Pin it
To ciasto robi wrażenie, bo wygląda jak słój cienkich plasterków jabłek, które ktoś zalał budyniem. Właśnie o to chodzi w niewidzialnym cieście z jabłkami. Samego ciasta prawie nie widać, bo owoce dominują nad wszystkim innym.
Piecze się około 45 minut, ale najważniejsza część dzieje się później. Ciasto musi całkowicie wystygnąć w formie, żeby plastry jabłek się związały i dały się pokroić w równe kawałki. Od rozgrzania piekarnika do pierwszego kawałka liczy się więc raczej 3 do 4 godziny niż pół godziny.
Dobre na podwieczorek, do pudełka do pracy albo jako lekki deser po obiedzie, kiedy nie chce się robić klasycznej szarlotki z grubym spodem.
Jabłka i reszta, która je trzyma
Większość składników to po prostu jabłka, więc wybierz twarde i kwaśne odmiany, które nie rozpadną się w piekarniku. Resztę znajdziesz pewnie już w kuchni, to typowy budyniowy zestaw na bazie jajek, mleka i mąki.
- Jabłka. Główny składnik ciasta, wybierz twarde i kwaśne odmiany jak szara reneta, antonówka czy granny smith, które po upieczeniu zachowają kształt plastra.
- Jajka. Spulchniają i wiążą rzadkie ciasto, zmieniając je w budyniową masę między warstwami jabłek.
- Cukier. Słodzi i pomaga masie jajecznej nabrać objętości podczas ubijania.
- Mąka pszenna. Daje ciastu tyle struktury, by się upiekło, a jednocześnie zostało niemal płynne wokół jabłek.
- Proszek do pieczenia. Lekko podnosi ciasto, choć efekt jest subtelny, bo większość objętości dają jabłka.
- Masło. Dodaje smaku i delikatności, zapobiega też suchości budyniowej części.
- Mleko i śmietanka 30%. Rozrzedzają ciasto do konsystencji gęstej śmietany, dzięki czemu oblepia każdy plasterek jabłka.
- Ekstrakt z wanilii. Dodaje aromatu, który równoważy kwaskowatość jabłek.
- Cynamon. Opcjonalny, ale podkreśla smak pieczonych jabłek.
Jak ułożyć warstwy krok po kroku
- Przygotuj formę i piekarnik. Rozgrzej piekarnik do 180°C i wyłóż keksówkę (ok. 25x11 cm) papierem do pieczenia, żeby ciasto łatwo wyszło po wystudzeniu.
- Pokrój jabłka na cienkie plastry. Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i pokrój na plastry o grubości 3 do 4 milimetrów, najlepiej na mandolince, żeby były równe.
- Ubij jajka z cukrem. Ubijaj jajka z cukrem kilka minut, aż masa zrobi się jasna, puszysta i podwoi objętość.
- Wmieszaj masło i płyny. Dodaj roztopione i przestudzone masło, mleko, śmietankę i ekstrakt z wanilii, mieszając do połączenia.
- Dodaj suche składniki. Wsyp mąkę przesianą z proszkiem do pieczenia, solą i cynamonem, wymieszaj do uzyskania gładkiego, rzadkiego ciasta bez grudek.
- Połącz jabłka z ciastem. Wrzuć plastry jabłek do ciasta i wymieszaj delikatnie, tak żeby każdy kawałek był oblepiony masą.
- Przełóż do formy w partiach. Przekładaj jabłka do formy w trzech lub czterech partiach, dociskając każdą warstwę łyżką, żeby plastry leżały płasko, bez pęcherzy powietrza.
- Upiecz i ostudź. Piecz 45 do 50 minut, aż wierch będzie złoty i sprężysty, a wykałaczka wbita w środek wyjdzie prawie sucha. Potem ostudź ciasto całkowicie w formie, co zajmie przynajmniej 2 do 3 godzin, zanim je wyjmiesz i pokroisz.
Czemu ciasto musi długo stygnąć
Zaraz po wyjęciu z piekarnika ciasto wygląda gotowe, ale w środku wciąż jest gorącą, wilgotną masą jajeczno-mleczną między plastrami jabłek. Kroić je na ciepło to najszybszy sposób, żeby wszystko się rozpadło na talerzu. Masa jajeczna musi dojść do temperatury pokojowej, a potem dalej schłodzić się w lodówce. Dopiero wtedy wiąże się na tyle, by trzymać kształt plastra. Danie na bazie jajek powinno być dokładnie wypieczone od środka, dlatego piecz ciasto do pełnych 45-50 minut i sprawdzaj wykałaczką, zgodnie z zasadami bezpiecznej temperatury potraw jajecznych opisanymi przez amerykańską agencję bezpieczeństwa żywności FSIS.
Jakie jabłka wybrać do tego ciasta
To ciasto w dużej mierze składa się z jabłek, więc ich wybór decyduje o wszystkim. Twarde i kwaśne odmiany, takie jak szara reneta, antonówka czy granny smith, zachowują kształt plastra po upieczeniu i nie zamieniają się w papkę. Specjaliści od ogrodnictwa z uniwersytetu Kansas State opisują takie odmiany jako kwaśne i o zbitym miąższu, i polecają je właśnie do pieczenia. Słodkie, mączyste jabłka, zwłaszcza przechowywane od dawna, miękną zbyt szybko, a warstwy zlewają się w jedną masę.
Jak pokroić plastry, żeby się nie połamały
Plastry nie mogą być zbyt cienkie. Jeśli giną się w palcach, pękną podczas mieszania z ciastem i stracisz te ładne, czytelne warstwy. Zbyt grube z kolei nie upieką się równo i środek zostanie twardy. Grubość 3 do 4 milimetrów to dobry punkt startowy, taki plasterek jest sprężysty, ale wciąż elastyczny. Mandolinka daje najbardziej równe wyniki, ale ostry nóż i trochę cierpliwości też wystarczą.
Przechowywanie resztek na kolejne dni
Resztki trzymaj w lodówce, w zamknietym pojemniku, bo ciasto zawiera jajka, mleko i śmietankę. Zjedz je najlepiej w ciągu najbliższych dni, a jeśli zauważysz pleśń, piankowaty zapach albo inny niepokojący sygnał, wyrzuć porcję bez wahania. Ciasto dobrze się tnie na pojedyncze kawałki, więc możesz zabierać je w pudełku do pracy albo szkoły.
Proste zamiany, które nadal się udają
Jeśli nie masz śmietanki, użyj więcej mleka. Jeśli chcesz wersji bezglutenowej, zamień mąkę pszenną na mieszankę bezglutenową w tej samej proporcji. Gruszki twarde i kwaśne mogą zastąpić część jabłek, choć warstwy będą odrobinę miększe. Cynamon można zamienić na skórkę z cytryny, jeśli wolisz świeższy, mniej korzenny smak. Cukier puder do oprószenia jest opcjonalny, ale dobrze podkreśla kontrast z kwaśnymi jabłkami.
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie jabłka najlepiej sprawdzą się w niewidzialnym cieście?
Najlepsze są twarde i kwaśne odmiany, na przykład szara reneta, antonówka czy granny smith, bo nie rozpadają się podczas pieczenia. Słodkie i mączyste jabłka, zwłaszcza długo przechowywane, robią się papkowate i warstwy się zlewają w jedną masę.
- Czy mogę użyć innej śmietanki albo samego mleka?
Tak. Śmietankę 30% możesz zastąpić dodatkową porcją mleka, ciasto będzie odrobinę mniej kremowe, ale wciąż się uda. Mleko roślinne też zadziała, choć budyniowa część wyjdzie trochę rzadsza.
- Jak przechowywać to ciasto i czy można je upiec wcześniej?
Trzymaj je w lodówce w szczelnym pojemniku i zjedz w ciągu najbliższych dni, bo zawiera jajka, mleko i śmietankę. Możesz upiec je dzień wcześniej, po całkowitym wystudzeniu smakuje równie dobrze, a czasem nawet lepiej, kiedy warstwy jabłek się jeszcze bardziej zespolą.
- Dlaczego moje ciasto rozpadało się podczas krojenia?
Najczęściej było jeszcze ciepłe. Budyniowa część potrzebuje kilku godzin w chłodzie, żeby się związać. Drugim powodem są zbyt cienko albo nierówno pokrojone plastry jabłek, które po upieczeniu łamią się pod nożem.
- Czy da się zrobić wersję bez glutenu albo bez laktozy?
Mąkę pszenną możesz zastąpić mieszanką bezglutenową w tej samej ilości, efekt wychodzi zbliżony. Mleko i śmietankę zamień na wersje bez laktozy albo roślinne, ciasto się upiecze, choć smak będzie odrobinę inny.
- Z czym najlepiej podawać niewidzialne ciasto z jabłkami?
Świetnie smakuje samo, lekko oprószone cukrem pudrem, najlepiej jeszcze chłodne z lodówki. Dobrze komponuje się też z łyżką gęstego jogurtu albo odrobiną bitej śmietany, jeśli chcesz dodać mu świątecznego charakteru.
