Pin it
To ciasto robię, kiedy w misce leżą dwie dojrzałe gruszki i kawałek gorzkiej czekolady, który i tak czeka na wykorzystanie.
Ciasto jest ucierane na bazie masła, z kakao w cieście i plastrami gruszki wtopionymi w wierch. Wychodzi gęste i wilgotne, nigdy suche.
Orzechy laskowe dodają chrupkości, a kawałki czekolady topią się miejscami w trakcie pieczenia i tworzą kieszonki roztopionego smaku. To przepis na jedną formę, dobry na cały rok, bez miksowania w kilku miskach i bez dekorowania kremem.
Co znajdziesz w tym cieście
Składników jest niewiele i większość pewnie masz już w kuchni. Najważniejsze są dobra czekolada, dojrzała gruszka i uprażone orzechy laskowe, bo to one niosą cały smak.
- Masło. Daje ciastu maślaną bazę i razem z cukrem tworzy puszystą strukturę po ucieraniu.
- Cukier. Słodzi i pomaga utrzymać wilgotność miękiszu.
- Jajka. Spajają ciasto i dodają mu sprężystości.
- Kwaśna śmietana. Odpowiada za wilgotny, zbity miękisz i lekką kwaskowatość, która balansuje słodycz.
- Mąka pszenna. Tworzy szkielet ciasta.
- Kakao. Daje głęboki czekoladowy kolor i smak w samym cieście.
- Cynamon. Dodaje ciepła aromatu, który dobrze gra z gruszką.
- Proszek do pieczenia. Podnosi ciasto na tyle, by nie wyszło zbite jak brownie.
- Gruszka. Soczysty środek, który podczas pieczenia lekko mięknie i puszcza sok w miękisz.
- Orzechy laskowe. Chrupiący kontrast dla miękkiego ciasta, najlepsze uprażone i obrane ze skórki.
- Gorzka czekolada. Posiekana na kawałki, topi się miejscami i tworzy kieszonki płynnej czekolady.
Jak upiec to ciasto krok po kroku
- Przygotuj formę i piekarnik. Rozgrzej piekarnik do 180°C, góra-dół, natłuść okrągłą formę o średnicy 18 cm i wyłóż dno papierem do pieczenia.
- Obierz i pokrój gruszkę. Umyj gruszkę, usuń gniazdo nasienne i pokrój ją w plastry o grubości około 4-5 mm. Mąkę, kakao, proszek do pieczenia i cynamon przesyp razem ze szczyptą soli do jednej miski.
- Utrzyj masło z cukrem. Miękkie masło utrzyj z cukrem mikserem na jasną, puszystą masę. To zajmie około 3-4 minuty.
- Dodaj jajka i śmietanę. Wbijaj jajka jedno po drugim, miksując po każdym do połączenia. Na końcu wmieszaj kwaśną śmietanę.
- Połącz z suchymi składnikami. Wsyp suche składniki do mokrej masy i wymieszaj tylko do połączenia. Nie mieszaj zbyt długo, inaczej ciasto zrobi się gumowate.
- Ułóż wierch i piecz. Przełóż ciasto do formy i wygładź powierzchnię. Ułóż na niej plastry gruszki, a na wierch wysyp posiekane orzechy i czekoladę. Piecz 45-50 minut, aż wykałaczka wbita pośrodku wyjdzie z niego sucha.
- Ostudź przed podaniem. Zostaw ciasto w formie na 15-20 minut, dopiero potem wyjmij je i krój.
Dlaczego gruszka musi być dojrzała
Niedojrzała, twarda gruszka nie zmięknie w piekarniku. Zostaje twarda, bo w cieście spędza tylko 45-50 minut. To zbyt mało, by zmiękczyć włókna owocu. Najlepiej sprawdza się gruszka, która ustępuje pod lekkim naciskiem kciuka przy szyjce, ale wciąż trzyma formę na desce do krojenia. Iowa State University Extension and Outreach podaje, że gruszki dojrzewają najlepiej w temperaturze pokojowej, nie w lodówce. Sam proces trwa zwykle od kilku dni do tygodnia. Jeśli masz tylko twarde gruszki, połóż je na blacie na dzień lub dwa przed pieczeniem. Przejrzała gruszka z kolei rozpadnie się w cieście i puści za dużo soku, przez co środek może nie dopiec się do końca.
Najczęstszy błąd przy ucieraniu ciasta
Największy błąd przy tym cieście to mieszanie na zbyt długo po dodaniu suchych składników. Mąka zaczyna uwalniać gluten już po kilkudziesięciu sekundach miksowania, a zbyt rozwinięty gluten robi ciasto gumowate i zbite, zamiast lekkiego. Wystarczy wymieszać składniki łyżką lub na najniższych obrotach miksera, tylko do momentu, aż nie widać już suchej mąki. Drugi częsty problem to ścięta masa po dodaniu jajek. Jeśli masło jest zbyt zimne, jajka w temperaturze pokojowej nie połączą się z nim gładko i masa się rozwarstwi. Wtedy wystarczy dodać łyżkę mąki z przygotowanej mieszanki i dalej miksować. Masa wróci do gładkiej konsystencji.
Czym zastąpić orzechy laskowe
Orzechy laskowe można swobodnie zamienić na migdały, orzechy włoskie lub pekan, w tej samej ilości i też uprażone. Jeśli pieczesz dla kogoś z alergią na orzechy, pomiń je całkowicie i zwiększ odrobinę ilość czekolady, żeby wierch nie wyszedł pusty. Orzechy laskowe, czyli filberty, należą do grupy orzechów drzewnych. FDA wymienia orzechy drzewne jako jeden z głównych alergenów pokarmowych, tak jak jajka i produkty mleczne, które to ciasto też zawiera. Jeśli serwujesz je gościom, warto zapytać wcześniej o alergie, zamiast zgadywać.
Przechowywanie i mrożenie ciasta
Ciasto trzymaj pod przykryciem w temperaturze pokojowej, najlepiej w zamykanym pojemniku, żeby nie wysuszyło się na wierchu od gruszki. Virginia Tech Extension podaje, że domowe wypieki zachowują świeżość przez kilka dni w temperaturze pokojowej i dłużej po przeniesieniu do lodówki. W praktyce to ciasto najlepiej smakuje w ciągu trzech dni od upieczenia. Potem gruszka zaczyna puszczać więcej wilgoci. Można je też zamrozić, najlepiej w porcjach owiniętych folią, na około dwa miesiące. Rozmrażaj w lodówce przez noc, a potem odstaw na blat, żeby wróciło do temperatury pokojowej przed podaniem.
Z czym podawać to ciasto
To ciasto jest wystarczająco bogate, by podać je bez niczego, prosto z ręki do kawy. Lekko podgrzane, na przykład 10 sekund w mikrofalówce, pachnie intensywniej czekoladą i cynamonem. Jeśli chcesz je podać na deser, dodaj łyżkę gęstego jogurtu naturalnego albo niesłodzonej bitej śmietany. Kwaskowatość dobrze przełamuje słodycz czekolady. Dobrze komponuje się też z filiżanką mocnej czarnej kawy albo herbatą z goździkami, które podkreślają przyprawy w cieście.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę użyć innych orzechów niż laskowe?
Tak, możesz zamienić orzechy laskowe na migdały, orzechy włoskie lub pekan w takiej samej ilości. Uprażaj je najpierw na suchej patelni kilka minut, żeby wydobyć aromat. Jeśli pieczesz dla kogoś z alergią na orzechy, po prostu je pomiń.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
W zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej ciasto zachowuje dobrą jakość do trzech dni. W lodówce, dobrze owinięte, przetrwa do tygodnia. Wierch z gruszką traci wtedy jednak część chrupkości orzechów.
- Czy mogę zamrozić to ciasto?
Tak, całe ciasto albo pojedyncze kawałki można zamrozić na około dwa miesiące, owinięte folią i włożone do pojemnika. Rozmrażaj w lodówce przez noc, a potem odstaw na blat na godzinę przed podaniem, żeby smak i konsystencja w pełni wróciły.
- Jaka gruszka najlepiej się sprawdzi w tym cieście?
Najlepiej sprawdza się gruszka dojrzała, ale wciąż na tyle twarda, żeby dała się kroić w równe plastry. Odmiany typu konferencja czy klapsa dobrze trzymają kształt podczas pieczenia. Zbyt miękka gruszka rozpadnie się w cieście i odda za dużo soku.
- Czy to ciasto da się zrobić bez glutenu albo bez laktozy?
Mąkę pszenną możesz zamienić na bezglutenową mieszankę do wypieków w proporcji 1 do 1, choć miękisz wyjdzie odrobinę bardziej kruchy. Masło zastąp margaryną roślinną, a kwaśną śmietanę jej odpowiednikiem na bazie roślinnej. Pamiętaj, że gorzka czekolada i orzechy laskowe bywają przetwarzane w zakładach, które obrabiają też mleko. Sprawdź etykietę, jeśli to dla ciebie ważne.
- Dlaczego moje ciasto wyszło gumowate albo zbite?
Najczęstszy powód to zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki, co rozwija gluten i usztywnia miękisz. Drugi powód to zbyt zimne składniki, przez które masa się rozwarstwiła przed pieczeniem. Następnym razem wymieszaj suche składniki z mokrymi tylko do połączenia i użyj masła, jajek i śmietany w temperaturze pokojowej.
