świeży smak przez kilka dni, o ile krem nie zmienia zapachu ani wyglądu.
- Czy mogę zrobić miodownik bez orzechów?
Tak, orzechy włoskie są tylko dekoracją polewy i możesz je całkowicie pominąć albo zastąpić na przykład prażonym sezamem, jeśli w domu jest alergia na orzechy. Smak i struktura tortu się nie zmienią.
- Czy miodownik można zamrozić?
Blaty bez kremu znoszą zamrażanie dobrze, zawinięte szczelnie w folię na do miesiąca. Złożonego tortu z kremem mannowym i polewą lepiej nie zamrażać, bo po rozmrożeniu krem łatwo się rozwarstwia i traci gładką konsystencję.
- Co zrobić, gdy blat się połamie przy przekładaniu?
Miodowe blaty są kruche i pęknięcia zdarzają się nawet przy ostrożnym przekładaniu. Połamane kawałki poukładaj jak puzzle i przykryj je warstwą kremu, który je zwiąże. Po chłodzeniu w lodówce pęknięcia i tak nie będą widoczne.
- Czy ten tort mogą jeść małe dzieci?
Sam upieczony miód nie stanowi już zagrożenia, jakie niesie surowy miód dla niemowląt, ale zgodnie z wytycznymi CDC dzieciom poniżej pierwszego roku życia nie podaje się miodu w żadnej formie ze względu na ryzyko zatrucia jadem kiełbasianym. Starszym dzieciom ten tort można podawać w normalnej porcji.
