Pin it
Te ciasteczka łączą dwa smaki, które rzadko komuś się nie podobają. Kawa dodaje głębi i lekkiej goryczki, a czekolada na brzegu robi z prostego ciasteczka małą deserową przyjemność.
Ciasto jest kruche i maślane, a dzięki rękawowi cukierniczemu każde ciasteczko wygląda jak z cukierni, choć praca przy nim trwa naprawdę krótko. Najwięcej czasu zajmuje chłodzenie, nie samo pieczenie.
Ten przepis dobrze sprawdza się na świąteczny talerz z ciasteczkami albo jako prezent w słoiku. Jeśli lubisz wyraźny smak kawy, możesz go śmiało podkręcić.
Co znajdziesz w kruchym cieście
Podstawą jest kruche ciasto z kakao i kawą, więc postaw na dobre masło i prawdziwe kakao. Do oblania wybierz czekoladę, którą zjadłabyś solo, bo to właśnie jej smak czuć najbardziej.
- Masło. Nadaje ciastu kruchość i maślany smak, dlatego powinno być miękkie, nie roztopione.
- Cukier puder. Rozpuszcza się gładko w cieście i nie chrupie potem w ugryzieniu.
- Jajko. Spaja składniki i ułatwia wyciskanie ciasta przez rękaw.
- Śmietanka 30-36%. Zmiękcza ciasto na tyle, by dało się je swobodnie formować.
- Kawa instant. Rozpuszczona w odrobinie gorącej wody, daje wyraźny kawowy aromat bez grudek.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę ciasta, dzięki czemu ciasteczka trzymają kształt po upieczeniu.
- Kakao. Dodaje koloru i lekko czekoladowej nuty już w samym cieście.
- Gorzka czekolada. Tworzy błyszczącą, kontrastową obwódkę na każdym ciasteczku.
Jak uformować i upiec ciasteczka
- Zmiksuj masło z cukrem. Ubijaj miękkie masło z cukrem pudrem przez 2-3 minuty, aż masa zrobi się jasna i puszysta.
- Dodaj jajko i kawę. Wlej jajko, śmietankę i ostudzoną kawę rozpuszczoną w wodzie. Miksuj tylko do połączenia składników.
- Wmieszaj suche składniki. Przesiej do masy mąkę, kakao i sól. Wymieszaj do uzyskania gładkiego, zwartego ciasta.
- Wypełnij rękaw cukierniczy. Przełóż ciasto do rękawa z końcówką w kształcie gwiazdki i wyciśnij esy lub kółka na blachę z papierem, w odstępach 3 cm.
- Schłodź uformowane ciasteczka. Wstaw blachę do lodówki na godzinę, a potem na 10 minut do zamrażarki. Dzięki temu ciasteczka nie rozpłyną się w piekarniku.
- Piecz do matowości. Piecz w 190°C z termoobiegiem przez 11-12 minut na partię, aż wierzch straci błysk a brzegi lekko stwardnieją.
- Ostudź całkowicie. Zostaw ciasteczka na blasze na 5 minut. Potem przełóż je na ruszt i pozwól całkiem wystygnąć przed oblaniem czekoladą.
- Zanurz w czekoladzie. Rozpuść czekoladę w kąpieli wodnej. Zanurz połowę każdego ciasteczka, otrzyj nadmiar na brzegu miski i odłóż do zastygnięcia.
Dlaczego warto schłodzić uformowane ciasteczka
Wyciskanie ciasta przez rękaw działa najlepiej, gdy masa jest miękka. Ta sama miękkość sprawia jednak, że ciasteczka mogą się rozlać w piekarniku.
Rozwiązaniem jest schłodzenie już uformowanych kształtów na blasze, a nie samego ciasta przed wyciskaniem. Zimne masło zestala się na nowo i topi się wolniej pod wpływem ciepła piekarnika, dzięki czemu esy i kółka zachowują ostre krawędzie.
Można też przygotować uformowane ciasteczka wcześniej i trzymać je w zamrażarce na zapas, piekąc prosto z zamrożenia z dodaniem minuty lub dwóch do czasu pieczenia.
Jaką kawę wybrać do ciasta
Kawa instant rozpuszczona w odrobinie bardzo gorącej wody to najprostsza opcja, bo nie dodaje do ciasta dodatkowej wilgoci. Jeśli wolisz mocniejszy aromat, zastąp ją kawą rozpuszczalną typu espresso albo odrobiną zmielonej kawy przesianej razem z mąką.
Unikaj zalewania ciasta dużą ilością płynnej, mocno naparzonej kawy, bo rozrzedzi masę i utrudni wyciskanie przez rękaw. Dwie łyżeczki kawy instant na całą porcję dają wyraźny, ale nie dominujący smak.
Bezpieczne roztapianie czekolady
Czekolada nie lubi kontaktu z wodą i parą. Najlepiej roztapiać ją w misce ustawionej nad garnkiem z gorącą, ale nie wrzącą wodą, tak aby dno miski nie dotykało jej powierzchni.
Nawet jedna kropla wilgoci może sprawić, że czekolada się zważy i zamiast gładkiej masy dostaniesz ziarnistą grudkę. Jeśli to się zdarzy, spróbuj wmieszać łyżeczkę ciepłej śmietanki lub odrobinę oleju. Czasem to wystarcza, by masa znów połączyła się w jednolitą całość.
Zamiast kąpieli wodnej możesz też rozpuszczać czekoladę krótkimi seriami w mikrofalówce, po 10-15 sekund, mieszając między każdą z nich.
Nie podjadaj surowego ciasta
Surowe ciasto na te ciasteczka zawiera jajko i mąkę, więc lepiej go nie podjadać prosto z miski. Jak tłumaczy uniwersytecka poradnia żywieniowa NDSU, surowe jajka i surowa mąka mogą nieść bakterie takie jak salmonella czy E. coli. Ciepło podczas pieczenia skutecznie je neutralizuje.
Dzieci, które pomagają w kuchni, mogą lizać miskę po roztopionej czekoladzie. Miski po surowym cieście lepiej nie podawać nikomu, nawet w żartach.
Ile kofeiny jest w ciasteczku
Dwie łyżeczki kawy instant rozkładają się na cały wsad ciasta, czyli na 25-30 małych ciasteczek. To niewielka dawka kofeiny w jednej porcji, ale nie zerowa, więc dzieci i osoby czułe na kofeinę powinny jeść je z umiarem.
Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznaje do 400 mg kofeiny dziennie za bezpieczne dla zdrowych dorosłych. Dla dzieci proponuje znacznie niższy limit, zależny od masy ciała. Kilka ciasteczek na raz zmieści się w tych granicach bez trudu.
Jak przechowywać upieczone ciasteczka
Trzymaj ciasteczka w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej, najlepiej w jednej warstwie albo przełożone papierem, żeby czekolada się nie posklejała.
Zamknięty pojemnik chroni je też przed wilgocią z powietrza, która zmiękcza kruchą strukturę. Jasny nalot na czekoladzie to zwykle efekt wahań temperatury, nie zepsucia. Taki wygląd nie oznacza, że ciasteczka są niejadalne, ale lepiej zjeść je szybciej.
Nieupieczone, uformowane ciasteczka można zamrozić na blasze. Potem przełóż je do pojemnika i piecz prosto z zamrażarki, dodając minutę do czasu pieczenia.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zrobić te ciasteczka bez glutenu?
Możesz zastąpić mąkę pszenną bezglutenową mieszanką do wypieków w proporcji 1:1, najlepiej z dodatkiem gumy ksantanowej, która pomaga utrzymać strukturę. Ciasto może być odrobinę bardziej kruche, więc piecz pierwszą partię krócej i sprawdzaj brzegi.
- Jak najlepiej przechowywać kruche ciasteczka kawowe?
W szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej zachowują świeżość kilka dni. Trzymaj je z dala od wilgoci i silnych zapachów, bo kakao i czekolada łatwo je wchłaniają.
- Czy można zamrozić uformowane, nieupieczone ciasteczka?
Tak, to dobry sposób na przygotowanie ich z wyprzedzeniem. Zamroź je uformowane na blasze, a po zamarznięciu przełóż do pudełka i piecz prosto z zamrażarki, dodając minutę lub dwie do czasu pieczenia.
- Dlaczego moje ciasteczka rozlały się podczas pieczenia?
Najczęstszy powód to zbyt ciepłe ciasto albo za krótkie chłodzenie przed pieczeniem. Sprawdź też, czy masło nie było zbyt miękkie lub lekko roztopione podczas miksowania, bo to też przyspiesza rozlewanie.
- Czy te ciasteczka są odpowiednie dla dzieci, biorąc pod uwagę kawę?
Zawierają niewielką ilość kofeiny, bo dwie łyżeczki kawy instant przypadają na cały wsad ciasta. Dla większości dzieci jedno czy dwa ciasteczka nie są problemem, ale jeśli twoje dziecko jest wyjątkowo czułe na kofeinę, lepiej zapytać pediatrę.
- Czym zastąpić kawę instant w tym przepisie?
Użyj tej samej ilości mocnego, przestudzonego espresso, co do łyżeczki. Dodawaj je powoli, aby nie rozrzedzić ciasta nadmiarem płynu. Dobrze działa też odrobina kawy rozpuszczalnej typu espresso o intensywniejszym aromacie.
- Jaką czekoladę wybrać do oblania ciasteczek?
Gorzka czekolada 60-70% kakao daje wyraźny kontrast ze słodkim ciastem i nie jest przesadnie słodka. Czekolada mleczna też się sprawdzi, jeśli wolisz łagodniejszy smak, ale szybciej się przypala podczas topienia.
