Pin it
Piernikowa choinka z bakaliami to jedna z tych świątecznych wypieków, które pachną domem na dobre dwa tygodnie przed Wigilią. Miękkie, korzenne ciasteczka w kształcie choinki, pełne posiekanych orzechów, rodzynek i kandyzowanej skórki pomarańczowej, dobrze trzymają się w pudełku na świątecznym stole i jeszcze lepiej smakują na drugi dzień.
To przepis dla kogoś, kto chce upiec coś świątecznego bez lukru królewskiego na sztywno i bez wyrabiania ciasta przez pół dnia. Miód i przyprawy robią większość pracy za ciebie, a bakalie dodają chrupkości i słodyczy w każdym kęsie.
Co znajdziesz w cieście piernikowym
Dobry piernik zaczyna się od dobrego miodu, najlepiej płynnego i niezbyt słodkiego, bo on niesie cały aromat ciasta. Bakalie wybieraj świeże i miękkie, bo twarde i przesuszone rodzynki trudno potem równo pokroić.
- Mąka pszenna. Daje ciastu strukturę i pozwala je równo wałkować bez pękania.
- Soda oczyszczona. Lekko podnosi ciasto, dzięki czemu choinki zostają miękkie, a nie twarde jak kamień.
- Przyprawa piernikowa. Mieszanka cynamonu, imbiru, goździków, gałki muszkatołowej i ziela angielskiego buduje charakterystyczny, korzenny smak.
- Miód naturalny. Słodzi, nadaje wilgotność i sprawia, że ciasteczka długo nie twardnieją.
- Masło. Dodaje kruchości i delikatnie maślanego posmaku pod korzennymi przyprawami.
- Cukier trzcinowy. Pogłębia smak karmelowymi tonami, które pasują do miodu i przypraw.
- Jajko. Spaja składniki i lekko napowietrza ciasto.
- Bakalie (rodzynki, orzechy, żurawina, skórka pomarańczowa). Dają chrupkość, kwaskowatość i świąteczny wygląd przełamanego ciasteczka.
- Cukier puder i sok z cytryny. Tworzą lukier, który spaja całość w jedną, dekoracyjną choinkę.
Jak upiec miękkie piernikowe choinki
- Rozpuść miód z masłem i cukrem. W małym garnku na małym ogniu podgrzej miód, masło i cukier trzcinowy, mieszając od czasu do czasu, aż się połączą w jednolitą masę. Zdejmij z ognia, zanim zacznie bulgotać, i odstaw do przestudzenia.
- Przesiej suche składniki. Do miski przesiej mąkę razem z sodą, przyprawą piernikową i solą, żeby nie zostały grudki sody.
- Zagnieć ciasto. Do przestudzonej masy miodowej wbij jajko i wymieszaj, potem dodaj suche składniki i zagnieć gładkie, elastyczne ciasto. Na koniec wmieszaj posiekane bakalie.
- Schłodź ciasto w lodówce. Zawiń ciasto w folię i włóż do lodówki na 30 minut. Schłodzone ciasto łatwiej się wałkuje i nie klei do wałka.
- Wałkuj i wykrawaj choinki. Rozwałkuj ciasto na podsypanej mąką stolnicy na placek o grubości 4-5 milimetrów i wykrawaj choinki foremką, układając je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
- Piecz partiami. Piecz w piekarniku nagrzanym do 175 stopni Celsjusza przez 10-12 minut, do momentu gdy brzegi ciasteczek lekko stężeją. Zostaw na blasze na 2-3 minuty, zanim przełożysz je na ruszt.
- Udekoruj lukrem. Wymieszaj cukier puder z sokiem z cytryny na gęsty lukier i polej nim ostudzone choinki, posypując je dodatkowymi bakaliami. Zostaw do stężenia na około godzinę, zanim podasz lub zapakujesz ciasteczka.
Dlaczego piernik zostaje miękki
Miękkość tego piernika to zasługa miodu i krótkiego czasu pieczenia. Miód wiąże wilgoć z powietrza, dzięki czemu ciasteczka nie wysychają tak szybko jak te na samym cukrze. Piecz choinki krótko, maksymalnie do 12 minut, i wyjmuj je z piekarnika, gdy środek wydaje się jeszcze odrobinę miękki. Stężeją podczas stygnięcia na ruszcie.
Grubość ciasta też ma znaczenie. Jeśli rozwałkujesz je na mniej niż 3 milimetry, piernik wyjdzie chrupki i twardy, a nie miękki w środku. Trzymaj się 4-5 milimetrów i sprawdzaj czas pieczenia po pierwszej partii, bo każdy piekarnik grzeje inaczej.
Surowe ciasto i bezpieczeństwo bakalii
Ciasto piernikowe pachnie tak dobrze, że chce się go spróbować prosto z miski, ale surowa mąka i surowe jajko mogą zawierać bakterie takie jak Salmonella czy E. coli. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ostrzega, że mąka nie jest produktem przeznaczonym do spożycia na surowo, nawet z dobrego źródła. Daj dzieciom popatrzeć na wykrawanie choinek, ale nie pozwalaj im jeść surowego ciasta ani oblizywać łyżki.
Bakalie przed użyciem warto przebrać i opłukać, zwłaszcza rodzynki i skórkę pomarańczową, które czasem noszą resztki pyłu z opakowania. Posiekaj je drobno, żeby równo rozłożyły się w cieście i nie rozrywały choinek podczas wałkowania.
Którymi bakaliami je zamienić
Rodzynki możesz zamienić na suszoną żurawinę albo wiśnię, które dodają więcej kwaskowatości. Orzechy włoskie świetnie zastępują migdały lub pokruszone pistacje, a kandyzowaną skórkę pomarańczową można zamienić na skórkę z cytryny dla lżejszego aromatu.
Jeśli pieczesz dla kogoś z alergią na orzechy, pomiń je całkowicie i uzupełnij ich ilość żurawiną, skórką pomarańczową albo pestkami dyni, które dają podobną chrupkość bez alergenu.
Jak przechowywać piernikowe choinki
Ostudzone i udekorowane choinki przechowuj w zamkniętym pojemniku lub metalowym pudełku, w chłodnym i suchym miejscu, bez dostępu światła. Lukier powinien całkowicie stężeć przed włożeniem ciasteczek jedno na drugie, inaczej się posklejają.
Jeśli zauważysz na cieście pleśń, nietypowy zapach albo wilgotne, lepkie plamy, wyrzuć całą partię, nie próbuj jej dosuszać w piekarniku. Piernik najlepiej smakuje świeży, więc piecz go na tyle dni przed podaniem, na ile naprawdę potrzebujesz czasu na dekorację.
Miód, dzieci i jadalne ozdoby
Ten piernik zawiera miód, więc nie podawaj go dzieciom młodszym niż 12 miesięcy. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) ostrzega, że miód, nawet w produktach pieczonych, może zawierać przetrwalniki bakterii wywołujących botulizm dziecięcy, na które niemowlęta są szczególnie podatne. Starszym dzieciom i dorosłym piernik nie zaszkodzi.
Jeśli chcesz zawiesić choinki na świątecznym drzewku, zrób w cieście mały otwór słomką do napojów zaraz po wykrojeniu, jeszcze przed pieczeniem. Po upieczeniu i udekorowaniu przełóż przez otwór bawełnianą nitkę albo wstążkę przeznaczoną do kontaktu z żywnością.
Najczęściej zadawane pytania
- Czym zastąpić miód w piernikowej choince?
Możesz użyć syropu klonowego albo melasy w tej samej ilości, choć smak będzie mniej kwiatowy i trochę bardziej gorzki. Sam syrop glukozowo-fruktozowy nie da tej samej wilgotności, więc dodaj odrobinę więcej masła, jeśli go użyjesz.
- Jak długo mogę przechowywać upieczone piernikowe choinki?
Trzymaj je w zamkniętym pojemniku, w chłodnym i suchym miejscu bez dostępu światła, i zjedz w rozsądnym czasie od upieczenia. Jeśli zauważysz pleśń, wilgotne plamy albo nietypowy zapach, wyrzuć całą partię.
- Czy ciasto na pewno trzeba chłodzić przed wałkowaniem?
Tak, 30 minut w lodówce robi dużą różnicę. Ciepłe ciasto klei się do wałka i stolnicy, a schłodzone kroi się równo i zachowuje ostre kontury choinki.
- Co zrobić, jeśli ktoś ma alergię na orzechy?
Pomiń orzechy i zastąp je większą ilością suszonej żurawiny, skórki pomarańczowej albo pestek dyni lub słonecznika. Smak i chrupkość zostaną, a alergen zniknie.
- Z czym podawać piernikowe choinki?
Świetnie smakują z gorącą herbatą z goździkami albo z kubkiem mleka. Na świątecznym stole można je ułożyć razem z innymi pierniczkami na jednym talerzu, jako słodki dodatek po obiedzie.
- Dlaczego moje piernikowe choinki wyszły twarde?
Najczęściej winne jest zbyt długie pieczenie albo zbyt cienko rozwałkowane ciasto. Piecz maksymalnie 12 minut i trzymaj grubość 4-5 milimetrów, a ciasteczka zostaną miękkie po ostudzeniu.
- Czy mogę zawiesić je na choince jako ozdobę?
Tak, wystarczy zrobić w cieście mały otwór słomką do napojów przed pieczeniem. Po upieczeniu i wyschnięciu lukru przełóż przez otwór nitkę albo wstążkę przeznaczoną do kontaktu z żywnością.
- Czy piernik mogą jeść małe dzieci?
Ciasto zawiera miód, więc nie podawaj go dzieciom młodszym niż 12 miesięcy ze względu na ryzyko botulizmu dziecięcego. Starsze dzieci mogą jeść piernik bez obaw.
