Pin it
To ciasto robię wtedy, gdy nie mam czasu na wyciąganie miksera, a i tak chcę coś domowego na popołudniową herbatę. Całość mieszam w jednej misce zwykłym widelcem, bez ubijania piany i bez miksowania na krem. Mniej naczyń do zmywania i mniej miejsca zajętego na blacie.
To przepis dla osób, które zaczynają piec, albo po prostu nie mają ochoty na skomplikowane etapy. Jeśli umiesz wymieszać składniki na naleśniki, upieczesz też to ciasto.
Sekret leży w kefirze i oleju. Dają wilgotny, zbity, ale wciąż lekki miąższ, a kawałki jabłek wtopione w ciasto podczas pieczenia zostawiają w środku wilgotne, lekko miękkie kieszonki.
Co znajdziesz w tej misce
Każdy składnik tego ciasta pochodzi prosto z lodówki i szafki, bez niczego egzotycznego. Wybierz jabłka twarde i kwaskowe, bo tylko takie zachowają kształt po upieczeniu.
- Jajka. Spajają ciasto i dają mu puszystość, najlepiej użyj ich w temperaturze pokojowej.
- Olej rzepakowy. Odpowiada za wilgotny, zbity miąższ i sprawia, że ciasto nie wysycha następnego dnia.
- Kefir. Dodaje lekkiej kwaskowatości i rozluźnia ciasto, dzięki czemu nie wychodzi gumowate.
- Cukier. Słodzi umiarkowanie, bo naturalną słodycz dodają też jabłka.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta i utrzymuje w nim kawałki jabłek.
- Proszek do pieczenia. Odpowiada za wyrastanie, pracuje dwuetapowo, najpierw przy mieszaniu, potem w piekarniku.
- Cynamon. Podkreśla smak jabłek i daje ciepły, jesienny aromat.
- Jabłka. Twarde, kwaskowe odmiany zachowują kształt i nie rozpadają się w cieście.
Od miski do blachy krok po kroku
- Rozgrzej piekarnik i przygotuj formę. Nastaw piekarnik na 180°C i wyłóż kwadratową formę o boku 24 cm papierem do pieczenia.
- Wymieszaj mokre składniki. W dużej misce widelcem połącz jajka, olej, kefir i cukier, mieszając tylko do połączenia, nie trzeba ich ubijać na puszystość.
- Dodaj suche składniki. Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia, solą i cynamonem, a potem wsyp do mokrej mieszanki i wymieszaj widelcem tylko do połączenia się składników.
- Obierz i pokrój jabłka. Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i pokrój w drobną kostkę, żeby równo rozłożyły się w cieście.
- Przełóż ciasto do formy. Wylej gęste ciasto do przygotowanej formy i rozprowadź je równomiernie łyżką.
- Rozłóż jabłka na wierzchu. Rozsyp pokrojone jabłka po całej powierzchni i delikatnie wciśnij je w ciasto, możesz posypać łyżką cukru z cynamonem.
- Upiecz ciasto. Piecz 45 do 55 minut, aż wbity w środek patyczek wyjdzie suchy, a wierzch będzie złoty.
- Ostudź i pokrój. Zostaw ciasto w formie na około 15 minut, a potem wyjmij je na ruszt, żeby całkowicie wystygło przed krojeniem.
Dlaczego miesza się tylko widelcem
Ciasta mieszane widelcem to polska klasyka kuchni bez miksera. Widelec miesza składniki wystarczająco, żeby się połączyły, ale nie rozwija w mące glutenu tak mocno jak mikser na wysokich obrotach. Dzięki temu miąższ zostaje miękki, a nie gumowaty.
Mieszaj tylko do momentu, aż nie widać już suchej mąki. Jeśli mieszasz dłużej, ciasto wyjdzie ciężkie, bo gluten zwiąże się za mocno.
Proszek do pieczenia w tym cieście pracuje dwuetapowo. Część dwutlenku węgla uwalnia się już podczas mieszania z wilgotnymi składnikami, a reszta dopiero w piekarniku, gdy temperatura przekroczy około 77°C. Dlatego ciasto wyraźnie rośnie dopiero w drugiej połowie pieczenia, zgodnie z opisem działania podwójnie działającego proszku do pieczenia.
Jakie jabłka wybrać do ciasta
Nie każde jabłko nadaje się do pieczenia w cieście. Miękkie, mączyste odmiany rozpadają się w piekarniku i zamieniają w papkę, która rozmywa ciasto od środka.
Wybieraj twarde, kwaskowe jabłka, które zachowują kształt po upieczeniu, takie jak Golden Delicious, Granny Smith czy nasz krajowy Szampion. Uniwersyteckie poradniki dotyczące przetwarzania jabłek wskazują podobne, zwarte i kwaskowe odmiany jako najlepsze tam, gdzie kawałki owoców mają zachować strukturę, a nie rozpaść się na papkę.
Pokrój jabłka w drobną kostkę, około centymetra. Większe kawałki zostają surowe w środku, a zbyt drobne po prostu się rozpuszczą.
Najczęstszy błąd przy tym cieście
Największym błędem jest mieszanie ciasta za długo, już po połączeniu się mąki z resztą składników. Widelec powinien pracować tylko do zniknięcia suchych grudek, nie dłużej.
Drugim częstym problemem jest za rzadkie ciasto, które nie utrzyma jabłek na powierzchni. Jeśli twój kefir jest bardzo wodnisty, dodaj do ciasta łyżkę lub dwie mąki więcej, żeby konsystencja była gęsta jak na babeczki.
Jabłka ułożone na samym wierzchu czasem przypiekają się szybciej niż środek ciasta. Jeśli po 40 minutach góra jest już ciemnozłota, a wnętrze wciąż wilgotne, przykryj formę luźno folią aluminiową i piecz dalej.
Zamienniki, które naprawdę działają
Kefir możesz zastąpić maślanką albo naturalnym jogurtem rozcieńczonym odrobiną wody, zachowasz podobną kwaskowatość i wilgotność ciasta.
Olej rzepakowy spokojnie zamienisz na roztopione i przestudzone masło, ciasto będzie odrobinę bardziej maślane w smaku, ale struktura zostanie taka sama.
Zamiast białego cukru możesz użyć cukru brązowego lub trzcinowego, da to ciastu głębszy, karmelowy ton, dobrze komponujący się z cynamonem. Jabłka da się zamienić na gruszki albo mieszankę jabłek ze śliwkami, tylko pamiętaj, żeby owoce były twarde, bo miękkie puszczą za dużo soku i ciasto się rozmoczy pod owocami.
Przechowywanie i bezpieczne pieczenie
Ciasto przechowuj w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej do dwóch dni, a jeśli w domu jest ciepło, lepiej przełóż je do lodówki, gdzie wytrzyma do czterech lub pięciu dni.
Każdy kawałek możesz też zamrozić, owinięty w folię, na około miesiąc. Rozmrażaj w lodówce albo w temperaturze pokojowej, a przed podaniem lekko podgrzej w piekarniku, żeby wróciła mu wilgotność.
Ciasto zawiera surowe jajka wymieszane z resztą składników, dlatego piecz je do końca, aż wnętrze straci wilgotny, surowy wygląd, a patyczek wyjdzie suchy. Pieczenie w całości niszczy bakterie, które mogłyby się znajdować w surowych jajkach, zgodnie z wytycznymi amerykańskiej agencji FDA dotyczącymi jajek. Nie próbuj surowego ciasta prosto z miski.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić to ciasto bez kefiru?
Tak, kefir możesz zastąpić maślanką albo naturalnym jogurtem rozcieńczonym łyżką wody. Zachowasz podobną kwaskowatość i wilgotność ciasta, a struktura po upieczeniu będzie bardzo zbliżona.
- Jak długo można przechowywać to ciasto?
W zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej ciasto wytrzyma do dwóch dni. W lodówce, w szczelnym pojemniku, zachowa dobry smak i wilgotność do czterech lub pięciu dni.
- Czy to ciasto można zamrozić?
Tak, pokrojone kawałki można zamrozić owinięte w folię na około miesiąc. Rozmroź je w lodówce lub w temperaturze pokojowej, a przed podaniem krótko podgrzej w piekarniku, żeby odzyskały wilgotność.
- Jak sprawdzić, czy ciasto jest już upieczone?
Wbij drewniany patyczek w środek ciasta, w miejsce między kawałkami jabłek. Jeśli wyjdzie suchy, bez mokrego ciasta na powierzchni, ciasto jest gotowe. Zwykle zajmuje to od 45 do 55 minut w 180°C, ale każdy piekarnik grzeje nieco inaczej.
- Czy mogę zrobić wersję bezglutenową?
Możesz zastąpić mąkę pszenną uniwersalną mieszanką mąk bezglutenowych do wypieków w tej samej proporcji. Ciasto wyjdzie odrobinę bardziej zbite, ale nadal wilgotne, zwłaszcza jeśli mieszanka zawiera gumę ksantanową.
- Dlaczego moje ciasto wyszło gumowate?
Najczęściej winne jest zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki, które nadmiernie rozwija gluten. Mieszaj widelcem tylko do momentu, gdy zniknie sucha mąka, i przestań, nawet jeśli ciasto nie wygląda idealnie gładko.
- Z czym podawać ciasto widelcem z jabłkami?
Najlepiej smakuje jeszcze ciepłe, z łyżką gęstego jogurtu naturalnego albo odrobiną śmietany. Dobrze pasuje do niego też szklanka herbaty z cynamonem lub kawa z mlekiem.
