Pin it
Makowiec z kremem śmietankowym to świąteczna odmiana klasycznego ciasta makowego, tylko lżejsza i bardziej kremowa. Masa makowa piecze się w blacie podobnym do biszkoptu, a potem chowa się pod warstwą ubitej śmietanki z mascarpone.
To dobry wybór, gdy chcesz upiec coś makowego bez zawijania ciasta drożdżowego w rulon. Blat wychodzi wilgotny, krem dodaje lekkości, więc nawet duży kawałek nie jest mdły.
Sam wypiek zajmuje niecałą godzinę, ale ciasto potrzebuje czasu w lodówce, żeby krem się związał. Licz około 4 godzin i 20 minut od rozpoczęcia pracy do pierwszego kawałka, z czego realnej pracy przy blacie jest tylko około 35 minut.
Co trafia do makowego blatu
Do tego ciasta nie potrzebujesz wielu składników, ale każdy ma znaczenie. Wybierz dobrze schłodzoną śmietankę kremówkę, bo tylko taka ubija się na stabilną pianę.
- Masa makowa. Daje blatowi ciemny kolor i wyrazisty, lekko orzechowy smak maku.
- Jajka. Żółtka łączą masę makową w jednolite ciasto, a ubite białka podnoszą blat i robią go lżejszym.
- Kasza manna. Wiąże wilgotną masę makową i zapobiega zakalcowi w środku blatu.
- Proszek do pieczenia. Wspomaga białka w podnoszeniu ciasta podczas pieczenia.
- Śmietanka kremówka 30-36%. Baza kremu, ubija się na gęstą pianę tylko przy odpowiednio niskiej temperaturze.
- Mascarpone. Dodaje kremowi gęstości i delikatnie maślanego smaku, bez przesadnej słodkości.
- Żelatyna. Stabilizuje krem, dzięki czemu pokrojone ciasto trzyma kształt na talerzu.
- Cukier puder. Słodzi krem bez pozostawiania ziarnistości, jaką dałby cukier biały.
Jak upiec i złożyć makowiec
- Przygotuj piekarnik i blachę. Rozgrzej piekarnik do 180°C i wyłóż blachę o wymiarach około 20 na 30 cm papierem do pieczenia.
- Ubij białka na sztywną pianę. Oddziel białka od żółtek. Ubij białka ze szczyptą soli na gęstą, błyszczącą pianę, taką, która nie wylewa się z miski postawionej do góry dnem.
- Połącz masę makową z żółtkami. Do masy makowej dodaj żółtka, kaszę mannę, cukier i proszek do pieczenia, wymieszaj na gładką, zwartą masę.
- Delikatnie wmieszaj białka. Dodawaj ubite białka po jednej trzeciej, mieszając od dołu do góry, żeby nie wybić powietrza z piany.
- Upiecz blat. Przełóż masę do blachy, wyrównaj powierzchnię i piecz około 45 minut, aż wbity w środek wykałaczka wyjdzie czysta.
- Ostudź i przekrój blat. Zostaw blat w blasze do całkowitego wystudzenia, to około godziny, a potem przekrój go równo na dwie części.
- Zrób krem śmietankowy. Namocz żelatynę w 3 łyżkach chłodnej wody na 5 minut, rozpuść w kąpieli wodnej do przezroczystości i ostudź. Ubij śmietankę z cukrem pudrem, dodaj mascarpone, a na końcu wlej wystudzoną żelatynę, ubijając jeszcze chwilę.
- Przełóż i schłodź ciasto. Nałóż część kremu między połówki blatu, a resztą pokryj wierch i boki. Posyp orzechami i makiem, a następnie wstaw do lodówki na minimum 2 godziny, żeby krem się związał.
Sekret puszystego maku bez zakalca
Zakalec to najczęstszy problem tego ciasta. Masa makowa jest ciężka i wilgotna, więc bez odpowiedniego wiązania środek blatu może zostać gumowaty nawet po pełnym czasie pieczenia. Kasza manna wchłania nadmiar wilgoci i daje blatowi strukturę, dlatego nie warto jej pomijać ani znacząco ograniczać.
Druga sprawa to białka. Ubijaj je osobno na sztywną pianę i wmieszaj dopiero na końcu, delikatnymi ruchami od dołu do góry. Zbyt mocne mieszanie wybija powietrze, a wtedy blat wychodzi płaski i ciężki niezależnie od tego, jak długo go pieczesz.
Jak ustabilizować krem bez rozwarstwień
Krem na bazie samej śmietanki kremówki po kilku godzinach w lodówce zaczyna się robić wodnisty, zwłaszcza pod ciężarem drugiej warstwy ciasta. Dodatek żelatyny rozwiązuje ten problem, bo wzmacnia sieć białek i tłuszczu, która trzyma napowietrzoną śmietankę w formie, jak opisuje poradnik Iowa State University Extension na temat stabilizowania bitej śmietany.
Żelatynę zawsze rozpuszczaj poza kremem, w odrobinie wody, a potem ostudź do temperatury pokojowej, zanim dodasz ją do ubitej śmietanki. Wlanie gorącej żelatyny prosto do chłodnego kremu zwarza tłuszcz i zostawia w kremie drobne grudki.
Zamienniki gdy nie masz masy makowej
Gotowa masa makowa z puszki jest wygodna, ale możesz zrobić ją samodzielnie z suchego maku. Zalej 300 g maku gorącym mlekiem, przykryj i odstaw na całą noc, żeby ziarna zmiękły. Następnego dnia odcedź, a mak zmiel dwa razy w maszynce lub w mocnym blenderze, aż powstanie gładka, ciemna pasta.
Domowa masa jest zwykle mniej słodka niż ta z puszki, więc dosyp 2-3 łyżki cukru przed połączeniem z żółtkami. Możesz też wymienić część orzechów na bakalie, które już masz w szafce, rodzynki i skórka pomarańczowa pasują do tego ciasta równie dobrze jak do klasycznego makowca.
Przechowywanie makowca z kremem
To ciasto ma w sobie śmietankę i mascarpone, więc traktuj je jak każdy inny nabiałowy deser. Po pokrojeniu trzymaj je w lodówce w zamkniętym pojemniku i zjedz w ciągu 3 dni. Amerykańska Agencja Żywności i Leków przypomina, że produkty wymagające chłodzenia nie powinny stać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny, a lodówka powinna mieć temperaturę 4°C lub niższą, jak opisano w wskazówkach FDA dotyczących bezpiecznego przechowywania żywności.
Jeśli wyciągniesz ciasto na stół na przyjęcie, nie zostawiaj go dłużej niż te dwie godziny, zwłaszcza w ciepłym pomieszczeniu. Blat bez kremu można zamrozić osobno na około miesiąc, owinięty folią, a krem śmietankowy najlepiej zrobić świeży tuż przed podaniem.
Do czego podać świąteczny makowiec
Makowiec z kremem śmietankowym dobrze znosi mocną kawę i herbatę, bo krem równoważy intensywny smak maku. Na wigilijnym stole stawiam go obok lżejszych ciast, żeby nie zdominował deserowego blatu razem z piernikiem czy sernikiem.
Kawałek wygląda ładnie posypany grubo posiekanymi orzechami albo odrobiną gorzkiej czekolady startej na tarce. Jeśli zostanie ci krem, przełóż go do miseczki i podaj z owocami, na przykład z pomarańczami, które świetnie równoważą słodycz maku.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć surowego maku zamiast gotowej masy makowej?
Tak, ale najpierw musisz go namoczyć i zmielić. Zalej suchy mak gorącym mlekiem na całą noc, odcedź, a potem zmiel dwa razy, aż powstanie gładka pasta. Domowa masa jest mniej słodka od sklepowej, więc dosyp do niej cukier przed połączeniem z resztą składników.
- Jak długo można przechowywać makowiec z kremem śmietankowym?
Pokrojone ciasto w zamkniętym pojemniku w lodówce zachowuje dobrą jakość do 3 dni. Krem na bazie śmietanki i mascarpone to produkt nabiałowy, więc trzymaj go w chłodzie i nie zostawiaj na stole dłużej niż dwie godziny.
- Czy mogę przygotować to ciasto dzień wcześniej?
Tak, to nawet ułatwia robotę. Upiecz blat dzień wcześniej i zostaw go przykryty w temperaturze pokojowej, a krem zrób i złóż ciasto następnego dnia. Gotowe ciasto z kremem musi i tak odstać w lodówce co najmniej 2 godziny, zanim je pokroisz.
- Dlaczego mój krem śmietankowy się rozwarstwia?
Najczęściej to zbyt ciepła śmietanka albo żelatyna wlana do kremu na gorąco. Śmietanka musi być dobrze schłodzona, najlepiej razem z miską i końcówkami miksera, a rozpuszczoną żelatynę ostudź do temperatury pokojowej przed dodaniem. Jeśli krem mimo to robi się wodnisty, ubijaj go jeszcze przez chwilę krótkimi seriami.
- Czy można zrobić wersję bez żelatyny, na przykład wegetariańską?
Żelatyna pochodzi ze zwierząt, więc jeśli chcesz wersję wegetariańską, zamień ją na agar w takiej samej ilości, rozpuszczony według instrukcji na opakowaniu. Krem bez żadnego stabilizatora też zadziała, ale trzymaj ciasto krócej, bo szybciej puści wodę.
- Czy makowiec z kremem śmietankowym można zamrozić?
Sam makowy blat, bez kremu, można zamrozić owinięty folią na około miesiąc. Nie zamrażaj gotowego ciasta z kremem śmietankowym, bo po rozmrożeniu śmietanka się rozwarstwia i puszcza wodę.
- Ile porcji wychodzi z jednej blachy makowca?
Z blachy o wymiarach około 20 na 30 centymetrów wychodzi 12 do 14 kawałków, w zależności od tego, jak grubo kroisz. To wystarczająco na średnie świąteczne przyjęcie przy kawie.
