Pin it
Ten piernik powstaje w jednym rondelku, bez miksera i bez stresu, a mimo to wychodzi wilgotny i ciemny jak ten z dobrej cukierni. Rozpuszczone razem masło, miód i cukier to stary, sprawdzony sposób na blat, który nie wysycha nawet trzeciego dnia.
Warstwa powideł śliwkowych w środku i błyszcząca polewa na wierzchu robią z niego ciasto na święta, choć równie dobrze sprawdzi się do niedzielnej kawy. Rodzynki dodają mu korzennej słodyczy, a przyprawa piernikowa odróżnia go od zwykłego ciasta czekoladowego.
Co złożyć na piernikowy blat
Ten piernik lubi proste składniki, które i tak macie w kuchni, więc nie trzeba szukać niczego egzotycznego. Jedyne, na co warto zwrócić uwagę, to gęste powidła śliwkowe bez dodatku wody i prawdziwa czekolada do polewy, nie polewa czekoladopodobna.
- Masło. Rozpuszczone z miodem nadaje ciastu wilgotność i głęboki smak, który nie znika po upieczeniu.
- Miód. Odpowiada za ciemny kolor i piernikowy aromat, a przy okazji pomaga sodzie unieść ciasto.
- Cukier brązowy. Dokłada karmelowej nuty i lekkiej wilgoci, której zwykły biały cukier nie daje.
- Mleko i jajka. Spajają ciasto i odpowiadają za jego miękką, zwartą strukturę.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę blatu, ale w niewielkiej ilości, dzięki czemu ciasto zostaje gęste, a nie suche.
- Kakao. Pogłębia kolor i dodaje lekko gorzkiej nuty, która równoważy słodycz miodu i powideł.
- Przyprawa piernikowa i cynamon. To serce smaku tego ciasta, korzenna nuta, bez której piernik byłby zwykłym ciastem czekoladowym.
- Soda oczyszczona i proszek do pieczenia. Razem podnoszą blat na tyle, by został puszysty, ale wciąż gęsty i wilgotny.
- Rodzynki. Namoczone miękną i rozprowadzają po cieście drobne kieszonki słodyczy.
- Powidła śliwkowe. Trafiają między warstwy i trzymają wilgoć, dzięki czemu ciasto nie wysycha nawet po kilku dniach.
- Czekolada i masło do polewy. Stopione razem dają gładką, błyszczącą warstwę, która ładnie się kroi, gdy odrobinę stężeje przed podaniem.
Jak upiec wilgotny blat piernika
- Namocz rodzynki. Zalej je ciepłą wodą lub rumem na 15 minut, potem odcedź i osusz na papierowym ręczniku, żeby nie opadły na dno ciasta.
- Rozpuść masło z miodem. W rondelku na małym ogniu rozpuść masło razem z miodem, cukrem brązowym i kakao, mieszając do połączenia, a potem zdejmij z ognia i odstaw na kilka minut do przestudzenia.
- Połącz składniki sypkie. W misce wymieszaj mąkę, przyprawę piernikową, cynamon, sodę, proszek do pieczenia i szczyptę soli.
- Zrób ciasto. Do przestudzonej masy maślanej wbij jajka jedno po drugim, wlej mleko, a następnie wmieszaj suche składniki do połączenia i na koniec dodaj osuszone rodzynki.
- Upiecz blat. Przelej ciasto do blaszki 20 na 30 centymetrów wyłożonej papierem do pieczenia i piecz w 180°C (bez termoobiegu) przez 30-35 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
- Przełóż powidłami. Całkowicie ostudzony blat przekrój poziomo na dwie części, dolną posmaruj grubą warstwą powideł śliwkowych i przykryj drugą częścią.
- Polej czekoladą. Roztop czekoladę z masłem i mlekiem w kąpieli wodnej lub krótko w mikrofalówce, ostudź do lekkiego zgęstnienia i polej wierzch ciasta, rozprowadzając do brzegów.
Dlaczego ten piernik nie wysycha
Ten piernik piecze się krótko i w niewysokiej temperaturze, dzięki czemu blat zostaje gęsty i wilgotny zamiast suchy i okruchowaty. Sekret tkwi w metodzie: masło, miód i cukier rozpuszcza się razem na ogniu zamiast ucierać je na zimno, co od razu daje gładką masę, do której łatwo wbić jajka.
Druga sprawa to proporcje. Mąki jest tu niewiele w porównaniu z płynnymi składnikami, więc ciasto bardziej przypomina wilgotny blat korzenny niż klasyczny biszkopt. Warto nie przesadzić z czasem pieczenia, bo nawet pięć minut za dużo w piekarniku wysusza ten rodzaj ciasta szybciej niż większość innych wypieków.
Powidła, które trzymają wilgoć
Powidła śliwkowe w środku to coś więcej niż nadzienie. Gęsta, skoncentrowana masa oddaje ciastu wilgoć powoli, przez kilka dni, zamiast wysychać od razu jak zwykły dżem. Dlatego lepiej sięgnąć po gęste, długo gotowane powidła bez dodatku wody, najlepiej domowe albo takie, które nie spływają z łyżki.
Jeśli nie macie powideł śliwkowych, dobrze sprawdzi się gęsty dżem morelowy albo powidła z pigwy o podobnej konsystencji. Unikajcie za to rzadkich dżemów owocowych, bo rozmiękczą dolną warstwę ciasta. Jeśli powidła są bardzo gęste, można je lekko podgrzać, żeby łatwiej się rozprowadzały, ale muszą zdążyć ostygnąć, zanim przykryjecie je drugą częścią ciasta.
Najczęstszy błąd przy polewie
Najczęstszy problem z polewą to zbyt wysoka temperatura. Czekolada podgrzana zbyt mocno lub zbyt szybko potrafi się zważyć i stracić połysk, więc lepiej topić ją powoli, w kąpieli wodnej albo krótkimi seriami w mikrofalówce, mieszając między nimi.
Druga rzecz to moment polewania. Polewa nałożona na gorące ciasto spłynie na talerz, a ta nałożona na zbyt zimne i twarde ciasto popęka przy krojeniu. Najlepszy moment to wtedy, gdy ciasto jest całkowicie zimne, a polewa lekko przestudzona i zaczyna gęstnieć, ale wciąż daje się rozprowadzić łyżką.
Przechowywanie piernika na później
Ten piernik, dzięki powidłom i niewielkiej ilości nabiału w samym cieście, trzyma się dobrze poza lodówką przez dwa, trzy dni, jeśli jest szczelnie przykryty. Polewa czekoladowa zawiera jednak masło i mleko, a wypieki z dodatkiem nabiału warto raczej trzymać w lodówce, zwłaszcza w ciepłym mieszkaniu, zgodnie z ogólnymi zasadami bezpiecznego przechowywania wypieków opisanymi przez Iowa State University Extension.
W lodówce, w szczelnym pojemniku, piernik spokojnie wytrzyma do tygodnia, a smak tylko na tym zyskuje. Przed podaniem warto wyjąć go na pół godziny, żeby polewa i blat znów zmiękły.
Zamienniki i warianty do wypróbowania
Rodzynki można zastąpić posiekanymi suszonymi morelami, żurawiną albo garścią orzechów włoskich, jeśli wolicie chrupkość zamiast słodkich kieszonek. Kto nie przepada za rodzynkami, może je po prostu pominąć, ciasto i tak zostanie wilgotne dzięki miodowi i powidłom.
Gotową przyprawę piernikową zastąpicie mieszanką cynamonu, startego imbiru, goździków i odrobiny gałki muszkatołowej we własnych proporcjach. Dla mocniejszego, bardziej korzennego smaku dodajcie łyżeczkę kakao więcej albo skropcie powidła odrobiną soku z cytryny, który podkreśli owocowy smak śliwek pod warstwą czekolady.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy mogę zastąpić powidła śliwkowe innym dżemem?
Tak, najlepiej gęstym dżemem morelowym albo powidłami z pigwy, o podobnej zwartej konsystencji. Unikajcie rzadkich dżemów, bo rozmiękczą blat i polewa zacznie się ześlizgiwać przy krojeniu.
- Jak długo piernik zachowuje świeżość?
Szczelnie przykryty wytrzyma dwa, trzy dni w temperaturze pokojowej, a w lodówce nawet tydzień, bo ciasto z dodatkiem nabiału w polewie lepiej znosi chłodne przechowywanie, jak opisuje Iowa State University Extension. Przed podaniem warto wyjąć go wcześniej, żeby złagodniał.
- Czy ten piernik nadaje się dla niemowląt lub bardzo małych dzieci?
Nie, ze względu na miód w cieście ten piernik nie jest odpowiedni dla dzieci poniżej dwunastego miesiąca życia. Miód może zawierać przetrwalniki bakterii wywołujących zatrucie jadem kiełbasianym u niemowląt, zgodnie z wytycznymi amerykańskiego CDC. Starszym dzieciom i dorosłym ciasto nie zagraża.
- Czy mogę upiec ten piernik wcześniej, na przykład na święta?
Tak, to wręcz zalecane, bo ciasto smakuje lepiej po jednym lub dwóch dniach, gdy przyprawy i powidła zdążą się przegryźć. Upieczcie blat wcześniej, przełóżcie powidłami, a polewę nałóżcie w dniu podania lub dzień wcześniej.
- Dlaczego moja polewa czekoladowa pęka przy krojeniu?
Zwykle dlatego, że polewa stężała zbyt mocno, zanim ciasto trafiło pod nóż. Przed krojeniem wyjmijcie piernik na kilka minut z lodówki i kroicie go długim nożem lekko podgrzanym pod gorącą wodą i osuszonym.
- Czy mogę zrobić ten piernik bez rodzynek lub z innymi dodatkami?
Tak, rodzynki spokojnie można pominąć albo zastąpić siekanymi suszonymi morelami, żurawiną czy orzechami włoskimi. Ciasto i tak zostanie wilgotne dzięki miodowi, powidłom i niewielkiej ilości mąki.
