Pin it
Babka łaciata to ciasto, które robię, kiedy mam mało czasu, a chcę na stole coś ładnego i swojskiego. Nazwa bierze się od mocno kontrastowych, nieregularnych pasów ciasta jasnego i czekoladowego, trochę jak łaty na sierści łaciatej krowy.
Nie trzeba do niej miksera planetarnego ani specjalnej formy do babki. Wystarczy keksówka, miska i trzepaczka, a całość zajmuje mniej czasu niż dojazd do cukierni.
To dobry wybór na szybkie popołudniowe pieczenie, pod kawę w niedzielę albo wtedy, gdy dzieci wracają ze szkoły i trzeba czymś je nakarmić.
Co znajdziesz w tej prostej babce
Lista jest krótka i każdy składnik najprawdopodobniej masz już w kuchni. Jedyna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, to świeży proszek do pieczenia i jajka w temperaturze pokojowej, bo od nich zależy, jak wysoko ciasto wyrośnie.
- Jajka. Ubite z cukrem na puszysty kogel-mogel, dają całej babce wysokość i lekkość bez dodatku masła.
- Cukier. Rozpuszcza się w jajkach podczas ubijania i stabilizuje piankę, dzięki czemu ciasto nie opada po wyjęciu z piekarnika.
- Ekstrakt wanilii. Łagodzi smak jajek i nadaje części jasnej delikatny, słodki aromat.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta, dlatego warto ją przesiać razem z proszkiem, żeby nie zostały grudki.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za dodatkowe spulchnienie w piekarniku, obok powietrza wbitego w jajka.
- Olej rzepakowy. Zastępuje masło i sprawia, że miękisz zostaje wilgotny jeszcze kilka dni po upieczeniu.
- Woda. Rozrzedza ciasto do konsystencji gęstej śmietany, dzięki czemu równo się rozlewa w formie.
- Kakao. Barwi i aromatyzuje połowę ciasta, tworząc charakterystyczne, nieregularne łaty.
- Czekolada i masło do polewy. Roztopione razem dają gładką, lśniącą polewę, która nie kruszy się po stężeniu.
Jak upiec babkę krok po kroku
- Przygotuj formę i piekarnik. Nagrzej piekarnik do 180 stopni C i wyłóż keksówkę o długości około 25 cm papierem do pieczenia, żeby babka łatwo wyszła z formy.
- Ubij jajka z cukrem. Miksuj jajka, cukier i ekstrakt wanilii przez 5 do 8 minut, aż masa zbieleje, potroi objętość i będzie gęsta jak krem.
- Dodaj suche składniki. Przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia i szczyptą soli prosto na ubitą masę, delikatnie mieszając łyżką od dołu do góry, żeby nie zniszczyć piany.
- Wlej olej i wodę. Dolej olej i wodę i wymieszaj tylko do połączenia składników, aż ciasto będzie gładkie i lekko płynne.
- Podziel ciasto na pół. Przełóż połowę ciasta do drugiej miski i wymieszaj z kakao, dodając łyżkę wody, jeśli masa jest za gęsta.
- Przełóż warstwy do formy. Wlej do formy na zmianę łyżki ciasta jasnego i czekoladowego, a na koniec przeciągnij widelcem lub wykałaczką przez całą powierzchnię, żeby powstały nieregularne, łaciate pasy.
- Piecz do suchego patyczka. Piecz 35 do 40 minut, nie otwierając piekarnika w pierwszych 25 minutach, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
- Ostudź i polej czekoladą. Zaczekaj, aż babka całkowicie wystygnie w formie, a potem polej ją roztopioną czekoladą wymieszaną z masłem.
Sekret puszystej babki bez masła
Ta babka nie ma w składzie masła. Cały swój wzrost i miękkość zawdzięcza jajkom ubitym z cukrem na gęstą, bladą pianę. Miksuj je co najmniej pięć minut, najlepiej dłużej, aż masa zrobi się trzy razy większa i będzie opadać z trzepaczki w gęstej wstążce. Dopiero w tym momencie dodawaj mąkę, delikatnie, łyżką, ruchem od dołu do góry. Zbyt energiczne mieszanie wybija powietrze, które tak starannie wbiłeś w jajka, a wtedy babka wychodzi płaska i gumowata. Proszek do pieczenia pomaga, ale to właśnie piana jajeczna niesie większość objętości ciasta.
Jak uzyskać wyraźne łaciate pasy
Nazwa babki łaciatej bierze się z nieregularnego wzoru, podobnego do łat na sierści krowy, a nie z równych, cienkich linii jak w klasycznym marmurku. Żeby go uzyskać, nie mieszaj obu kolorów ciasta w misce. Wlewaj do formy na przemian duże łyżki ciasta jasnego i czekoladowego, warstwa na warstwę, bez żadnego systemu. Na koniec przeciągnij nożem albo wykałaczką przez całą powierzchnię kilka razy w różnych kierunkach, tak jakbyś rysował literę S. Im mniej precyzyjnie to zrobisz, tym ciekawszy, bardziej łaciaty wzór zobaczysz po przekrojeniu ciasta. Jeśli wolisz klasyczne, równe paski, przeciągnij nożem tylko raz, po przekątnej.
Najczęstsze błędy przy tej babce
Najczęściej babka łaciata wychodzi sucha, bo zostaje w piekarniku za długo. Patyczek wbity w środek powinien wyjść suchy, ale kilka wilgotnych okruszków na nim to dobry znak, nie sygnał, że trzeba piec dłużej. Drugim częstym błędem jest otwieranie piekarnika w pierwszych minutach, przez co ciasto traci powietrze i zapada się na środku. Trzeci błąd to niedokładnie odmierzone składniki, warto przesiać mąkę razem z proszkiem, żeby rozłożyły się równo. Jeśli lubisz oblizywać łyżkę z surowego ciasta, pamiętaj, że zawiera ono surowe jajka, a wytyczne dotyczące bezpieczeństwa wypieków z jajkami zalecają ograniczenie takiej degustacji do minimum.
Czym można zastąpić składniki
Olej rzepakowy można zamienić na inny neutralny olej roślinny, na przykład słonecznikowy, w tej samej ilości. Nie zastępuj go roztopionym masłem, bo zmienia to proporcje tłuszczu i ciasto wychodzi bardziej kruche niż puszyste. Kakao możesz zwiększyć do trzech łyżek dla mocniejszego koloru i smaku, pamiętając, że ciasto czekoladowe będzie wtedy odrobinę gęstsze, więc dolej łyżkę wody więcej. Polewę z czekolady i masła możesz zastąpić prostym lukrem z cukru pudru i wody, jeśli wolisz lżejszy, mniej słodki wariant. Dla wersji bezglutenowej zamień mąkę pszenną na uniwersalną mieszankę mąk bezglutenowych z dodatkiem gumy ksantanowej, choć miękisz będzie wtedy odrobinę bardziej zbity.
Jak przechowywać babkę łaciatą
Upieczoną i polaną czekoladą babkę trzymaj pod przykryciem, w szczelnym pojemniku, w temperaturze pokojowej. Według wytycznych dotyczących przechowywania wypieków taki prosty, niekremowy placek zachowuje dobrą jakość przez trzy do siedmiu dni. Jeśli w domu jest ciepło i wilgotno, bezpieczniej przełożyć babkę do lodówki, gdzie poczeka na ciebie nawet przez tydzień, choć miękisz lekko stwardnieje. Przed podaniem można ją na chwilę zostawić w temperaturze pokojowej albo podgrzać kawałek w mikrofalówce przez kilkanaście sekund. Babkę można też zamrozić bez polewy, zawiniętą w folię, na okres do trzech miesięcy, a polać czekoladą już po rozmrożeniu.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę upiec babkę łaciatą w foremce do babki, a nie w keksówce?
Tak, choć w okrągłej foremce z kominem ciasto piecze się trochę szybciej, bo ściany są cieńsze. Sprawdzaj patyczkiem już po 30 minutach. Ilość składników z tego przepisu wystarcza na średnią foremkę do babki o pojemności około 1,5 litra.
- Czym zastąpić olej rzepakowy w tym przepisie?
Najlepiej innym neutralnym olejem roślinnym, na przykład słonecznikowym czy z pestek winogron, w tej samej ilości. Oliwa z oliwek nada ciastu wyczuwalny, ziemisty posmak, więc lepiej jej unikać w tej babce.
- Jak długo i jak przechowywać upieczoną babkę?
Pod przykryciem, w szczelnym pojemniku, w temperaturze pokojowej, taka niekremowa babka zachowuje dobrą jakość przez trzy do siedmiu dni. W cieplejszych pomieszczeniach bezpieczniej trzymać ją w lodówce.
- Dlaczego moja babka wyszła sucha?
Najczęściej dlatego, że została w piekarniku za długo. Wyjmij ją, gdy patyczek wychodzi suchy z kilkoma wilgotnymi okruszkami, nie czekaj, aż będzie idealnie czysty, bo ciasto dalej dopieka się po wyjęciu z piekarnika.
- Czy można zrobić tę babkę bezglutenową?
Tak, zamieniając mąkę pszenną na gotową mieszankę mąk bezglutenowych z gumą ksantanową w tej samej ilości. Miękisz będzie odrobinę bardziej zbity, ale pasy wciąż będą dobrze widoczne.
- Czy ciasto można przygotować dzień wcześniej?
Samo ciasto można upiec dzień wcześniej i trzymać zawinięte w folię w temperaturze pokojowej. Polewę z czekolady i masła lepiej zrobić w dniu podania, żeby zachowała pełny blask.
- Jak uzyskać wyraźniejszy, bardziej łaciaty wzór niż klasyczne paski?
Nie mieszaj ciasta jasnego i czekoladowego w misce, tylko wlewaj je do formy w nieregularnych partiach. Na koniec przeciągnij nożem przez powierzchnię kilka razy w różnych kierunkach, a nie tylko raz po przekątnej.
