Pin it
Babka murzynek to jedno z tych ciast, które pachnie dzieciństwem. Proste składniki, krótki czas przygotowania i efekt, który zawsze znika z talerza pierwszy.
To ciasto na co dzień i na niedzielny podwieczorek. Nie trzeba mieć wprawy w pieczeniu. Wystarczy jedna miska, chwila cierpliwości i dobra czekoladowa polewa na wierchu.
Ta wersja trzyma się sprawdzonych proporcji. Soda reaguje z kakao, olej daje wilgotny środek, a odrobina dżemu dodaje głębi smaku bez przesadnej słodyczy.
Co trafia do miski na murzynka
Większość składników pewnie masz już w szafce. Wybierz kakao o wyraźnym, gorzkim aromacie i świeże jajka, bo to one decydują o smaku i kolorze ciasta.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta i utrzymuje je w całości po upieczeniu.
- Kakao naturalne. Odpowiada za głęboki czekoladowy kolor i lekko cierpki smak, a jego kwasowość uruchamia sodę.
- Soda oczyszczona. Reaguje z kwasowym kakao i unosi ciasto, dzięki czemu murzynek wychodzi puszysty, nie zbity.
- Cukier i cukier wanilinowy. Słodzą ciasto i podkreślają aromat kakao oraz wanilii.
- Jajka. Spajają składniki i dodają ciastu sprężystości.
- Olej rzepakowy. Utrzymuje wnętrze wilgotne znacznie dłużej niż masło.
- Mleko. Rozrzedza ciasto do odpowiedniej konsystencji i wspomaga równomierne pieczenie.
- Dżem porzeczkowy. Dodaje lekko kwaskowej głębi i wilgoci w środku ciasta.
- Skórka z cytryny. Rozjaśnia smak i łagodzi ciężar kakao.
- Czekolada i masło na polewę. Tworzą gładką, błyszczącą polewę, która ścina się na powierzchni ciasta.
- Biała czekolada do dekoracji. Daje kontrast kolorów i chrupiący akcent na wierchu.
- Masło i kakao do formy. Zapobiegają przywieraniu ciasta i ułatwiają wyjęcie babki w całości.
Jak upiec murzynka krok po kroku
- Przygotuj formę. Natłuść dokładnie formę do babki masłem lub innym tłuszczem, a potem oprósz ją kakao. To ułatwi wyjęcie ciasta po upieczeniu i nie zostawi białych smug na powierzchni.
- Nagrzej piekarnik. Ustaw piekarnik na 180°C, grzanie góra-dół, bez termoobiegu, i daj mu się dobrze nagrzać, zanim włożysz ciasto.
- Połącz składniki suche. Przesiej mąkę z kakao i sodą do miski, żeby usunąć zbrylenia i dokładnie wymieszać sodę z resztą.
- Wymieszaj składniki mokre. Jajka utrzyj z cukrem i cukrem wanilinowym na jasną, puszystą masę, a potem wlej olej i mleko, nadal mieszając.
- Połącz obie masy. Wlej mokre składniki do suchych i wymieszaj tylko do połączenia. Zbyt długie mieszanie rozwija gluten i ciasto robi się gumowate.
- Dodaj dżem i skórkę z cytryny. Wmieszaj je delikatnie szpatułką, żeby równomiernie rozprowadzić smak w całym cieście.
- Piecz. Przelej ciasto do formy i piecz 50 minut, aż wbity w środek patyczek wyjdzie suchy. Ostudź w formie 10-15 minut, a potem wyjmij na ruszt i poczekaj, aż całkowicie wystudzi się przed polewą.
- Zrób polewę i udekoruj. Czekoladę z masłem rozpuść w kąpieli wodnej lub krótko w mikrofalówce, polej nią ostudzoną babkę i obsyp wiórkami z białej czekolady, zanim polewa stężeje.
Dlaczego soda potrzebuje kakao
Naturalne kakao ma odczyn kwasowy, zwykle pH 5 do 6, i to ta kwasowość uruchamia sodę oczyszczoną w cieście. Reakcja kwasu z zasadą tworzy pęcherzyki dwutlenku węgla, które unoszą ciasto podczas pieczenia. Jak wyjaśnia poradnik Iowa State University Extension, kakao holenderskie ma odczyn bliski neutralnemu i w takich przepisach rolę spulchniacza przejmuje proszek do pieczenia, nie soda.
Dlatego w tym przepisie zostajemy przy naturalnym kakao i sodzie, jak w oryginalnej, domowej wersji murzynka. Jeśli masz w szafce tylko kakao holenderskie, zamień sodę na dwie łyżeczki proszku do pieczenia, inaczej ciasto nie wyrośnie tak, jak powinno.
Sekret wilgotnego środka ciasta
Olej zamiast masła to jeden z powodów, dla których murzynek po dwóch dniach wciąż jest wilgotny, a nie suchy i kruchy. Olej w temperaturze pokojowej zostaje płynny, więc otacza cząsteczki mąki równomiernie i dłużej zatrzymuje wilgoć niż masło, które po ostudzeniu twardnieje.
Druga sprawa to mieszanie. Łączysz mokre i suche składniki tylko do połączenia, bez długiego ubijania mikserem. Zbyt intensywne mieszanie rozwija gluten z mąki pszennej i zamiast puszystej babki wychodzi zbita, gumowata bryła.
Zanim wbijesz jajka do ciasta
Jajka w temperaturze pokojowej łączą się z cukrem i olejem gładziej niż te prosto z lodówki, dlatego warto wyjąć je z wyprzedzeniem. Nie zostawiaj ich jednak na blacie na dłużej niż dwie godziny. Według wytycznych FSIS USDA to górna granica bezpiecznego przechowywania produktów łatwo psujących się w temperaturze pokojowej.
Szybszy i bezpieczny sposób to włożenie jajek prosto ze skorupką do miski ciepłej, nie gorącej, wody na pięć do dziesięciu minut. Ogrzeją się na tyle, by gładko połączyć się z resztą składników, bez ryzyka, jakie niesie długie leżenie na blacie.
Jak uniknąć matowej polewy
Jeśli polewa po kilku dniach pokryje się szarym nalotem albo zrobi się szorstka, winny jest nalot czekoladowy. Nalot tłuszczowy pojawia się, gdy czekolada ogrzeje się i masło kakaowe wypłynie na powierzchnię, a nalot cukrowy powstaje, gdy wilgoć z powietrza rozpuści cukier, który potem krystalizuje się na wierchu. Opisuje to poradnik Iowa State University Extension o przechowywaniu czekolady.
Żeby polewa została gładka i błyszcząca, przechowuj udekorowaną babkę przykrytą, w chłodnym i suchym miejscu, z daleka od kuchenki i słońca.
Zamienniki które naprawdę działają
Dżem porzeczkowy możesz zamienić na malinowy albo wiśniowy, smak ciasta się nie zmieni dramatycznie. Mleko zwykłe zamienisz na mleko bez laktozy albo roślinne bez większej różnicy w strukturze, bo to olej, nie mleko, odpowiada za wilgotność.
Jeśli nie masz sody, użyj dwóch łyżeczek proszku do pieczenia, choć ciasto wyrośnie odrobinę mniej. Lubisz orzechy? Garść posiekanych orzechów włoskich wmieszana razem z dżemem dobrze się tu sprawdzi.
Przechowywanie i podawanie murzynka
Udekorowaną babkę trzymaj pod przykryciem, w suchym i chłodnym miejscu, najlepiej pod kopułą albo w zamykanym pojemniku, żeby nie wyschła i nie wchłonęła zapachów z lodówki. Smak najlepiej wychodzi drugiego dnia, kiedy polewa dobrze stężeje.
Podawaj w temperaturze pokojowej, pokrojoną w grube kliny, z filiżanką czarnej herbaty albo mocnej kawy. To ciasto nie potrzebuje bitej śmietany, wystarczy mu własna wilgotna, czekoladowa gęstość.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zamienić olej na masło w tym przepisie?
Można, ale ciasto będzie szybciej wysychać, bo masło po ostudzeniu twardnieje, a olej zostaje płynny i dłużej zatrzymuje wilgoć. Jeśli zależy Ci na maślanym smaku, zamień tylko połowę oleju na roztopione i przestudzone masło.
- Jak sprawdzić, czy murzynek jest upieczony?
Wbij w najgrubsze miejsce ciasta drewniany patyczek. Jeśli wyjdzie suchy albo z kilkoma wilgotnymi okruszkami, ciasto jest gotowe, a mokre ciasto na patyczku oznacza, że trzeba piec jeszcze kilka minut.
- Jak długo można przechowywać upieczoną babkę murzynek?
Przykrytą babkę trzymaj w chłodnym, suchym miejscu i jedz w ciągu kilku dni, kiedy ma najlepszą wilgotność. Jeśli w domu jest ciepło i wilgotno, bezpieczniej przechowywać ją w lodówce w zamykanym pojemniku.
- Czy murzynka da się zrobić bez laktozy?
Tak, zamień mleko na wersję bez laktozy albo roślinną, a do polewy użyj czekolady bez mleka w proszku. Struktura ciasta prawie się nie zmieni, bo za wilgotność odpowiada głównie olej.
- Czy mogę upiec murzynka jako muffinki?
Tak, to samo ciasto dobrze sprawdza się w papilotkach. Piecz je w 180°C około 20-25 minut i sprawdzaj patyczkiem już po dwudziestej minucie, bo małe porcje pieczą się szybciej niż cała babka.
- Dlaczego mój murzynek wyszedł zbity i gumowaty?
Najczęstsza przyczyna to zbyt długie mieszanie ciasta po połączeniu składników mokrych i suchych, co rozwija gluten z mąki. Drugą przyczyną bywa kakao holenderskie użyte zamiast naturalnego, bo jego niska kwasowość nie uruchamia sody.
