Pin it
Grochówka to zupa, która pachnie kuchnią babci zanim jeszcze zdejmiesz pokrywkę z garnka. Wędzony boczek skwierczy na patelni, groch powoli się rozpada, a cały dom robi się cieplejszy.
To danie na chłodne dni i głodne żołądki. Nie potrzebujesz drogich składników, tylko trochę czasu i cierpliwości, żeby groch zamienił się w aksamitną, gęstą masę.
Ugotuj ją raz, a przekonasz się, dlaczego Polacy jedzą tę zupę od pokoleń. Najlepsza jest zresztą dzień później, kiedy smaki zdążą się przegryźć.
Z czego powstaje dobra grochówka
Dobra grochówka zaczyna się od wyboru grochu i wędzonego mięsa, reszta to już tylko czas. Szukaj grochu łuskanego bez łupinek, bo szybciej się rozgotowuje i daje gęstszą zupę.
- Groch łuskany. Rozgotowuje się na gładką, kremową bazę i nie wymaga moczenia przez noc.
- Wędzony boczek. Daje tłuszcz do smażenia i dymny aromat, który przenika całą zupę.
- Kiełbasa wiejska. Dorzuca mięsność i lekką pikanterię, najlepiej taka prosto z wędzarni.
- Marchew i pietruszka. Budują słodycz i głębię smaku bulionu.
- Seler i por. Dodają ziemistą nutę, bez której grochówka smakuje płasko.
- Ziemniaki. Zagęszczają zupę i sprawiają, że jest sycąca na cały wieczór.
- Czosnek i majeranek. Majeranek to znak rozpoznawczy tej zupy, bez niego to zupełnie inne danie.
- Liść laurowy i ziele angielskie. Łagodzą smak grochu i dodają głębi wywarowi.
- Bulion drobiowy. To płynna baza, na której gotuje się cała zupa.
Droga do gęstej aksamitnej zupy
- Podsmaż boczek i kiełbasę. Boczek podsmaż na suchej patelni przez 4-5 minut, aż wytopi tłuszcz i zrobi się chrupiący. Dodaj kiełbasę i smaż jeszcze 2-3 minuty, aż złapie kolor z obu stron.
- Zeszklij warzywa. Na tłuszczu z boczku podsmaż cebulę, marchew, pietruszkę, seler i por przez 5-7 minut, aż zmiękną i zaczną pachnieć.
- Ugotuj groch. Dodaj opłukany groch, zalej bulionem, wrzuć liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez 40-50 minut, mieszając co jakiś czas, żeby groch nie przywarł do dna.
- Dodaj ziemniaki i mięso. Wrzuć pokrojone ziemniaki razem z podsmażonym boczkiem i kiełbasą. Gotuj kolejne 20-25 minut, aż ziemniaki i groch będą zupełnie miękkie.
- Zagęść i dopraw. Zblenduj blenderem ręcznym chochlę lub dwie zupy bezpośrednio w garnku, żeby nadać jej kremowość, zostawiając resztę w kawałkach. Dodaj przeciśnięty czosnek i majeranek, dopraw solą i pieprzem do smaku.
Sekret naprawdę gęstego grochu
Klucz do gęstej grochówki to dać grochowi czas, żeby się rozpadł, nie tylko zmiękł. Groch łuskany bez moczenia potrzebuje zwykle 40-60 minut powolnego gotowania pod przykryciem, żeby skrobia z ziaren rozeszła się w wywarze i zamieniła zupę w aksamitną masę.
To zresztą dobra wiadomość dla diety. Groch to solidne źródło roślinnego białka i błonnika, jak pokazują dane żywieniowe USDA.
Jeśli zupa nadal wygląda rzadko, zblenduj chochlę całości blenderem ręcznym i wymieszaj z powrotem do garnka. Ten sam trik ratuje konsystencję w zupie ziemniaczanej z wędzoną kiełbasą.
Dlaczego wędzenie robi różnicę
Boczek i kiełbasa nadają grochówce charakter, więc warto kupić je u dobrego rzeźnika, a nie w foliowym opakowaniu z półki. Prawdziwie wędzony boczek ma widoczne pasma wędzenia na skórce i wyraźny, dymny zapach zaraz po otwarciu opakowania.
Kiełbasa wiejska lub myśliwska sprawdza się lepiej niż parówkowa, bo nie rozpada się w zupie i ma wyraźniejszy smak mięsa. Jeśli lubisz mocniejszy dymny akcent, dorzuć do zupy kawałek wędzonej golonki. Wędzone mięso jest bazą smaku też w golonce w piwie.
Najczęstszy błąd przy tej zupie
Największy błąd to zdjęcie zupy z ognia zbyt wcześnie, gdy groch jest jeszcze twardy w środku. Wygląda na gotowy, ale nie osiągnie kremowej konsystencji, dopóki się dobrze nie rozgotuje pod przykryciem na małym ogniu.
Jeśli po 50 minutach groch wciąż jest twardy, dolej odrobinę gorącego bulionu i gotuj dalej. Nie dodawaj zimnej wody, bo tylko wydłuży czas gotowania.
Drugi częsty błąd to zbyt wczesne solenie, zanim wędzony boczek i kiełbasa zdążą oddać swoją sól do wywaru.
Grochówka smakuje lepiej jutro
Grochówka naprawdę zyskuje na smaku po odstaniu. Groch dalej pęcznieje, a smaki wędzonki i majeranku się przegryzają.
Przechowuj ją w lodówce w szczelnym pojemniku do 3-4 dni, zgodnie z ogólnymi zasadami bezpiecznego przechowywania gotowych dań z mięsem.
Zupa gęstnieje po schłodzeniu, więc podgrzewając ją następnego dnia dolej odrobinę wody lub bulionu. Grochówka mrozi się świetnie na porcje, podobnie jak kapuśniak z kiełbasą, więc warto ugotować podwójną porcję na zapas.
Czym podać i jak urozmaicić
Grochówkę podawaj z kromką ciemnego razowego chleba albo grzankami czosnkowymi, które chrupią na kontraście z kremową zupą. Dobrze komponuje się też z odrobiną świeżego koperku lub natki posypanej tuż przed podaniem.
Jeśli szukasz czegoś na ten sam obiadowy stół, sprawdzi się ziemniaczany obiad babci. Chcesz wersję bez mięsa? Pomiń boczek i kiełbasę i podsmaż warzywa na oleju. Na koniec dodaj wędzoną paprykę, żeby zupa nie straciła głębi smaku.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy trzeba moczyć groch przed gotowaniem grochówki?
Groch łuskany, sprzedawany w połówkach, nie wymaga moczenia i rozgotowuje się w 40-60 minut. Całe, niełuskane ziarna warto namoczyć na 8-12 godzin, inaczej gotowanie może zająć nawet dwa razy dłużej.
- Czym zastąpić kiełbasę wiejską w grochówce?
Dobrze sprawdzi się kiełbasa myśliwska, śląska albo wędzona kabanosowa pokrojona w plastry. Jeśli nie masz żadnej wędzonej kiełbasy, dodaj więcej boczku i szczyptę wędzonej papryki, żeby oddać podobny dymny charakter.
- Jak długo można przechowywać grochówkę i czy nadaje się do mrożenia?
W lodówce, w szczelnym pojemniku, grochówka wytrzyma 3-4 dni i z każdym dniem smakuje lepiej. Świetnie się też mrozi na porcje do 3 miesięcy, choć ziemniaki po rozmrożeniu robią się nieco bardziej mączyste.
- Dlaczego moja grochówka wyszła za rzadka i jak ją zagęścić?
Najczęściej groch po prostu nie gotował się wystarczająco długo, żeby się rozpaść. Zblenduj blenderem ręcznym chochlę lub dwie zupy i wymieszaj z resztą, albo gotuj bez przykrycia jeszcze 10-15 minut, żeby nadmiar wody odparował.
- Czy grochówka może być wegetariańska?
Tak, wystarczy pominąć boczek i kiełbasę, a warzywa podsmażyć na oleju zamiast na tłuszczu z boczku. Dla dymnego smaku dodaj łyżeczkę wędzonej papryki albo kawałek wędzonego tofu pod koniec gotowania.
- Z czym najlepiej podawać grochówkę?
Klasycznie z kromką ciemnego, razowego chleba albo grzankami czosnkowymi wrzuconymi tuż przed podaniem. Dobrze smakuje też z odrobiną świeżej natki lub kroplą oleju lnianego na wierzchu.
