Pin it
Miodownik przekładany waniliowym kremem pachnie świętami jeszcze przed wyjęciem z piekarnika. Trzy cienkie miodowe blaty zmiękczają się w lodówce i stają się prawie aksamitne. Cynamonowa kruszonka na wierchu dodaje chrupkości tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.
To ciasto dla ludzi, którzy lubią piec z wyprzedzeniem. Blaty można upiec dzień wcześniej, a cały tort najlepiej smakuje po nocy w lodówce, gdy warstwy zdążą się przegryźć.
Nie jest trudne, tylko czasochłonne. Rozłóż pracę na dwa dni i dostaniesz ciasto, które smakuje jak to robione przez babcię na święta.
Co znajdziesz w miodowych blatach
Do ciasta wybierz płynny miód wielokwiatowy albo rzepakowy, bo gryczany bywa za intensywny. Masło niech będzie w temperaturze pokojowej, inaczej trudno połączy się z miodem i cukrem.
- Miód. Nadaje blatom głęboki smak i tę charakterystyczną, korzenną woń świąt.
- Mąka pszenna. Buduje strukturę cienkich blatów, które nie pękają przy przekładaniu.
- Masło. Zmiękcza ciasto i krem, dzięki niemu miodownik nie jest suchy.
- Jajka. Spajają ciasto miodowe i dają mu lekkość.
- Soda oczyszczona. Neutralizuje kwasowość miodu i sprawia, że blaty delikatnie się unoszą podczas pieczenia.
- Cynamon i goździki. Dodają korzennego aromatu, który przenika cały tort.
- Mleko i żółtka. Tworzą bazę kremu budyniowego, gładką i aksamitną po ubiciu z masłem.
- Wanilia. Łagodzi smak miodu w kremie i dodaje ciepłego zapachu.
- Cukier. Słodzi krem i pomaga kruszonce skarmelizować się podczas podpiekania.
Jak złożyć miodownik krok po kroku
- Zagnieć ciasto miodowe. Roztop masło z miodem i cukrem na małym ogniu i ostudź kilka minut. Wymieszaj z jajkami, potem wsyp mąkę z sodą, cynamonem i goździkami. Zagnieć gładkie, elastyczne ciasto i podziel je na trzy równe części.
- Upiecz trzy blaty. Każdą część ciasta rozwałkuj na cienki placek, najlepiej na wymiarze blachy albo formy, w której składasz tort. Piecz pojedynczo w piekarniku nagrzanym do 175°C przez 8-10 minut, do lekkiego zbrązowienia krawędzi. Jeszcze ciepłe blaty przytnij do równego kształtu, a odcięte skrawki odłóż na kruszonkę.
- Ugotuj krem budyniowy. Zagotuj mleko z połową cukru w rondlu. W misce roztrzep żółtka z resztą cukru i mąką. Wlej gorące mleko do żółtek, ciągle mieszając, a potem przelej całość z powrotem do rondla. Podgrzewaj na małym ogniu, mieszając bez przerwy, aż krem zgęstnieje, czyli do około 71°C. Zdejmij z ognia i odstaw do całkowitego wystudzenia.
- Ubij masło i połącz z kremem. Zmiękczone masło ubij mikserem na puch, przez około 5 minut, aż zbieleje. Dodawaj całkowicie wystudzony krem budyniowy po łyżce, ubijając między porcjami. Na koniec wmieszaj ekstrakt z wanilii i ubijaj jeszcze minutę, aż krem będzie lekki i jednolity.
- Przygotuj kruszonkę cynamonową. Odłożone skrawki ciasta pokrusz w dłoniach albo zblenduj na grubszą kruszonkę. Wymieszaj z łyżką cukru i łyżeczką cynamonu, a potem podpiecz 5 minut w piekarniku w 160°C, żeby wydobyć zapach. Ostudź przed użyciem.
- Przełóż blaty kremem. Pierwszy blat położyć na paterze i rozsmaruj jedną trzecią kremu. Przykryj drugim blatem, dociśnij delikatnie i powtórz z resztą kremu i ostatnim blatem. Na wierch i boki rozprowadź tyle kremu, by ciasto było równo pokryte.
- Udekoruj i odstaw do lodówki. Obsyp wierch i boki ciasta cynamonową kruszonką. Przykryj i wstaw do lodówki na minimum 6 godzin, najlepiej na całą noc, żeby blaty zmiękły. Krój na porcje dopiero po całkowitym schłodzeniu.
Dlaczego miodowe ciasto potrzebuje sody
Miód jest wyraźnie bardziej kwasowy niż cukier, więc potrzebuje sody oczyszczonej, a nie proszku do pieczenia, by ciasto się uniosło. Amerykańskie poradniki kulinarne opisują tę zasadę prosto, na każdą filiżankę miodu dolicz około pół łyżeczki sody, bo to ona reaguje z kwasami miodu i napowietrza ciasto (poradnik Utah State University Extension). W tym przepisie soda ma jeszcze jedno zadanie, łagodzi gorycz, która czasem wychodzi z przypiekanego miodu. Jeśli zabraknie ci sody i sypiesz proszek do pieczenia, blaty wyjdą bardziej zbite i mniej aromatyczne.
Jak nie zważyć kremu waniliowego
Krem budyniowy się psuje najczęściej wtedy, gdy żółtka trafiają na gorące mleko za szybko albo ogień jest zbyt mocny. Dodawaj gorące mleko do żółtek stopniowo i stale mieszaj, a gdy wracasz z masą na ogień, trzymaj go na małym poziomie. Amerykańscy specjaliści od bezpieczeństwa żywności z Iowa State University przypominają, że masy z żółtek są bezpieczne po osiągnięciu około 71°C, czyli 160°F, a powyżej tej temperatury białko jajka zaczyna się ścinać i krem robi się grudkowaty (wytyczne Iowa State University Extension). Jeśli krem mimo wszystko się zważy, zdejmij go z ognia i zmiksuj blenderem, często wraca do gładkości.
Zamienniki, które naprawdę działają
Mąkę w kremie możesz zamienić na skrobię kukurydzianą w tej samej ilości, krem wyjdzie wtedy odrobinę bardziej przejrzysty i równie gęsty. Miód wielokwiatowy spokojnie zastąpisz miodem rzepakowym, lipowym czy akacjowym, zmieni się tylko intensywność zapachu. Jeśli nie masz ochoty na kruszonkę z odpieczonych skrawków, posyp wierch garścią posiekanych orzechów włoskich podsmażonych z łyżką miodu. Osoby, które muszą unikać glutenu, mogą spróbować mąki bezglutenowej do wypieków, choć blaty wyjdą bardziej kruche i trudniej je przełożyć bez pękania.
Przechowywanie i mrożenie miodownika
Gotowy miodownik stoi w lodówce do pięciu dni, pod przykryciem, żeby krem nie wysychał i nie łapał zapachów z lodówki. Możesz go też zamrozić, najlepiej w porcjach, na miesiąc, a potem rozmrozić powoli w lodówce przez noc. Same upieczone blaty, bez kremu, przechowują się w zamrażarce równie długo, co ułatwia pieczenie na zapas przed świętami. Przed podaniem wyjmij ciasto na 15-20 minut, żeby krem lekko zmiękł i smak miodu wybrzmiał mocniej.
Najczęściej zadawane pytania
- Czy blaty miodowe można upiec dzień wcześniej?
Tak, to nawet dobry pomysł. Upieczone i przycięte blaty przechowuj szczelnie zawinięte w temperaturze pokojowej do dwóch dni, a potem po prostu przełóż je kremem.
- Czym zastąpić mąkę w kremie waniliowym?
Mąkę pszenną możesz zastąpić skrobią kukurydzianą w takiej samej ilości. Krem zgęstnieje równie dobrze, tylko będzie odrobinę bardziej gładki i przejrzysty.
- Jak długo miodownik stoi w lodówce?
Pod przykryciem wytrzyma do pięciu dni, a smak z czasem się tylko pogłębia. Kroić go najlepiej dobrze schłodzony, wtedy warstwy kremu nie rozmazują się pod nożem.
- Czy mogę zamrozić ten tort?
Tak, cały tort albo same blaty znoszą zamrażanie dobrze przez około miesiąc. Rozmrażaj powoli w lodówce przez noc, żeby krem nie puścił wody.
- Co zrobić, jeśli krem budyniowy się zważył?
Zdejmij go z ognia i zmiksuj blenderem ręcznym, zazwyczaj wraca do gładkiej konsystencji. Na przyszłość dolewaj gorące mleko do żółtek stopniowo i trzymaj mały ogień, gdy wracasz z masą na kuchenkę.
- Jak upiec równe, cienkie blaty?
Rozwałkuj ciasto bezpośrednio na papierze do pieczenia wyciętym na wymiar blachy, dzięki temu każda warstwa ma identyczny rozmiar. Jeszcze ciepłe blaty przytnij ostrym nożem według szablonu z tektury albo formy.
